Yunan savunma şirketlerine iş birliği çağrısı
Yunan savunma şirketleri, Avrupa Savunma Sanayii Programı (EDIP) kapsamında hayata geçirilen ve Avrupa Ortak Çıkar Savunma Projeleri'nin (EDPCI) şekillendirdiği Avrupa savunma sanayii ekosistemindeki fırsatı, sınır ötesi ortaklıklar ve birlikte çalışabilirlik olanaklarını kullanarak değerlendirmeye çağrılıyor.
28 Eylül 2026'da ilk beş Avrupa Ortak Çıkar Savunma Projesi (EDPCI), Avrupa Birliği Konseyi tarafından onaylandı. DECODER, SPACE, IMSD, EU FIAMD ve Eastern Flank Watch adlı projeler; hava ve füze savunması, insansız hava araçları (İHA) ve drone karşıtı sistemler, deniz ve deniz tabanı savunması, uzay yetenekleri ile Doğu Kanadı'nın gözetlenmesini kapsıyor.
Odak noktası üretime, tedarike ve konuşlandırmaya kayıyor. Mekanizma sınır ötesi iş birliği gerektiriyor ve sonuçta gerçek, kullanılabilir yetenekler sunmak zorunda. Yetenek ve sanayi olmak üzere bu ikili karakter, EDIP ve EDPCI'lerin belirleyici özelliği olarak ortak yetenek önceliklerini daha güçlü bir Avrupa Savunma Teknoloji ve Sanayi Tabanı ile birbirine bağlıyor.
Yunan savunma sanayii yöneticilerinin vurguladığı gibi, Yunan savunma sanayii daha ileri gidebilir: tasarım, üretim, sertifikasyon ve teslimatta gerçek bir iş payıyla, eşit bir ortak olarak küresel ve Avrupa çapındaki büyük programlara girebilir.
"Bu, üreticilerin yalnızca niyet belirtmek yerine; içerik, planlama ve organizasyonla tedarik zincirlerine anlamlı biçimde entegre olmasıyla gerçekleşir."
Yunanistan ve Kıbrıs'ın katılımı
Bu tablo karşısında Yunan savunma sanayiinin sınavı, yetenek mimarisi ve Avrupa savunma değer zinciri içinde farklılaştırılmış, birlikte çalışabilir ve ölçeklenebilir bir çözüm sunabilmektir. Sektör uzmanları, Yunan şirketlerinin nihai tedarik çağrısından önce nereye uyabileceklerini, hangi olgunluk düzeyini gösterebileceklerini, kimlerle ortaklık kurabileceklerini, büyümeye hazır olup olmadıklarını ve nereye entegre edilebileceklerini bilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Yunanistan ve Kıbrıs ilk EDPCI portföyünde yer alıyor; Yunanistan beş projeden dördünde, Kıbrıs ise beşinin tamamında görev alıyor. Bu durum, endüstriyel ölçekte ortak savunma yetenek önceliklerinin, ortak tedariklerin ve nihayetinde operasyonel konuşlandırmanın önünü açıyor.
Talebi devletler şekillendiriyor, sanayi ise bu talebi Avrupa savunma yeteneğine dönüştürüyor. Bir EDPCI'nin değeri sonunda üretim, tedarik ve operasyonel konuşlandırma ile ölçülecek. Şimdi kritik olan, ortak yetenek önceliklerini konuşlandırılabilir sistemlere dönüştürmek ve bu sistemleri ölçeklenebilir sanayi kapasitesine ve dayanıklı sınır ötesi tedarik zincirlerine dönüştürmektir.
Dört yeni proje önerisi hazırlık aşamasında
İlk beş EDPCI'nin ötesinde dört yeni proje önerisi daha hazırlanıyor: topçu sistemleri ile mühimmatın ortak tedarikini, üretimin ölçeklenmesini ve yeni sistemleri kapsayan ARTISYS – Topçu Sistemleri; çok alanlı operasyonlar için egemen dijital altyapı, C2 (komuta kontrol), bulut ve yapay zekâ konularını ele alan ARCADIA – Çok Alanlı Operasyon Platformu; insansız sistemler, yapay zekâ ve C2 içeren robotik savaş birimlerini kapsayan ERCUL – Kara Operasyonları için Avrupa Robotik Muharip Birimleri; ve Avrupa Savunma Veri Alanı ile Yapay Zekâ Fabrikası için ortak misyon ve mimariyi konu alan EDDS – Yapay Zekâ için Avrupa Savunma Veri Alanı.
2036'ya kadar 190 milyar euro harekete geçirilecek
Avrupa Ortak Çıkar Savunma Projeleri (EDPCI), 1,5 milyar euroluk Avrupa Savunma Sanayii Programı'nın (EDIP) bir parçasını oluşturuyor. İlk beş EDPCI için EDIP'ten başlangıç olarak 325 milyon euro ayrıldı; ancak projelerin zamanla çok daha büyük yatırımları harekete geçirmesi ve 2036'da tam gelişim aşamasında 190 milyar euroyu aşması bekleniyor.
Bir başka deyişle EDIP, EDPCI'lerin kurulması ve geliştirilmesi için başlangıç finansmanını sağlıyor; EDPCI'lerin kendileri ise çok daha büyük ölçekli projeler olarak öne çıkıyor.
Naftemporiki'ye konuşan sektör kaynakları, "Önerilen Çalışma Programı değişikliği uyarınca yapı üç kademeli: beş EDPCI'nin konuşlandırılmasına 300 milyon euro, yani proje başına 60 milyon euro; beş koordinasyon ve destek eylemi için yol haritaları kapsamında toplam 11,5 milyon euro, yani proje başına 2,3 milyon euro; dört ek önerinin olgunlaştırılması için ise önerilen üst sınır öner başına 3,375 milyon euro olmak üzere 13,5 milyon euro" dedi.
2036'ya kadar yaklaşık 190 milyar euro olarak tahmin edilen ikinci rakam ise farklı nitelikte. Bu rakam, beş büyük projenin hayata geçirilmesine yönelik birleşik finansman hedefini temsil ediyor ve esas olarak ulusal yatırımlar ve tedariklerle karşılanacak; gelecekte AB desteğiyle de tamamlanabilecek.
Gösterge niteliğindeki rakamlara göre, 2036'ya kadar DECODER için 3,5 milyar–5 milyar euro, IMSD için 43 milyar–72 milyar euro, SPACE için 24 milyar euroya kadar, EU FIAMD için 55 milyar–80 milyar euro ve Eastern Flank Watch için 100 milyar euroya kadar yatırım öngörülüyor.
