Sağlık Bakanlığı verilerine göre Yunanistan'da her yıl yaklaşık 10 bin yeni akciğer kanseri vakası kaydediliyor; uluslararası çalışmalar erken teşhisin akciğer kanseri ölüm oranını yüzde 20 ile 25 arasında azaltabildiğini gösteriyor.
Küresel ölçekte akciğer kanserinin yükü yüksek kalmaya devam ediyor ve her yıl yüz binlerce kişi bu hastalıktan hayatını kaybediyor.
Papageorgiou Hastanesi'ndeki Selanik Aristoteles Üniversitesi AUTH Pulmonoloji Kliniği'nde pulmonoloji yardımcı doçenti ve akciğer kanseri klinik araştırmaları koordinatörü Sofia Lambaki, yeni vaka sayısının artıyor görünümü verdiğini söyledi.
“Dünya genelinde son beş yılda akciğer kanserinden hasta olan ve ölenlerin sayısı önemli ölçüde arttı” dedi Lambaki.
Sağlık Bakanlığı'nın en güncel rakamlarının Yunanistan'da yılda yaklaşık 10 bin yeni vaka kaydettiğini belirtti.
“Papageorgiou Hastanesi'ndeki Üniversite Pulmonoloji Kliniği'ndeki deneyimimize göre bu sayı her yıl yüzde 20 ila 30 arasında artıyor” diye konuştu.
Lambaki'ye göre klinik, önceki iki yıla kıyasla yeni vaka sayısında artış kaydetti; artış özellikle metastatik akciğer kanseri hastalarında belirgin.
Düşük doz BT taramaları erken tespitte kilit rol oynuyor
Lambaki, düşük doz bilgisayarlı tomografinin akciğer kanseri taramasında kullanılan başlıca araç olmaya devam ettiğini ifade etti.
Büyük uluslararası çalışmalar taramanın sağladığı önemli yararları ortaya koydu; hastalık erken ve potansiyel olarak tedavi edilebilir evrelerde saptanabiliyor ve ölüm oranı azalabiliyor.
Selanik Aristoteles Üniversitesi AUTH Pulmonoloji Kliniği, Papageorgiou Hastanesi'nde 2017 yılından bu yana organize akciğer kanseri tarama kliniği işletiyor.
Bugüne kadar burada yaklaşık 3 bin 800 mevcut ve eski sigara içicisi taramadan geçti; katılımcıların yaklaşık yüzde 3'üne akciğer kanseri tanısı kondu.
Genel olarak tarama, yaklaşık 115 kişide erken evre akciğer kanserini saptadı.
Program ayrıca daha önce teşhis edilmemiş başka sağlık sorunlarını da ortaya çıkardı. Lambaki'ye göre katılımcıların yaklaşık yüzde 45'i kronik obstrüktif akciğer hastalığı, interstisyel akciğer hastalıkları ve kardiyovasküler rahatsızlıklar da dahil olmak üzere ek hastalık tanısı aldı.
Lambaki'nin aktardığı uluslararası çalışmalar, erken saptamanın akciğer kanseri ölüm oranını yüzde 20 ila 25 arasında azaltabildiğini gösteriyor.
Araştırmacılar biyobelirteçleri ve yapay zekayı inceliyor
Uluslararası araştırmalar giderek daha kişiselleştirilmiş akciğer kanseri taramasına odaklanıyor; düşük doz BT taramaları biyobelirteçler ve yapay zeka dahil yeni teknolojilerle birleştiriliyor.
AUTH Pulmonoloji Kliniği, kan, plazma ve serum örnekleri yoluyla potansiyel yeni biyobelirteçleri araştıran uluslararası araştırma programlarına katılıyor.
Klinik ayrıca Atina'daki "Sotiria" Hastanesi ve Heraklion Üniversitesi Hastanesi iş birliğiyle yürütülen bir yapay zeka programına da katılıyor.
Lambaki, yapay zeka sistemlerinin radyolojik bulguları klinisyenlerin sağladığı bilgilerle birlikte analiz ettiğini açıkladı.
Araştırmacılar, akciğer kanserinden şüphelenmeyi gerektirmeyen ancak hastalığın gelişme riskinin arttığına işaret edebilecek örüntüleri saptamayı hedefliyor.
Klinik, akciğer kanseri hastalarına destek veren kâr amacı gütmeyen kuruluş FairLife ile birlikte Larissa, Dedeağaç ve Patras'taki üniversite pulmonoloji kliniklerini kapsayan çok merkezli bir tarama girişiminde çalıştı.
Girişimin amacı Yunanistan'da organize akciğer kanseri taraması konusunda deneyim geliştirmek ve yeni biyobelirteçler üzerine uluslararası araştırmaya katkı sağlamak.
Kişiselleştirilmiş tedaviler bireysel hastaları hedefliyor
Doktorlar akciğer kanserinde moleküler teste dayalı immünoterapi ve hedefe yönelik tedaviler de dahil kişiselleştirilmiş tedavileri giderek daha fazla kullanıyor.
Lambaki, tüm hastaların moleküler teste tabi tutulduğunu ve programların bu hizmetleri ücretsiz sunmayı amaçladığını söyledi.
Açıklamasına göre amaç, her birey için en uygun ve potansiyel olarak en etkili tedaviyi belirlemek.
Doktorlar kadınların katılımını artırmayı istiyor
Lambaki, akciğer kanseri tarama programlarına kadın katılımının artırılması çağrısında bulundu; kadınların erkeklere kıyasla halen yetersiz temsil edildiğini kaydetti.
50 yaş üstü, halen sigara içen ya da son 15 yıl içinde bırakmış kadınların kontrast madde kullanılmadan düşük doz BT ile akciğer kanseri taraması hakkında bilgi alması gerektiğini belirtti.
