Yunanistan'da siber takip; sahte profiller, durmak bilmeyen mesajlar, çevrimiçi etkinliğin izlenmesi ve bazen mağdurun çevrimdışı hayatına uzanan tehditler gibi biçimler alabiliyor. 2025'te Yunan Ceza Kanunu'nda ayrı bir suç olarak tanımlanan bu eylem, Yunan Polisi'nin verilerine göre gündelik hayatı sürekli bir korku ve güvensizlik hâline getirebiliyor.
Yunan Polisi'nin kayıtlarına göre, 2026'nın Ocak-Eylül döneminde polis 32 vaka kaydetti. Bu, ayda ortalama üçten fazla vaka demek. Yetkililer 2025'te ise 39 vaka kaydetmişti. Bunların 14'ünü Siber Suçlarla Mücadele Dairesi ele aldı, kalan 25 vakayı ise bölge polis müdürlükleri soruşturdu.
Bölge müdürlüklerinin 2025'te ele aldığı 25 vakanın 22'sinde mağdur kadın, üçünde erkekti. Vakalarda 10 mağdur ve 10 fail reşit olmayandı. İddia edilen faillerin 22'si erkek, üçü kadındı.
Çevrimiçi taciz durmak bilmediğinde
Siber Suçlarla Mücadele Dairesi, siber takibin tek bir istenmeyen mesaj ya da yalıtılmış bir olay olmadığını vurguluyor. Bu, mağdurun günlük rutinini, özel hayatını ve güvenlik duygusunu önemli ölçüde etkileyen tekrarlanan davranışlardan oluşuyor. Soruşturmacılar eylemlerin sıklığını, süresini ve yoğunluğunu, birbirleriyle bağlantısını ve gerçekleştikleri koşulları değerlendiriyor.
En yaygın biçimlerden biri, karşı taraf daha fazla iletişim kurmak istemediğini açıkça söylemiş olsa bile mesajlar, telefon aramaları ya da yorumlar yoluyla sürdürülen ısrarlı ve istenmeyen temas.
Dairenin açıklamasına göre, mağdurların çoğu kendilerini kimin hedef aldığını bilmiyor ve temas yalnızca dijital platformlar üzerinden gerçekleşiyor. Daire bunu özellikle endişe verici buluyor. Birçok vakada elde kalan tek tanımlayıcı bilgi, şüpheli ya da yanıltıcı ayrıntılar içeren bir profil oluyor.
Failler engelleri aşmak için yeni ya da birden fazla hesap açabiliyor. Bazen de hakkında bilgi edinmek amacıyla mağdurun çevresindeki kişilerle iletişime geçiyor.
Bir diğer yaygın örüntü ise mağdurun paylaşımlarının, kişilerinin ve çevrimiçi etkinliğinin sistematik olarak izlenmesi. Sosyal medya içeriği ile konum verilerinin analiz edilmesi, kişisel alışkanlıkları, ilişkileri ve hareketleri ortaya çıkarabiliyor. Bazı vakalarda gözetleme çevrimdışına taşınıyor; failler davetsiz olarak ortaya çıkabiliyor ya da mağdurun günlük hayatına müdahale edebiliyor.
Mağdurlar neden yardım istemekte gecikebiliyor
Psikolog Annita Loudarou, tacizin çoğu zaman zararsız bir ilgi gibi görünen mesajlarla başladığını söylüyor. Ancak temas ısrarlı hâle geldiğinde ve gönderen alıcının kişisel hayatına dair ayrıntıları biliyormuş gibi davrandığında, yoğun kaygı ve korkuya yol açabiliyor.
Loudarou şöyle dedi: “Çoğu insan davranış yerleşip yoğunlaştığında ve defalarca tekrarlandığında yardım arıyor. Ama o zamana kadar mağdur çoktan tükenmiş oluyor.”
“Utanç, suçluluk ve başarısızlık hissi bazı insanları bunu kendi içinde tutmaya ve kimseyle paylaşmamaya yöneltiyor.”
Loudarou'ya göre bir ayrılığın ardından çevrimiçi gözetleme, daha geniş bir kontrol örüntüsünün parçası hâline gelebiliyor. Loudarou, “çeşitli bahanelerle önceden haber verilmeden yapılan, sistematik ve ısrarlı ziyaretlere” dikkat çekiyor. Eski partnerin sosyal ve iş ilişkilerini kontrol etme girişimlerini de bu kapsamda değerlendiriyor.
Anahtar ya da evcil hayvan gibi ortak eşyalar bile başka bir insanın hayatına istenmeyen erişimi sürdürmek için bahane olarak kullanılabiliyor.
Etkiler mağdurların uykusunda, işinde ve kişisel ilişkilerinde hissediliyor. Loudarou, bu tür istismara maruz kalan kişilerin bitkinlik, korku, kaygı, sinirlilik ve uykusuzluk yaşayabileceğini söylüyor. Bu kişiler ayrıca sürekli tetikte ve temkinli olma zorunluluğu hissedebiliyor.
Suçluluk duygusu çoğu zaman bu korkuyu daha da artırıyor. Mağdurlar, yaşananlardan bir şekilde kendilerinin sorumlu olup olmadığını sorguluyor. Loudarou, davranışı fark etmenin ve destek aramanın erken yapılmasının önemini vurguluyor.
Loudarou şöyle uyarıyor: “Mümkün olduğunca erken bir zamanda neler olduğuna dikkat edin ve güvendiğiniz insanlarla zamanında konuşun.” Aile ve arkadaşlardan gelen desteğin bu durumla baş etmede çok önemli olduğunu da ekliyor.
Dijital delilleri koruyun ve yetkililere başvurun
Siber Suçlarla Mücadele Dairesi, ısrarlı çevrimiçi tacizle karşılaşan kişilerin mesajlar, ekran görüntüleri, profil bağlantıları ve olayların tarihleri dahil ilgili tüm delilleri saklamalarını tavsiye ediyor. Daire ayrıca vakaların gecikmeden yetkililere bildirilmesi çağrısında bulunuyor.
Soruşturmalar sırasında daire dijital delilleri topluyor ve inceliyor, elektronik izleri analiz ediyor. Mümkün olduğunda yasanın öngördüğü prosedürler aracılığıyla ilgili kişileri belirliyor. Gerektiğinde savcılar, yargı makamları, diğer kolluk birimleri ve çevrimiçi platformlarla da iş birliği yapıyor.
Dairenin 2024-2026 dönemine ilişkin verilerine göre, Ceza Kanunu'nun 333. maddesinin 1(a) fıkrası kapsamında bir tehdit nedeniyle bir kişi suçüstü prosedürü uyarınca gözaltına alındı. Ayrıca üç Yunan fail de tespit edildi.
Daire, bu rakamların yalnızca kendi ele aldığı vakaları kapsadığını belirtiyor. Rakamların Yunanistan genelinde polis ve yargı makamlarınca yürütülen soruşturmaların toplam sayısını yansıtmadığını da uyarıyor.