Küresel petrol tanker piyasası uzun süredir Çin ve Yunanistan'ın hakimiyetinde. Yunan armatörlerin çok büyük ham petrol taşıyıcıları (VLCC) için verdikleri devasa siparişler sayesinde Yunanistan, bu segmentte Çin'i geride bırakarak dünyanın en büyük gemi sahibi ülkesi olmaya aday.
Gemi brokerlik firması BRS Shipbrokers'ın yayımladığı son rapora göre, halihazırda en fazla VLCC'ye sahip ülke Çin. Çin'in aktif filosunda toplam 206 gemi bulunuyor ve bu, dünya toplam VLCC taşıma kapasitesinin yaklaşık yüzde 22'sine denk geliyor.
BRS raporunda şu ifadelere yer verildi: "Çinli armatörlerin VLCC'ye yaptığı büyük ölçekli yatırım, ülkenin 'yerli malı yerli gemiyle taşı' politikasını doğrudan yansıtıyor. Aynı zamanda dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı olan Çin, ithal ettiği petrolün büyük kısmını VLCC'lerle taşıyor."
Buna karşılık Yunan tanker filosu çok daha çeşitli bir yapıya sahip. MR1 ürün tankerlerinden Suezmax tankerlere kadar birçok segmentte Yunan armatörler ilk sırada yer alıyor. Sadece VLCC segmentine bakıldığında ise Yunanistan, 144 gemilik aktif filosuyla dünyada ikinci sırada bulunuyor ve küresel VLCC taşıma kapasitesinin yaklaşık yüzde 16'sını elinde tutuyor.
BRS Analiz birimi, Yunan tanker filosunun gelişim özelliklerini şöyle yorumluyor: "Yunan tanker filosu ticari odaklıdır ve küresel üçüncü taraf taşımacılığı ile tramp gemiciliğe (düzensiz hat seferleri) ağırlık verir."
Ancak mevcut yeni gemi siparişlerine bakıldığında tablo çoktan değişmiş durumda. BRS verilerine göre Yunan armatörlerin 72 VLCC siparişi bulunurken, Çinli armatörlerin sipariş sayısı yalnızca 47.
Bir BRS analisti şu değerlendirmeyi yaptı: "Çin bağlantılı şirketler, 20 yaş ve üzeri toplam 77 adet yaşlı VLCC'ye sahip. Buna karşılık Yunan armatörlere bağlı yaşlı VLCC'lerin çoğu satıldı (bir kısmını Çinli armatörler satın aldı). Yunan armatörlerin elindeki büyük VLCC sipariş defteri sayesinde Yunan VLCC filosunun büyüklük olarak Çin'i geçmesi bekleniyor."
BRS ayrıca şu uyarıyı da yapıyor: Yunan armatörlerin VLCC siparişlerinin yaklaşık üçte biri, daha önce VLCC işletme deneyimi az olan veya hiç olmayan şirketler tarafından verildi. Bu nedenle bu gemilerin bir kısmı teslimattan önce yeniden satılabilir. Dolayısıyla Yunan filosunun bu alanda Çin'i geçip geçemeyeceği henüz kesin değil.
