Yunanistan'da son iki haftadır devam eden büyük orman yangınlarıyla mücadele sürüyor. Yangınlarda şu ana kadar beş kişi hayatını kaybetti. Ulusal Gözlemevi'nden kıdemli yangın meteoroloğu Theodore Giannaros, Pazartesi günü AFP'ye yaptığı açıklamada, ülkenin son yılların en büyük yangın krizlerinden birini yaşadığını söyledi.
Giannaros, "Kesinlikle son 8-10 yılda gördüğüm en kötü yangın krizlerinden biri olduğunu söyleyebilirim" dedi. Ancak şu an için yanan alan veya yangın sayısı açısından doğrudan bir karşılaştırma yapamayacaklarını belirten uzman, "Böyle nicel bir karşılaştırma yapmak için yangın sezonunun sonunu beklememiz gerekecek" diye ekledi.
Avrupa Birliği'nin Copernicus Dünya gözlem programının analizlerine göre, son bir haftada 12.000 hektardan fazla orman ve tarım arazisi yandı.
Yangınların ardındaki nedenleri açıklayan Giannaros, sadece iklim değişikliğini ve hava koşullarını suçlamanın kolay olduğunu söyledi. "İklim değişikliği gerçekten de bu tür yangınlar için oldukça elverişli koşullar yaratıyor, yangınların çok kolay yayılmasına ve kontrol edilemez hale gelmesine izin veriyor" dedi.
Ancak Giannaros, Yunanistan ve Avrupa genelinde daha geniş resmin arazi yönetimindeki başarısızlıklara da işaret ettiğini savundu. "İklim değişikliği kesinlikle yangın için sahneyi hazırlıyor, ancak iklim değişikliği ve hava durumu yangınları başlatmıyor. Maalesef yangınların yüzde 95'i, hatta daha fazlası, insan faaliyetlerinden kaynaklanıyor; ister kundakçılık, ister ihmal, ister arazi yönetimi olsun" dedi.
Giannaros, Yunanistan'ın kırsal ve ormanlık alanlarının çoğunu uzun süredir ihmal ettiğini belirtti. "Kırsal alanlarımızı terk ettik. Ormanlarımız verimli bir şekilde yönetilmiyor. İklim krizi sadece bedeli artırıyor" ifadelerini kullandı.
Giannaros, hafta sonu Atina'nın yaklaşık 70 kilometre kuzeybatısındaki Viotia bölgesinde bulunan Porto Germeno çevresindeki yangınların büyük olasılıkla 'megafire' (dev yangın) olarak sınıflandırılacağını söyledi. Bunun nedenini açıklarken, evrensel olarak kabul edilmiş bir megafire tanımı olmamakla birlikte, ABD'de yaygın olarak kullanılan bir ölçütün 10.000 hektardan fazla yanan yangınları bu şekilde sınıflandırdığını belirtti. "Uydu verilerinin ön değerlendirmesine göre, Batı Attika'daki bu yangının bu eşiği aşacağı görülüyor. Bu nedenle büyük olasılıkla onu bir megafire olarak sınıflandıracağız" dedi.
Yunanistan, 2018'deki ölümcül Mati yangınından 2023'teki büyük Evros yangınına kadar 2018-2025 yılları arasında bir dizi yıkıcı yangın felaketi yaşadı ve Doğu Akdeniz'in yangınlara karşı Avrupa'nın en savunmasız bölgelerinden biri olduğu gerçeğini pekiştirdi. Ülke 2021'de olağanüstü bir sıcak hava dalgasıyla vurulmuş, bu da Atina yakınlarındaki kuzey Evia adasının büyük bölümünü tahrip eden ve on binlerce hektar ormanı yok eden yangınlara yol açmıştı. Bu yangın daha sonra megafire olarak sınıflandırılmıştı.
Yunanistan'ın yangın-hava durumu tahmin ve erken uyarı sistemleri hakkında sorulan Giannaros, son yıllarda önemli ilerleme kaydedildiğini söyledi. "Beni biraz umutlandıran en son gelişme, Yunanistan'ın artık yeni bir sivil koruma yasasına sahip olması" diyerek bu bahar parlamentoda kabul edilen 'Aktif Mücadele' yasasına atıfta bulundu. "Ne yazık ki, yasanın kabulü ile yangın sezonunun başlangıcı arasında çok az zaman vardı, bu nedenle henüz tam olarak uygulanamadı" dedi.
Giannaros, Yunanistan'ın bugün önceki yıllara göre daha hazırlıklı olup olmadığı sorusuna "Cevabın evet olduğuna inanmak istiyorum" yanıtını verdi, ancak yapılması gereken çok iş olduğunu vurguladı. Yeni yasanın, 10 yıllık entegre bir yangın yönetim planı getirerek önemli bir araç daha sağladığını belirten Giannaros, "Bu, yangın yönetimine yaklaşımımızın hükümet değişse bile değişmeyeceğini ortaya koyuyor ve bu gerçekten önemli" dedi.
