Yunan Parlamentosu, Yunanistan ile Kudüs Rum Ortodoks Patrikhanesi arasında Patrikhane’nin dini, tarihi ve kültürel mirasının korunması, incelenmesi ve tanıtılması için çerçeve oluşturan on yıllık İş Birliği Mutabakatı’nı onayladı.
Anlaşma 8 Haziran 2026’da Atina’da imzalandı. Mutabakat on yıl süreyle yürürlükte kalacak ve uygulanmasının ortak değerlendirmesi sonrasında uzatma imkânı bulunuyor.
Anlaşma Yunan Dışişleri Bakanlığı, Kültür Bakanlığı ile Kudüs Patrikhanesi’ni bir araya getiriyor. Kapsam Kutsal Türbeler, kiliseler ve manastır kompleksleri, sanat eserleri ve dini hazinelerin yanı sıra Patrikhane Tarihî Arşivi ve Patrikhane Kütüphanesi’ndeki koleksiyonları da içeriyor.
Yeni Demokrasi, PASOK, Yunan Çözümü, SYRIZA ve Niki anlaşmayı destekledi. Yunanistan Komünist Partisi ve Özgürlük Yolu ise “hazır bulunan” oy kullandı.
Yıllık 1 milyon euro finansman
Anlaşma onaylanan projeler için yıllık 1 milyon euro finansman öngörüyor. Dışişleri ve Kültür Bakanlıkları eşit miktarda katkı sağlayacak.
Program anıtların ve dini hazinelerin korunması ve restorasyonunu, bilimsel ve teknik çalışmaları ile anıtların ve taşınabilir eserlerin dijital dokümantasyonunu destekleyecek.
Patrikhane Tarihî Arşivi ve Patrikhane Kütüphanesi’ndeki el yazmaları ve basılı materyallerin düzenlenmesi, korunması ve dijitalleştirilmesi de finanse edilecek.
İş birliği ikonların, fresklerin, ahşap oymaların, mozaiklerin ve diğer dini ve kültürel nesnelerin restorasyonuna uzanacak. Konferanslar, dersler ve bilimsel toplantılar da desteklenecek.
Yunan üniversiteleri akademik ve eğitim girişimlerine katılacak. Anlaşma uluslararası bilimsel, araştırma ve kültür kuruluşlarıyla iş birliğini de öngörüyor.
Ortaklar, Kudüs Patrikhanesi’nin tarihini ve kültürel mirasını öne çıkaran çalışmalar yayımlayacak.
Patrikhane özerkliği korundu
Projeler Kudüs Patrikhanesi’nin tarihî, idarî ve kanonik özerkliğine saygı gösterecek.
İki Yunan bakanlığı ile iş birliğinde Patrikhane bireysel projeler için öncelikleri ve koşulları belirleyecek. Ortaklar finansmanı yazılı anlaşmalarla belirli programlara tahsis edecek ve uygulamayı Yunan yasalarına uygun yürütecek.
Mutabakatın imzalanmasının ardından ilk projeler hakkında görüşmeler başladı bile.
Bunlar arasında Atina Plaka’daki Kutsal Kabir Metohionu’nun ve İlya’daki Goumeno Bizans Kilisesi’nin korunması ve restorasyonu yer alıyor.
Program ayrıca Yunanistan’daki Patrikhane’ye bağlı kurumlara ait kutsal hazinelerin belgelenmesini ve dijitalleştirilmesini de kapsayacak.
