Yunanistan'da binlerce hane, serbest meslek sahibi ve işletme, eski vergi ve sosyal sigorta borçlarını en fazla 120 aylık taksitle ödeme imkânına kavuşacak. Toplam 95 milyar euroluk borcu bulunan yaklaşık 1 milyon borçlu, bireysel ve tüzel kişi olarak, bu borçlarını on yıllık bir süreye yayabilecek. Aynı dönemde yeni bir Birleşik Dijital Ödeme Portalı geliştiriliyor. Özel bir mobil uygulama üzerinden tüm açık borçlar tek ekranda görüntülenecek; kime ne kadar borçlu olduğunu ve neyi ödediğini takip edemeyenlere yardımcı olacak.
Çevrimiçi başvuru platformunun, Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanlığı'nın hazırladığı yasa tasarısının Meclis'ten geçmesinin ardından kasımın ortasında faaliyete geçmesi bekleniyor.
Kimler yararlanabilir?
Düzenleme olağanüstü bir uygulama niteliğinde ve başvuru süresi 30 Haziran 2027'de doluyor. Kapsama, 31 Aralık 2024 itibarıyla vadesi geçmiş ve Bağımsız Kamu Gelirleri Kurumu (AADE) ile Ulusal Sosyal Sigorta Fonu'na (EFKA) olan onaylı borçlar giriyor. Bu, 2023 yılı sonuna kadarki borçları kapsayan önceki 72 taksitlik düzenlemeye kıyasla önemli bir genişleme anlamına geliyor.
Bir diğer temel koşul, 1 Ocak 2025'ten sonra doğan borçların ya tek seferde ya da 24 veya 48 taksitlik standart düzenleme kapsamında ödenmiş olması. Borçlular ayrıca 2024 vergi yılına kadar uzanan beş yıllık dönemin gelir vergisi beyannamelerini vermiş olmalı ve vergi kaçakçılığı ya da kaçakçılık nedeniyle kesinleşmiş bir mahkûmiyetleri bulunmamalı.
Nasıl başvurulur?
Başvurular, kişisel TAXISnet bilgileriyle myAADE üzerinden çevrimiçi yapılacak. Başvuru sahipleri uygun borçlarını görebilecek, en fazla 120 olan taksit sayısını seçebilecek ve başvurularını elektronik ortamda tamamlayabilecek. Sistem, her seçenek için aylık ödeme tutarını gösterecek; böylece kişiler mali imkânlarına ve ihtiyaçlarına en uygun düzenlemeyi seçebilecek.
Ancak düzenlemeye kabul edilmek için başvuru yapmak tek başına yeterli değil. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi ve vergi borçlarına karşı koruma sağlaması için ilk taksitin üç iş günü içinde ödenmesi gerekiyor. Sonraki taksitlerin ise her ayın son iş gününe kadar ödenmesi şart.
72 taksitlik planda olanlar için ikinci şans
Yeni hüküm, halihazırda 72 taksitlik düzenlemeye kayıtlı olanların kalan bakiyelerini yeni sisteme aktarmasına imkân tanıyor. Aktarım otomatik yapılmayacak; ödenmemiş tutarın yeniden hesaplanıp 120 taksite kadar yayılabilmesi için yeni bir çevrimiçi başvuru gerekecek.
Bilgilere göre, önceki düzenlemeye kayıtlı yaklaşık 35 bin borçlu bu seçenekten yararlanabilecek. Bu kişiler için temel kazanım, geri ödeme süresinin uzamasına karşılık aylık taksit tutarının düşmesi olacak.
Borçlular neler kazanacak?
Düzenleme yürürlüğe girdiğinde haciz, açık artırma ve diğer tüm zorunlu tahsilat işlemleri durdurulacak. Temel kazanım, geri ödeme süresinin neredeyse iki katına çıkmasıyla aylık mali yükün hafifleyecek olması. Örnek olarak, 3.600 euroluk bir borçta aylık taksit, 72 taksitlik düzenlemede (faiz öncesi) yaklaşık 50 euro iken 120 taksitte 30 euroya düşebilecek.
Büyük tutarlarda indirim daha belirgin. 5.000 euroluk borçta aylık ödeme yaklaşık 82,50 eurodan 55 euroya iniyor; 10.000 euroluk borçta yaklaşık 165 eurodan 110 euroya düşüyor. 25.000 euroluk borçta ise taksit, faiz öncesi yaklaşık 412 eurodan 276 euroya indiriliyor.
Geri ödeme süresini uzatmanın maliyeti
Aylık taksitin düşmesi, toplamda daha ucuz ödeme anlamına gelmiyor. Anapara borcuna yıllık sabit yüzde 5,84 oranında faiz işletilecek. Bu nedenle borçlunun seçtiği geri ödeme süresi uzadıkça ödenecek toplam faiz de artıyor.
Örneğin 10.000 euroluk borçta toplam geri ödeme 72 taksitte yaklaşık 11.878 euro olurken, 120 taksitte 13.226 euro. Aradaki fark yaklaşık 1.348 euro. Benzer şekilde 20.000 euroluk borçta toplam geri ödeme 72 taksitte yaklaşık 23.756 euro, 120 taksitte ise yaklaşık 26.452 euro.
Kısacası yeni düzenleme aylık bütçe üzerindeki baskıyı azaltıp daha fazla nakit akışı sağlıyor. Ancak en uzun geri ödeme süresini seçenlere ek faiz maliyeti getiriyor.
Düzenleme ne zaman kaybedilebilir?
Düzenlemeye katılmak, yeni vergi ve sosyal sigorta yükümlülüklerini kapsamıyor. Borçlular mevcut yükümlülüklerini zamanında ödemeye devam etmek zorunda; aksi halde düzenlemeyi kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacak.
Üst üste iki aylık taksit ödenmezse ya da son iki taksit iki aydan fazla gecikirse düzenleme iptal edilecek. Kapsam dışı borçlar katılımdan itibaren bir ay içinde ödenmezse, ya da yeni vadesi geçen borçlar vade tarihinden itibaren üç ay içinde ödenmez veya bir geri ödeme düzenlemesine bağlanmazsa da düzenleme kaybedilecek.
Düzenleme kaybedilirse kalan bakiye hemen ödenmesi gereken hale gelecek. Borçlu artık vergi borcu bulunmadığına dair belge alamayacak; haciz ve açık artırma dahil cebri tahsilat işlemleri ile cezai süreçler yeniden başlayacak.
Tüm borçlar tek ekranda
Aynı yasa tasarısıyla Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, Birleşik Dijital Ödeme Portalı'nın kurulmasını da destekliyor. Amaç, vergi dairelerine ve EFKA'ya olan borçları yıl sonuna kadar tek bir çevrimiçi ortamda toplamak. Böylece vatandaşlar yükümlülüklerini farklı uygulamalar üzerinden ayrı ayrı sorgulamak zorunda kalmayacak.
TAXISnet bilgileriyle kişiler portala bilgisayar, tablet ya da cep telefonundan erişebilecek. Toplam açık borçlarını görebilecek, hangi geri ödeme seçeneklerinin mevcut olduğunu öğrenebilecek ve doğrudan ilgili ödeme sistemlerine geçebilecek. Portal mevcut ödeme araçlarının yerini almayacak; bilgi ve yönlendirme için merkezi bir nokta olacak.
Toplam 95 milyar euroluk eski borcu bulunan yaklaşık 1 milyon borçlu için 120 taksitli düzenleme ile borçlarının tek bir dijital ekrandan izlenmesi, geri ödemeleri yönetmeyi kolaylaştırabilir.
