Büyük Avrupa kentlerinin caddeleri son haftalarda protestolarla çalkalanıyor. Parisʼten Madridʼe uzanan büyük bir öfke dalgası Avrupa'yı sarıyor ve gençler eylemlerin ön safında yer alıyor.
Yeni nesil, yaşam pahalılığına, ulaşılamaz kira fiyatlarına, durağan ücretlere ve kamu hizmetlerinin kötüleşmesine karşı ayağa kalkıyor. Gençler onurlu bir gelecek talep ediyor.
Bu gergin tablo içinde Yunanistan'daki gençler de aynı kaygıları paylaşıyor. Ancak onlar çok daha dezavantajlı bir konumdan başlıyor.
Eurostat'ın 2025 yılına ilişkin yeni resmi verileri tablonun ne kadar karanlık olduğunu gösteriyor ve gençlerin umutsuzluğunu açıkça ortaya koyuyor. Ülkemiz Avrupa'nın en alt sıralarında istikrarlı biçimde yer alıyor. Yunanistan'daki gençler, Avrupa ortalamasının yaklaşık yarısı kadar gelire sahip hanelerde yaşıyor.
Avrupa Birliği hukuku uzmanı Alberto Alemanno, protestoları “ergen devrimi” olarak tanımlamanın derinden yanıltıcı olduğu kanısında. Alemanno, Avrupa genelindeki genç protestolarının çok boyutlu olduğunu vurguluyor.
Eurostat verileri neyi gösteriyor?
Peki, Avrupa genelinde gençlerin hane gelirleri nasıl karşılaştırılıyor? Bu hanelerin ekonomik durumu nasıl? Yunanistan diğer Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında nerede duruyor?
Eşdeğer kullanılabilir hane geliri tek başına her şeyi yansıtmasa da işe yarar bir göstergedir.
Eurostat'a göre bu gösterge, bir hanenin vergi ve diğer kesintilerden sonra harcama ya da tasarruf için kullanabileceği toplam geliri ifade eder. Bu toplam, hane üyelerinin eşdeğer yetişkin sayısına bölünür. Hesaba sosyal yardımlar da dahildir.
Eurostat verileri 18 ila 24 yaş arasındaki gençleri kapsıyor. Veriler, gençlerin kendi kazançlarını değil, yaşadıkları hanenin gelirini gösteriyor.
Gençlerin geliri Güney Avrupa ülkelerine kıyasla belirgin biçimde düşük
Yunanistan'da gençler, ülkenin genel nüfusuna kıyasla 719 euro daha düşük gelirli hanelerde yaşıyor. Yunanistan'da gençlerin yaşadığı hanelerin medyan geliri 10.981 euro. Ülke genelinde ise medyan gelir 11.700 euro.
Yunanistan'daki gençlerin geliri (10.981 euro), gençler için Avrupa medyan geliri olan 21.482 euronun neredeyse yarısı kadar.
Yunanistan, İtalya (20.315 euro), İspanya (19.338 euro) ve Kıbrıs (21.337 euro) gibi Avrupa'nın güneyindeki ülkelerin belirgin biçimde gerisinde kalıyor. Ayrıca Portekiz'in (14.146 euro) da biraz gerisinde yer alıyor.
Yunanistan, Bulgaristan (8.650 euro) ve Sırbistan'dan (7.754 euro) daha iyi bir konumda. Ancak Çekya (14.820 euro) ve Polonya (13.455 euro) gibi Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin gerisinde kalıyor.
Gençler için en yüksek eşdeğer hane geliri İsviçre'de. Burada ortalama 52.206 euro. Bu ülkeyi Lüksemburg (43.028 euro) ve Avusturya (37.299 euro) izliyor.
Gençlerin ailesiyle zorunlu birlikte yaşaması
Avrupa Gençlik Forumu sekreterliği, gelirin denklemin yalnızca bir parçası olduğunu belirtti. Bazı ülkelerde gençler, ailelerinin evinde daha uzun süre kaldıkları için kâğıt üzerinde daha iyi görünebiliyor. Ancak bu rakamların ardında, taşınma, kira tutma ya da ev satın alma ve hayatını bağımsız biçimde kurma imkânı olmayan bir nesil bulunuyor.
Sekreterlik, Euronews Business'a yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Paradoks şu ki, gençler ailelerine daha uzun süre bağlı olduklarında daha iyi görünebiliyor, kendi başlarına yaşadıklarında ise daha yoksul görünüyorlar.”
Aşağıdaki tabloda, gençlerin (18-24 yaş) kullanılabilir gelirinin 2025 yılında her ülkenin toplam nüfus gelirine oranı gösteriliyor.
Yüzde 100'ün altındaki her değer, gençlerin yaşadığı hanelerin gelirinin ülkenin ulusal ortalamasının altında olduğu anlamına geliyor.
Yunanistan için tablo şunları gösteriyor:
Yunanistan'daki gençlerin yaşadığı hanelerin geliri, ülkenin genel nüfusunun gelirinin yüzde 93,9'una denk geliyor.
Yunanistan'daki gençler, ülke ortalamasına göre biraz daha dezavantajlı bir ekonomik konumda. Gençlerin kullanılabilir geliri yaklaşık yüzde 6 daha düşük.
Yunanistan, AB ortalamasının (yüzde 93,6) hemen üzerinde yer alıyor. Bu da Yunanistan'da genç nesil ile daha yaşlı kuşaklar arasındaki gelir farkının, tüm Avrupa Birliği ortalamasıyla neredeyse aynı olduğu anlamına geliyor.
Yüzde 93,9 oranı, kulağa nispeten “iyi” gelebilir ve küçük bir eşitsizliğe işaret eder. Ancak gerçekte bu oran, Yunanistan'daki gençlerin çoğunun ailesiyle birlikte yaşamak zorunda kalmasından kaynaklanıyor. Gelirler hane bazında hesaplandığı için ebeveynlerin geliri, Z kuşağının yoksulluğunu ve düşük satın alma gücünü gizliyor.
Yunanistan'daki gençler için sıfıra yakın satın alma gücü
Aşağıdaki tablo, Yunanistan'daki genç nesil üzerindeki ekonomik baskıyı açıkça ortaya koyuyor.
Eurostat'ın 2025 yılına ait resmi verilerine göre, Yunanistan'da 18 ila 24 yaş arasındaki gençlerin reel satın alma gücü çok düşük seviyelerde.
Ayrıntılı olarak bakıldığında, Yunanistan'da gençlerin yaşadığı hanelerin medyan geliri, ülkedeki yaşam maliyetleri ve ürün fiyatlarına göre düzeltildiğinde yalnızca 12.775 Satın Alma Gücü Birimi (PPS) düzeyinde.
Bu rakam Yunanistan'ı Avrupa Birliği'nde 6. en düşük sıraya yerleştiriyor. Avrupa ortalamasıyla arasındaki fark ise çok büyük. AB'de bir gencin ortalama satın alma gücü 21.077 PPS. Bu, pratikte Avrupa'nın geri kalanındaki bir gencin, Yunanistan'da yaşayan bir gence kıyasla neredeyse iki katı mal ve hizmet satın alabileceği anlamına geliyor.
Yunanistan'ı Güney Avrupa'nın diğer ülkeleriyle karşılaştırmak tablonun daha da kötüleştiğini gösteriyor. Bu ülkeler benzer ekonomik sorunlarla karşı karşıya.
Kıbrıs (22.995 PPS), İspanya (21.275 PPS) ve İtalya (20.833 PPS), gençlerine çok daha rahat bir yaşam sunuyor. Bu ülkelerde satın alma gücü Avrupa ortalamasının üzerinde ya da ona yakın. Portekiz de 16.267 PPS ile Yunanistan'ın belirgin biçimde üzerinde.
Öte yandan Yunanistan'ın gerisinde kalan AB ülkeleri yalnızca Macaristan (11.665 PPS) ve Romanya (11.369 PPS). Yunanistan'ın altında ayrıca AB dışındaki bazı ülkeler de bulunuyor: Sırbistan (11.500 PPS), Türkiye (11.305 PPS), Karadağ, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk.
Bu veriler, Yunanistan'daki genç nesilin düşük gelir ile çok yüksek yaşam maliyeti arasında boğucu bir sıkışmayla karşılaştığını gösteriyor.
Yunanistan'daki gençlerin çoğunun günlük giderleri karşılayamaması, kendi evini kiralayamaması ve ekonomik olarak bağımsızlaşamaması da bu yüzden. Sonuç olarak birçok genç yıllarca ailesinin evinde yaşamaya devam ediyor.
Gelirin ötesine bakmak gerekiyor
Avrupa Gençlik Forumu, yalnızca gelire bakmak yerine “sosyal ücret” kavramını da hesaba katmak gerektiğini savunuyor. Bu kavram; uygun fiyatlı konutu, kamu hizmetlerini, eğitimi, sağlık hizmetlerini ve sosyal korumayı kapsıyor. Bunlar, gelirlerimizin gerçekte ne kadar yol alabildiğini belirliyor.
Forum sekreterliği açıklamasında, “Onurlu bir yaşam yalnızca iyi bir maaşa ya da güvenilebilecek aile servetine bağlı olmamalı. Gerekli olan şeyleri erişilebilir kılan güçlü kamu hizmetleriyle birlikte onurlu ücretler gerekiyor” dedi.
