Doğal gaz tesisatlarının güvenliği; dağıtım ağının düzgün çalışmasına, binaların iç tesisatlarının düzenli bakımına ve öngörülen denetimlerin yapılmasına dayanıyor. Mevzuatta öngörülen sorumlulukların paylaşımı, son dönemde Atina'daki okul birimlerinde yaşanan olaylardan sonra tartışmanın merkezine oturdu. Bu olaylar, denetimlerin sıklığı, teknik dosyaların tutulması ve tesisatların uzun vadede izlenmesi konusunda soruları gündeme getirdi.
Gkrava olayı, dağıtım ağının denetimi ile iç tesisatların denetiminin ayrılması gerektiğini çarpıcı biçimde ortaya koydu. Bölgedeki denetimler dağıtım ağında bir sızıntı tespit etmemiş olsa da Yunanistan Teknik Odası'nın ekim ortasında kamuoyuna açıklanan bilirkişi raporu, okul kompleksinin doğal gaz tesisatlarında eksiklikler ve onaylı projelerden sapmalar saptadı. Rapora göre diğer tespitlerin yanı sıra 40. Gimnazyumu (ortaokul) kazan dairesindeki gaz algılama sistemi testte çalışmadı. Ayrıca kesme düzeneklerinin işleyişinde ya da erişilebilirliğinde sorunlar bulundu.
Dağıtım ağının tamamında yılda iki denetim
Her durumda kritik soru, ilgili kurumların sorumluluklarının dağılımı ve her birinin kapsamındaki denetimlerin genişliği. Öncelikle Enaon EDA'nın sorumluluğu; orta ve düşük basınçlı doğal gaz dağıtım ağını, besleme boruları ile basınç ayarı ve ölçüm ekipmanını, sayacın çıkışına kadar kapsıyor. Şirketin açıklamasına göre bu çerçevede önleyici ve düzeltici bakım çalışmaları, ağın izlenmesi, planlı sızıntı tespit denetimleri ve acil müdahaleler yapılıyor.
Enaon, 2023'ten bu yana Picarro mobil sızıntı tespit teknolojisini kullanıyor. Bu sistem, son derece düşük metan konsantrasyonlarını saptamak için özel donanımlı araçlar ile yüksek hassasiyetli lazer analizöründen oluşuyor. Şirketin Ekonomikos Taksidromos gazetesinin erişimine sunduğu verilere göre yıllık denetim kapsamı 2023'te ağın yüzde 120'si, 2024'te yüzde 150'si oldu. 2025'ten itibaren ağın tamamı yılda iki kez denetleniyor ve kapsam yüzde 200'e çıktı.
Binanın iç tesisatında sorumluluk mal sahibinde
Binaların iç tesisatları ise farklı bir sorumluluk alanı oluşturuyor. Bunlar boru hatlarını, doğal gaz cihazlarını ve egzoz gazlarının tahliyesine kadar olan ilgili sistemleri kapsıyor. Bu tesisatların güvenli işletimi ve bakımından son tüketici sorumlu; duruma göre ise binanın sahibi ya da kullanıcı kurum.
Konutlara ve diğer binalara hizmet veren iç doğal gaz tesisatları için (çalışma basıncı 500 mbar'a kadar) her dört yılda bir yetkili tesisatçı tarafından boru hatlarının sızdırmazlık kontrolü öngörülüyor ve ilgili yeniden denetim belgesi düzenleniyor. Ayrıca cihazların öngörülen bakımının yapılması ve güncel teknik dosyanın tutulması gerekiyor.
Enaon'un iç tesisatlar alanında da belirli yetkileri var. Şirket projeleri ve gerekli belgeleri kontrol ediyor, ilk devreye alma öncesinde yerinde denetim yapıyor ve kullanım izni veriyor. Ayrıca ilk devreye alınmasının üzerinden dört yıl geçen tesisatlarda örnekleme denetimleri de öngörülüyor. Yani sorumlulukların dağılımı yalnızca sayaç çizgisiyle sınırlı değil.
Uzun vadeli izleme kritik
İç tesisatlardaki denetimler, ilk devreye alma ve tesisatların gözetimi sürecine dahil. Güvenliklerinin uzun vadede sürdürülmesi ise bakım ve yeniden denetim yükümlülüklerinin tutarlı biçimde uygulanmasını gerektiriyor. Tesisatlarda yapılan değişikliklerin izlenmesi de özellikle önemli; böylece tesislerin gerçek durumunun onaylı projeler ve öngörülen teknik şartnamelerle uyumlu olması sağlanıyor.
Okullar ve hastaneler gibi kamu binalarında ise bakımın organize edilmesi ve öngörülen periyodik denetimlerin yapılmasından sorumlu olan, yetkili sahip ya da kullanıcı kurum. Güncel teknik dosyaların tutulması, belgelerin zamanında yenilenmesi ve bakım çalışmalarının belgelenmesi, tesisatların güvenli işletimi için temel koşullar.
Gkrava'daki durum için Enaon EDA, bölgede 2026 yılında beş denetim turu gerçekleştirdiğini belirtiyor. İlk iki denetim planlıydı ve mart ile eylül aylarında yapıldı. Ardından ekim ayında üç ek denetim yapıldı; bunların hiçbirinde dağıtım ağında sızıntı belirtisine rastlanmadı.
Ancak Enaon EDA'nın açıklamasına göre okul kompleksinin doğal gaz hizmetinin yeniden açılması, diğer şartların yanı sıra her iç tesisat için ayrı ayrı dayanıklılık ve sızdırmazlık testleri, imzalı belgeler ve onaylı projelerden bir değişiklik yapılmadığına dair sorumluluk beyanı gerektiriyor. Değişiklik yapıldıysa değiştirilmiş projenin de sunulması gerekiyor.
