Yunanistan'da 2024 yılında başlayan koyun ve keçi vebası salgını, çiftçiler ve hayvancılık üreticileri üzerinde önemli bir etkiye sahip. Raporlara göre, yetkililer hastalığı kontrol altına almak için 2.600'den fazla çiftlikte yaklaşık 488.000 hayvanı telef etti.
Feta endüstrisi artık bu durumun sonuçlarını hissetmeye başladı. Yunan feta üretimi 2026 yılında %11 azalabilir, çünkü hayvancılıkta yaşanan azalma, koyun ve keçi sütü teminini etkiliyor.
Toptan fiyatlar da önemli ölçüde arttı. Haziran ayında, Yunan feta kilogram fiyatı 11 doları aşmış durumda ve bu, önceki yıla göre %33'lik bir artış anlamına geliyor.
Üretim maliyetlerindeki artış, süpermarketler, restoranlar, tavernalar ve gıda üreticileri de dahil olmak üzere tedarik zincirini etkiliyor.
Bu durumun etkisi, salgın sona erdikten sonra da uzun süre devam edebilir. Yunanlı çiftçiler, nesiller boyunca geliştirdikleri sürülerini, geleneksel feta karakterine katkıda bulunan sütü üreten hayvanlarla seçici olarak yetiştiriyorlar.
Bu hayvanları nhanh chóng değiştirmek, basitçe yeni hayvanlar satın almakla mümkün değil.
Avrupa Birliği'nin Korunan Menşe İşareti kuralları, gerçek feta üretimini belirli Yunan bölgelerinde, koyun sütü veya izin verilen koyun ve keçi sütü karışımı kullanarak üretimini zorunlu kılıyor.
Bu nedenle, üreticiler kaybettikleri Yunan koyun ve keçi sütünü inek sütü ile değiştiremiyor ve oluşan ürünü feta olarak satamıyorlar.
Aynı kurallar, sektörü, Yunanistan'da hayvancılık sayısının önemli ölçüde azalması durumunda özellikle savunmasız hale getiriyor.
Feta, Yunanistan'ın önemli bir ihracat ürünü. Ülke çapındaannual ihracat geliri 1 milyar doları aşkın bir seviyede.
Yetkililer, hastalığı ortadan kaldırmak ve hayvancılık ticaretini korumak için, enfekte ve maruz kalmış hayvanların telef olmasına büyük ölçüde güveniyorlar.
Bazı çiftçiler ve uzmanlar ise, aşılamayla daha fazla sürü korunabileceğini savunuyor.
Yetkililer, aşılamayla, hastalıktan arınmış statü elde edilmesinin zorlaşabileceğini ve uluslararası ticareti zorlaştırabileceğini belirtiyorlar.
Çiftçiler için sonuçlar ciddi olabilir. Tüm bir sürünün kaybı, sadece immediate gelir kaybı değil, aynı zamanda nesiller boyunca geliştirilen sürülerin ve aile işletmelerinin yok olması anlamına geliyor.
Hastalık, insanları enfekte etmediği için, tüketiciler için endişe, feta itselfin hastalığı taşıması değil, süt temininin azalması ve şüpheli menşeli ürünlerin ortaya çıkması.
Yasadışı hayvancılık ticareti de soruna katkıda bulunuyor.
Raporlar, enfekte çiftliklerden gelen koyun ve keçilerin, imha edilmek yerine, ucuz fiyatlarla yasadışı olarak satıldığını öne sürüyor.
Bu faaliyet, çiftçilerin bazı kayıplarını telafi etmesine yardımcı olabilir, ancak hastalığın yeni bölgelere yayılma riskini de taşıyor.
Veteriner yetkililer, yasadışı taşıma, gecikmiş raporlama ve enfeksiyon belirtilerini gizleme girişimleriyle karşılaşıyor.
Salgın yavaşlıyor, ancak hasar kalıcı.
Yeni salgın oranının azaldığına dair işaretler var. 2026'nın ilk dört ayında, yaklaşık 131 yeni salgın kaydedildi, 2025'teki yaklaşık 1.700'e kıyasla.
Çiftçiler, resmi rakamların krizin boyutunu tam olarak yansıtmadığını söylüyor.
Salgın kontrol altına alındığında bile, Yunanistan'ın hayvancılık sektörünü yeniden inşa etmesi yıllar alacak. Üreme sürüleri, süt üretimi ve kapan işletmeler kısa sürede restore edilemeyecek.
Tüketiciler için bu, daha yüksek feta fiyatlarının gerçek olabileceği anlamına geliyor.
Yunan feta, süpermarket raflarından kaybolmayacak, ancak hayvancılık kaybı, süt üretiminin azalması ve artan maliyetler, Yunanistan'ın en ikonik gıdalarından birinin giderek daha pahalı olmasına neden olabilir.
