Atina'da düzenlenen duygusal bir törenle, Nazi döneminde Yunan mahkumlardan alınan kişisel eşyalar, 81 yıl sonra ailelerine teslim edildi. Tören, Yunanistan Dışişleri Bakanlığı'nda gerçekleşti.
Saatler, cüzdanlar, yüzükler ve diğer kıymetli eşyalar, Arolsen Arşivleri'nin yürüttüğü uluslararası #StolenMemory kampanyası kapsamında torunlara teslim edildi. Arolsen Arşivleri, Nazi zulmünün kurbanları ve hayatta kalanlarla ilgili dünyanın en büyük kayıt koleksiyonunu barındırıyor.
Eşyaları teslim alanlardan biri de Kaiti Kerasiotis adlı kadındı. Kendisine, merhum eşi Evangelos Kerasiotis'e ait olan kol saati verildi. Evangelos, Mayıs 1944'te henüz 19 yaşındayken Hamburg yakınlarındaki Neuengamme toplama kampına sürülmüş, kamplardan sağ kurtulmuş ancak Yunanistan'a döndükten birkaç yıl sonra hapislikten kaynaklanan sağlık sorunları nedeniyle hayatını kaybetmişti.
Saatini 80 yılı aşkın bir süre sonra ilk kez eline alan Kaiti Kerasiotis, eşyanın bulunduğunu bildiren telefonu aldığında duygulandığını söyledi.
"Böyle bir günün geleceğini asla tahmin etmezdim," dedi. "Aklıma o kadar çok anı geldi ki. Bu, onun unutulmadığı anlamına geliyor."
Yunan öğrenciler aileleri tarihle buluşturuyor
Kişisel eşyaların iadesi, Arolsen Arşivleri ile Yunanistan Dışişleri ve Eğitim Bakanlıkları arasındaki iş birliği sayesinde mümkün oldu. Yunanistan genelindeki ortaokul öğrencileri, aylar boyunca arşivlerde, belediye kayıtlarında ve Kızılhaç belgelerinde araştırma yaparak eski mahkumların hayattaki akrabalarını buldu.
Selanik yakınlarındaki Evosmos'tan öğrenciler, kapsamlı tarih araştırması sonucu Kerasiotis ailesine ulaştı. Evangelos, Neuengamme'dan Salzgitter-Drütte zorunlu çalışma kampına, oradan da Bergen-Belsen'e gönderilmişti. 1945'teki kurtuluşun ardından İngiliz askerleri tarafından kaydedilmişti.
Yunanistan'a döndükten sonra polis teşkilatına katılan Evangelos, yalnızca 24 yaşında hayatını kaybetti.
Holokost'ta kaybolan kimlikler geri veriliyor
Bir başka aile, 24 yaşında Almanya'ya sürülen Georgios Sagmatopoulos'un saatiyle yeniden bir araya geldi. Yeğeni Panagiota Galani, büyükannesinin yıllarca onu aradığını ve nihayet 1962'de ölüm haberini aldığını söyledi.
"Evden hiç dönmeyen amcamızın anısıyla hep yaşadık," dedi. "Saatini görmek çok duygulandırıcı."
Bir başka vakada, Atina'daki öğrenciler Yunanistan'da yaşayan Kıbrıslı Nikolaos Fassouliotis'un kızını buldu. 1944'te Nazi güçlerince sürülen babanın kızı Konstantina'ya, babasının üzerinde oyma bulunan bilekliği ve hapislik ile zorunlu çalışmayı belgeleyen evraklar teslim edildi.
İlk evliliğinden çocuklarının isimlerinin kazındığı bileklik, savaştan sonra Kıbrıs'ta hayatını yeniden kuran ve 2000 yılında vefat eden baba ile kızı arasında derin bir bağ kurdu.
Holokost anısını yaşatmak
Törende konuşan Arolsen Arşivleri Direktörü Moritz Wein, eşyaların iadesinin, Nazi toplama kamplarına girdiklerinde kimlikleri ellerinden alınan kurbanların onurlarını bir nebze olsun geri verdiğini söyledi.
"Bu insanlar eşyalarından edildi ve insanlıktan çıkarıldı," dedi Wein. "Bu eşyaları ailelerine iade ederek kimliklerinin bir kısmını geri veriyoruz."
Arolsen Arşivleri, Holokost kurbanları ve diğer Nazi zulmü mağdurlarına ait, henüz yakınlarına ulaşılamamış yaklaşık 2.000 zarf dolusu kişisel eşyayı hâlâ muhafaza ediyor.
Yunanistan'ın Nazi işgali altında olduğu 1941-1944 yılları arasında, ülkedeki Yahudi nüfusunun yaklaşık yüzde 86'sına denk gelen yaklaşık 70 bin Yunan Yahudisi öldürüldü. Bugün Yunanistan'daki Yahudi cemaati yaklaşık 5 bin 500 kişiden oluşuyor.
Kampanya, araştırmacılar ve gönüllüler bu paha biçilmez kişisel eşyaları daha fazla sayıda kurbanın soyundan gelenlerle buluşturmak için çalışırken, aileleri bilgi vermeye çağırmaya devam ediyor.
Kaynak: AFP
