Yunan Parlamentosu, ülkenin kültürel mirasının yönetimi, sanat eserlerinin korunması ve Kültürel Kaynakların Yönetimi ve Geliştirilmesi Organizasyonu'nun (ODAP) yeniden yapılandırılmasına ilişkin son derece tartışmalı yeni yasayı, 12 saatten uzun süren maraton bir parlamento tartışmasının ardından 28 Temmuz 2026 Salı günü onayladı. Tasarı, iktidardaki Yeni Demokrasi partisinin desteğiyle geçerken, tüm muhalefet partileri aleyhte oy kullandı.
Muhalefet partilerine göre yasa, arkeolojik alanların ve anıtların özelleştirilmesinin önünü açıyor ve bu alanların özel çıkarlara devredilmesine zemin hazırlıyor. Kültür Bakanı Lina Mendoni ise bu iddiaları sert bir dille reddetti. Mendoni Parlamento'da yaptığı konuşmada, "Anıtların mülkiyeti, Anayasa'nın gerektirdiği şekilde tamamen Yunan Devleti'ne aittir ve kültürel mirasımız Yunanistan'ın arkeoloji yasası kapsamında tam koruma altındadır. Nokta." dedi. Bakan, eleştirmenleri ya yasayı doğru okumamakla ya da siyasi amaçlarla halkı yanıltmakla suçladı.
Mendoni, yasa kapsamında kurulan yeni devlet şirketinin yalnızca bir yönetim organı olarak hizmet vereceğini ve anıtların veya arkeolojik alanların mülkiyetini üstlenmeyeceğini vurguladı. Şirketin ODAP adına gelir toplayacağını, tüm geliri doğrudan bu kuruluşa aktaracağını ve ardından Kültür Bakanlığı'na tahsis edileceğini açıkladı. "Şirket mülkiyet elde etmez ve bu nedenle hiçbir anıtı satamaz. Tamamen kamu sektörü çerçevesinde faaliyet gösterir." ifadelerini kullandı. Ancak muhalefet, kurulacak "Hellenic Heritage Organisation SA" adlı limited şirketin, Kültür Bakanlığı'nın taşınır ve taşınmaz tüm varlıklarını ve bilet, mağaza, kafe, kopya ürünler ile yayınlardan elde edilen tüm gelirleri önemli bir kamu denetimi olmaksızın yöneteceğini savunuyor. 2025 yılında bu gelirlerin 250 milyon avroya ulaştığı belirtiliyor. Planlanan imtiyaz süresi başlangıçta 50 yıl olup, 50 yıl daha yenilenme olasılığı bulunuyor.
Bakan ayrıca hükümetin Yunanistan'ın kültürel altyapısına yaptığı yatırıma dikkat çekerek, ülke genelinde devam eden yaklaşık 900 kültürel proje için 1,5 milyar Euro'dan fazla kaynak ayrıldığını belirtti. Bu projelerin birçoğunun doğrudan Kültür Bakanlığı tarafından yürütüldüğünü ve yerel topluluklarda istihdam yarattığını söyledi. Tartışma sırasında hem iktidar hem de muhalefet milletvekilleri kendi bölgelerindeki arkeolojik alanların korunması ve kültürel varlıkların muhafazası konusunda endişelerini dile getirdi. Mendoni, mevcut arkeoloji mevzuatının tüm anıtları ve miras alanlarını korumaya devam edeceği konusunda milletvekillerine güvence verdi.
Kültür Bakanı, Sualtı Eski Eserler Müzesi'nin Avrupa Birliği tarafından finansman için reddedildiği yönündeki haberleri de yalanladı. Müzenin AB ve ulusal kaynaklarla ortak finanse edildiğini doğrulayan Mendoni, 2026 sonuna kadar tamamlanmasının planlandığını ve 2027 başında halka açılmasının beklendiğini açıkladı.
