Ethnikos Kirix, The National Herald’ın Yunanca baskısı olarak 28 Ekim 1940’ta Yunanistan’ın savaşa girdiğini çarpıcı bir manşetle duyurdu: “Yunanistan Savaşta – Arnavutlukta Devrim.” Ön sayfa, Yunanistan’ın İtalyan işgali tehdidiyle karşı karşıya kaldığı ve bağımsızlığını savunmaya hazırlandığı tarihi bir anı yansıtıyordu. Manşet, gelişen olayların aciliyetini ve belirsizliğini yansıtıyor; Yunan modern tarihinde cesaretin, direnişin ve ulusal birliğin simgesi olarak hatırlanacak belirleyici bir dönemi işaret ediyordu.
Gazete, manşet haberinde İtalya’nın ultimatomunun reddedilmesini ve genel seferberliği ele aldı. Haberde şu bölüm yer aldı:
“İtalya bugün sabah saat altıda Yunanistan’ın koşulsuz teslim olmasını talep etti ve reddetmesi halinde ülkeyi İtalyan birlikleriyle işgal etmekle tehdit etti. Yunanistan ultimatomu reddetti ve Atina’da ilk hava saldırısı uyarısı saat 07.00’de verildi.
Yunan Hükümeti genel seferberlik ilan etti ve Yunan halkına bir bildiri yayımladı. Bildiride, “Tüm Yunanlıların sahip oldukları en değerli şey uğruna ölümüne savaşmasının zamanı geldi” ifadesi yer aldı. Hükümet, gerekli savunma önlemlerini almak için olağanüstü bir kabine toplantısı yaptı. Ultimatomun reddi, Yunanistan ile İtalya arasında savaş durumu yarattı ve Mihver Devletlerinin Balkanlara ilerlemesinin başlangıcı gibi görünüyordu. Yunan ulusu savaş hazırlığı içindedir.”
Başbakan, Yunanistan’dan ulusal topraklarının bir bölümünü teslim etmesini isteyen İtalyan ultimatomunu reddetti. Başbakan, “Yunanistan’ın bağımsızlığı ve onuru için savaşmanın zamanı geldi” dedi. İtalya, ultimatomunu Pazartesi sabahı saat üçte Başbakan’a iletmişti. Başbakan’a, İtalya’nın taleplerine uymak için üç saat süre verilmiş, aksi halde İtalyan ordusuna ilerleme emri verileceği bildirilmişti.
Gazete, Başbakan’ın Yunan halkına hitabını da yayımladı:
“Tüm uluslara karşı en katı tarafsızlığı sürdürmüş olmamıza rağmen İtalya, bizi özgür Yunanlar olarak tanımayı reddetti. Sabah saat üçte benden ulusal topraklarımızın bir kısmını teslim etmemi istedi ve ordusunun sabah saat altıda bu bölgeleri işgal etmek için harekete geçeceğini bildirdi.
İtalya Büyükelçisine verdiğim yanıtta, hem talebin kendisini hem de talebin dile getiriliş biçimini İtalya’nın Yunanistan’a karşı savaş ilanı saydığımı söyledim. Şimdi Yunanlılar olarak atalarımıza ve önceki kuşakların sağladığı özgürlüğe layık olup olmadığımızı kanıtlamak zorundayız.
Vatanın, eşleriniz, çocuklarınız ve kutsal gelenekleriniz için savaşın. Her şeyden önce mücadele şimdi başlıyor.”
Ethnikos Kirix’in ön sayfası, günün tarihi olaylarına dair kapsamlı bir tablo sunuyordu. İlk tepkiler ve resmi açıklamalar, askeri ve diplomatik gelişmelere ilişkin haberlerle birlikte yer alıyordu.
Dönemin Yunanistan’ın ABD Büyükelçisi K. Diamantopoulos şu açıklamayı yaptı:
“Şu anda bildireceğim başka bir gelişme yok. Yunanistan, onurunu ve bağımsızlığını savunmak zorunda kaldı ve bunu tek yürek olarak yapıyor. Amerikan kamuoyunun tamamen bizim yanımızda olduğuna kesin olarak inanıyorum. Ebedi Yunanistan’ı Tanrı korusun.”
Ethnikos Kirix, Yunan ordusunun İtalyan saldırılarına karşı kararlı direnişini öne çıkardı. Gazete, İngiltere’nin Yunanistan’a yardım etme taahhüdüne ve Yunan kuvvetlerinin on İtalyan tümeniyle karşılaştığına dair haberlere de yer verdi. Öte yandan işgale giden olayları inceledi. “Roma’ya göre iki Arnavut öldürüldü, altı Yunanlı gözaltına alındı” başlığıyla İtalya’nın sınırdaki olaya ilişkin anlatımını yayımladı ve bunun yanına Yunanistan’ın İtalyan iddialarına yanıtını ekledi. Gazete ayrıca Benito Mussolini ile Adolf Hitler’in Floransa’da yapılması beklenen görüşmesini haberleştirdi. Böylece çatışmanın Avrupa’ya daha da yayılma tehlikesi taşıdığı dönemdeki geniş siyasi gerilimi de yansıttı.
28 Ekim 1940 tarihli Ethnikos Kirix nüshası, sadece bir gazete ön sayfası olmanın ötesinde, Yunanistan tarihinde belirleyici bir ana açılan bir pencere niteliğindedir. Sabahın sessizliğinin yerini savaşın yankılarına bıraktığı, bir ulusun belirsiz bir geleceğin eşiğinde durduğu andır bu.
Her yıl 28 Ekim, Yunan halkının cesaretini ve kararlılığını hatırlamak için bir fırsat sunar. Halk, işgal tehdidiyle sarsılmaz bir irade ile yüzleşerek özgürlüğünü ve bağımsızlığını savundu. Oxi Günü, birliğin kalıcı gücünü, zorluklar karşısında bir halkın direncini ve ilkeler uğruna ayakta durmanın önemini hatırlatıyor.
