Alexandros Ketikoglou adlı genç kelevstis (Yunan Donanması'nda bir rütbe) Yunan Donanması'nda görev yaparken hayatını kaybetti. Ölümünün üzerinden neredeyse iki yıl geçmesine rağmen ailesi, bu gencin hangi koşullarda öldüğünün yanıtını hâlâ arıyor.
Ketikoglou'nun ebeveynleri, yıllarca sert bir hazırlık sürecinden geçerek ΟΥΚ'un seçkin birliklerinde görev yapma hayalini gerçekleştiren oğullarının, eğitmeni tarafından uygulanan hedefli, kişiye özel ve acımasız bir kaposni (askeri zorbalık) yüzünden öldüğünü ileri sürdü.
Ailenin iddiasına göre, 'Bağlı Ellerle Yüzme' dersinde eğitmen, Ketikoglou'ya belirli bir kişisel baskı uyguladı. Bu konudaki bir tanık, o gün şunları anlattı:
«Ben o gün 'Bağlı Ellerle Yüzme' dersinin nesne eğitmeniydim. Ketikoglou baştan beri uygulamakta zorlanıyordu. 5 dakika sonra yüzemediğini fark ettim. Eşi olan arkadaşı onu sudan çıkarmaya çalıştı ama başaramadı. Bunun üzerine dalıp onu ben çıkarmaya karar verdim.»
Genç asker, 29 Kasım 2024'te Skaramangas'taki Su Altı Tahrip Okulu'nun (ΣΥΚ) havuzunda eğitim sırasında hayatını kaybetmişti.
Dava askeri yargıya devredilmiş olsa da aile, üç kişiye yöneltilen suçlamaların yaşananların ağırlığını yansıtmadığında ısrar ediyor. Aile ayrıca oğullarının ölümünün kasten adam öldürme olarak soruşturulmasını talep ediyor.
ΟΥΚ komandosunun ölümüne ilişkin eğitmenler ve gözetmen ne diyor?
Ölümle sonuçlanan yaşam tehlikesine maruz bırakma suçlamasının yanı sıra askeri emri çiğneme ve zorlama suçlamalarıyla yargılanan ana sanık eğitmen, genç komandonun cezalandırıcı bir sınava tabi tutulduğunu reddediyor.
Edinilen bilgilere göre sanık, savunmasında şunları söylüyor:
«Ketikoglou daha önce 'Bağlı Ellerle Yüzme' eğitim nesnesinde, embriyo duruşunda durağan yüzme sırasında battığı için başarısız olmuştu. Tamamen sakin bir ruh ve beden halindeydi. 20 dakika ara verdi, ardından 'Kurtarma' nesnesini yapmak için havuza girmesini emrettim. Ben yarı baygın bir boğulan rolündeydim. Ancak alıştırmayı yapamadı ve hemen durdurdum. Devam etmek istediğini söyledi. Hiçbir koşulda zorlayıcı davranmadım.»
«Onu psikolojik ve fiziksel gerginlikten uzaklaştırmak için 3 kg ağırlığında bir kemerle yüzeyde kalma şeklinde 'Baskı Altında Yüzme' nesnesini yapmasını emrettim. Okul müdürünün onayıyla havuzda yanındaydım. İlk başta kemer havuzun dibine düştü ve kemeri çıkarmasını emrettim. Kemer ikinci kez de düştü ve kemeri yeniden yüzeye çıkarmasını söyledim. Kemeri çıkarmak için dalmışken, 2,5 metrede katlandığını gördüm. Hemen çıkardım ve hemşireyle birlikte KPR (kalp masajı) yaptım.»
Okul müdürü ve eğitimin gözetmeni olan ikinci sanık, ölümle sonuçlanan yaşam tehlikesine maruz bırakma suçunu ihmal yoluyla işlemekle suçlanıyor. Sanık, suçlamayı reddediyor. Ayrıca ana sanık eğitmenin, komandonun bilincini kaybettiği koşullara ilişkin anlatımını benimsiyor.
Üçüncü eğitmen, 'Bağlı Ellerle Yüzme' egzersizinden sorumluydu. Eğitimin bu aşamasında gencin ellerinin ip ile bağlanmaması, simülasyon koşullarında olması gerekiyordu. Bu nedenle askeri emri çiğneme suçlamasıyla karşı karşıya.
Eğitmen, genç kelevstisin ilk egzersizden itibaren zorlandığını savunuyor. Ayrıca yüzemediğini fark edince onu sudan çıkardığını söylüyor.
Şu bilgiler de dikkat çekiyor:
«Akciğerlerde gerek makroskobik olarak gerekse sonrasında, alınan doku parçalarının mikroskobik düzeyinde, boğulmaya işaret eden bulgu ya da kanıt çıkmadı.»
Eğitmen, bu konudaki tanığın anlatımına da şöyle devam ediyor:
«Ben o gün 'Bağlı Ellerle Yüzme' dersinin eğitmeniydim. Ketikoglou baştan beri uygulamakta zorlanıyordu. 5 dakika sonra yüzemediğini fark ettim. Eşi olan arkadaşı onu çıkarmaya çalıştı ama başaramadı. Bunun üzerine dalıp onu ben çıkarmaya karar verdim.
Sonra Ketikoglou'yu 2 metre derinliğindeki sığ kısımda, 3 kg'lık kemeri tutarak egzersiz yaparken gördüm. Eğitmeni suyun içindeydi. Fiziksel temas görmedim. 5 dakika sonra kötü olduğuna dair sesler duydum. Onu çıkardığımda bilinci yerindeydi ve gözleri açıktı. Yorgunluk ve bitkinlik nedeniyle onu eğitmeninin kucağında bıraktım.»
Ancak Ketikoglou'nun havuzdaki tatbikat sırasında hazır bulunan sınıf arkadaşları, «Φως στο Τούνελ» (Tünelin Işığı) programına anlattıklarında tamamen farklı bir tablo çiziyor.
Sınıf arkadaşları, yoğun bir baskıdan, sıkı tutuşlardan, tekrarlayan dalışlardan ve kaposniye işaret eden, cezalandırıcı muamele niteliğindeki davranışlardan söz ediyor.
«Aşırı stres altında kalp krizi geçirdi»
Aile adına otopsiye katılan adli tıp uzmanı ve teknik danışman, 23 yaşındaki ΟΥΚ personelinin otopsisi hakkında Tünel programına konuştu.
Uzman, boğulma bulgusu saptanmadığını belirtti. Histolojik inceleme ise miyokardda iskemi (kan akışı yetersizliği) ortaya koydu. Mikroskop altında havuzdaki eğitim koşulları ve olağanüstü yoğunlukta, uzun süreli egzersizlere ilişkin tanıklıklar da incelendi.
Aile adına teknik danışman Asteria Papavdi, programa otopsi sırasında sorulan birinci ve temel sorunun Alexandros'un ölümünün boğulmadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı olduğunu söyledi. Bu, hem aileye hem de otopsi merkezine başlangıçta aktarılan bilgiydi. Ancak akciğerlerin makroskobik ve mikroskobik incelemesi bu ihtimali destekleyen bulgular ortaya koymadı.
Papavdi, şöyle açıklıyor:
«Akciğerlerde gerek makroskobik olarak gerekse sonrasında, alınan doku parçalarının mikroskobik düzeyinde, boğulmaya işaret eden bu tür bulgu ya da kanıt çıkmadı.»
Genç kelevstisin kalbinde makroskobik inceleme sırasında miyokardda bir değişiklik saptandı. Bu değişiklik, akut ve yakın zamanda yaşanmış bir olaya işaret ediyordu ve olası neden olarak iskemi gösterildi. Bu bulgu, kalbin tamamının saklanmasına ve daha ileri histolojik incelemeye tabi tutulmasına karar verilmesine yol açtı. Sonuçlar, miyokardın belirli bir bölgesinde iskemi bulunduğunu doğruladı.
Ancak adli tıp uzmanının belirttiğine göre kalbin geri kalanı normal görünüyordu. Hem ventriküllerin duvar kalınlığı ve ağırlığı hem de kalp odacıklarının boyutları normal sınırlar içindeydi.
«Altta yatan bir kalp hastalığı yoktu»
Bunun yanı sıra hipertrofik veya dilate kardiyomiyopati gibi altta yatan bir kalp rahatsızlığını gösteren bulgu da tespit edilmedi. Papavdi, şunları söylüyor:
«Altta yatan hiçbir kalp hastalığı yoktu. Bunun gibi bir şey bulunmadı. Histolojik incelemede kaydedilen bir diğer bulgu ise sol koroner arterde miyokardiyal köprünün varlığıydı.»
Ailenin teknik danışmanı, bunun anatomik bir varyasyon olduğunu açıklıyor. Bu durum nüfusun önemli bir kesiminde görülür. Tek başına patolojik bir durum oluşturmaz ve ölüm nedenini kendi başına kanıtlamaz. Uzman, bu anatomik özelliğe sahip insanların büyük çoğunluğunun tamamen sağlıklı olduğunu vurguluyor.
Programın gazetecisi, Alexandros Ketikoglou'nun ölümünün önceden var olan bir kalp sorununa bağlanıp bağlanamayacağını sorduğunda yanıt kesindi: «Bunun gibi bir şey tespit edilmedi. Hiçbir koşulda.»
Odak noktası, havuzdaki eğitim koşulları ve genç komandonun maruz bırakıldığı öne sürülen fiziksel yük oldu. Adli tıp uzmanı programda, Alexandros'un eğitim arkadaşlarının ifadelerine atıf yapıyor. Ona göre bu kişiler, olağan ve bilinen sınırları çok aşan olağanüstü yoğunlukta ve süreli egzersizleri anlatıyor.
Uzman, ifadeleri okuduktan sonra ikna olduğunu şöyle anlatıyor:
«Beni ikna eden, onun yoğun stres altında olmasıydı. Otopsi sırasında sağ gözünde subkonjonktival kanama (göz akında kanama) tespit ettik. Yani gözde kan vardı. Eğitim arkadaşlarının hepsi, benzeri görülmemiş, aşırı ve daha önce duyulmamış şeylerden söz ediyor. Bu kelimeleri ben seçmedim. İfadelerde aynen böyle anlatılıyor. Bunlar, olağan yoğunluğu ve süreyi aşan egzersizlere ilişkin.»
«Havuzda öne çıkıyordu» diyor ΟΥΚ komandosunun antrenörleri
Tünel ekibi, genç kelevstis Alexandros Ketikoglou'nun büyüdüğü yer olan Preveza'da çalıştı. Ketikoglou, 2024 Kasım ayında hayatını çok haksız bir şekilde kaybetmişti.
Programda, Alexandros'u küçüklüğünden beri tanıyan ve sportif gelişimini izleyen kişiler konuştu.
Sporun ilk adımlarından itibaren onu yetiştiren antrenörleri, olağanüstü yetenekli, disiplinli ve yüzmeye tutkulu bir çocuk olarak hatırlıyor.
Beden eğitimi öğretmeni Apostolis Katsanakis, duygulanarak şunları anlatıyor:
«Burada, Preveza'da beden eğitimi öğretmeniyim. Yüzme havuzunda çalışıyordum ve Alexandros 5 yaşında geldi bize. 6 yaşında büyük havuza girdi ve 15 yaşına kadar yüzme havuzunda kaldı. Her zaman kendisi ve kulübü için en iyisini deneyen bir çocuktu. Bölgesel şampiyonalara katılacak düzeye geldi, serbest stil ve kurbağalamada yarıştı. Onu hatırlıyorum. Çocuğumuzun bulunduğu yerde iyi olsun. Mükemmel bir yüzücüydü. Yaşananı hiçbir şekilde hayal edemezdik. Bu kadar haksız bir şekilde, çok sevdiği suyun içinde gitmesi.»
Katsanakis, genç sporcunun ölüm haberini aldığında yaşadığı şoku saklamıyor. Bu sarsıntısı bugün de belli, çünkü bir antrenörün elinden geçen çocukların hayatının bir parçası olduğunu anlatıyor.
Katsanakis şöyle devam ediyor:
«Bu çocukları kendi çocuğumuz gibi görürüz. Onlar bizim çocuklarımız. Yüzmenin yüzde 90'ı nefesle ilgilidir ve Alexandros bana göre bunda kusursuzdu. Ona bir buçuk, hatta iki kilometre yüzdürürdüm. Ve birden çocuğun gittiğini öğreniyoruz… Henüz bir rapor yayımlanmadı ve bu büyük bir sorun. Düşünüyoruz ki, ülkemiz için ön cephede görev yapan insanların bulunduğu Özel Kuvvetlerde, bütün gerekli kontrollerin yapılmış olması gerekir. Alexandros'ta herhangi bir sorun olsaydı, bence daha önce tespit edilirdi. Bütün toplum ne gerçekten olduğunu öğrenmeyi bekliyor. Bir insanın bu şekilde kaybolması ve bir devletin cevap vermemesi olamaz.»
«Genç bir insan kaybolduğunda, bu tek başına sarsıcı»
Programda ayrıca Alexandros'un atletizm antrenörü Dimitris Georgopodis de konuştu. Georgopodis, Alexandros'a askeri okullara hazırlandığı lise yıllarında yakından eşlik etmişti.
Georgopodis şunları söylüyor:
«Onu lisenin üçüncü sınıfında stadyumda çalıştırıyordum. Askeri okullara girmek için sınavlara hazırlanıyordu. İnanılmaz derecede disiplinliydi. Lisenin tüm sınıflarında ona antrenörlük yaptım. Ciddi ve ölçülü bir çocuktu, ulaşmak istediği hedefleri vardı. Her zaman örnek oluyordu. Hatırladığım kadarıyla sürekli ya yüzme havuzunda ya atletizmde ya da spor salonundaydı. Hayatı buydu. Askeri bir okula girmek istediğini biliyordum. Hepimiz için büyük bir şok oldu. Genç bir insan kaybolduğunda, bu tek başına sarsıcı. Ve burada söz konusu olan şiddetli bir ölüm.»
Antrenör, sporcusunu korumanın her şeyden önce kendi sorumluluğu olduğunu söylüyor. Onun için öncelik hayat, ardından diğer her şey.
Georgopodis, şöyle bir temenni dile getiriyor:
«Alexandros'un hangi koşullarda kaybolduğuna dair tüm gerçek bilgilerin ortaya çıkmasını diliyorum. Sadece onun anısı için. Bu anne ve babaya oğullarını nasıl kaybettiklerini anlatabilmeliyiz. Eğer birinin sorumluluğu varsa, hesap vermeli. Genelde ordunun içinde yaşananlar orada kalır ve pek çoğu asla dışarı çıkmaz. Bu durumda farklı bir şeyin olmasını umuyorum.»