Angelos Tsatsis, Yannis Souliotis, Kalliroi Pappa ve Edward McAllister'in haberi: Yunanistan'ın güneyinde Temmuz sonlarında özel bir rüzgar çiftliğinin elektrik şebekesinde yıkıcı bir orman yangını çıkmasından haftalar önce, bölge sakinleri ülkenin elektrik ağının yaz ortasında yarattığı risklere dair ciddi bir uyarı almıştı.
İtfaiyenin hazırladığı ve Reuters'ın incelediği gizli bir soruşturma raporuna göre, 27 Haziran'da Agios Vasileios köyü yakınlarında yaklaşık 48 dönümlük alanı yakan daha küçük bir yangının, aynı şebekede 150 metre ötede meydana gelen bir kısa devreden kaynaklandığı belirlendi.
Üç sakin ve bir yerel yetkili tarafından doğrulanan bu önceki olay, raporda 'belirli ağdaki işletim ve/veya durumla ilgili tekrarlayan sorunların varlığına dair ciddi bir gösterge teşkil etmektedir' şeklinde değerlendirildi.
Yıkıcı bir yaz yangın sezonu daha, Yunanistan'ın elektrik şebekelerinin, özellikle de aylardır yağmur görmeyen çalılık veya ormanlık kırsal alanları sıkça geçen, yoğun sıcaklara ve fırtına hızındaki rüzgarlara maruz kalan kablolarının güvenliği konusundaki tartışmayı yeniden alevlendirdi.
İtfaiye, hatalı elektrik hatlarını bu yıl Yunanistan'da çıkan en büyük iki yangınla ilişkilendirdi. Bunlardan ilki, Atina yakınlarında ormanları, zeytinlikleri ve yerleşim yerlerini kül eden ve havada çarpışan bir itfaiye helikopterindeki iki mürettebatın hayatını kaybetmesine neden olan yangındı. İkincisi ise yaz sezonunun en yoğun döneminde tatilcilerin tahliye edilmesine yol açan ve iki itfaiyecinin ölümüyle sonuçlanan Girit yangınıydı.
Geçen yıl da hatalı elektrik hatlarının, kundaklama ve ihmalin önüne geçerek büyük orman yangınlarının başlıca nedeni olduğu, Reuters'ın münhasıran eriştiği itfaiye verilerini gösterdi. Yunanistan'da orman yangınlarının çıkış nedenlerine dair detaylar genellikle yayınlanmıyor ve itfaiye konuya ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.
Çevre avukatı Antonis Sifakis, 'Bir bombanın üzerinde yaşıyoruz. Havai kablolar son bulmalı' dedi.
Yunanistan'ın elektrik dağıtım şirketi HEDNO, yatırımlarını artırdığını ancak 250 bin kilometrelik ağın dönüşümünün zaman alacağını belirtiyor. Şirket, yıllık yatırımlarını 2019'daki yaklaşık 150 milyon eurodan (173 milyon dolar) bugün yaklaşık 800 milyon euroya çıkardı.
Yunanistan'ın Kundak Suçları biriminden alınan verilere göre, şüpheli elektrik ağı arızaları bu yıl Yunanistan'da yanan arazilerin yaklaşık yüzde 75'inden sorumlu. HEDNO ise bu rakama itiraz ediyor ve tarihsel olarak yangınların 'yüzde 1'in çok altında' bir kısmının dağıtım ağını içerdiğini savunuyor.
Agios Vasileios dışındaki Mavro Spithari rüzgar çiftliğindeki elektrik hatları özel mülkiyette ve HEDNO'nun ağının bir parçası değil. Ancak bu hatlar da güvenlik sorularını beraberinde getirdi. 31 Temmuz sabahı güçlü kuzey rüzgarları esiyordu ve yetkililer Atina'nın batısındaki bölge için yangın tehlike endeksini 'çok yüksek' olarak değerlendirdi. Rapora göre rüzgar, muhtemelen bir kısa devreden veya salınan elektrik hatlarından çıkan kıvılcımları uçurdu.
Saatler içinde ormanlık ve yerleşim alanlarının geniş bir bölümü alevler içinde kaldı. Yangının nedeni, itfaiye raporuna göre iki iletkenin temasından kaynaklanan bir kısa devre sonucu meydana gelmiş olabilecek yakın tarihli 27 Haziran yangınına benziyordu. Rapor, rüzgar çiftliğinin ağının, elektrik direklerinin etrafındaki zeminin temizlenmesi de dahil olmak üzere düzgün bir şekilde bakımı yapılmadığını da ekledi.
Temmuz ayındaki yangınla ilgili olarak üç kişi gözaltına alındı. Rüzgar çiftliğinin sahibi Interphoton Investment Group, soruşturma devam ederken her iki yangının nedeni hakkında yorum yapmayı reddetti.
Interphoton'ın İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Eleni Zafeiratou Reuters'a yaptığı açıklamada, 'Bir yangın çıkma ihtimali aklımızın ucundan bile geçmemişti. Dolayısıyla, bir yangın çıkma ihtimalini göz önünde bulundurduğumuzu, bırakın kabul etmeyi, aklımızdan geçirdiğimizi öne sürmek tamamen mantıksız olurdu' dedi.
Rüzgar çiftliği, Korint Körfezi'nin mavi sularına bakan Agios Vasileios'un üzerindeki bir sırtta yer alıyor. Çiftliğin altındaki yamaç artık yangın nedeniyle kararmış durumda; elektrik kabloları kömürleşmiş kütüklere dönüşmüş ağaçların arasında dolaşmış halde duruyor. Uzun süredir çevresel gerekçelerle rüzgar çiftliğine karşı çıkan yerel halk ise yıkılmış durumda.
