Yunanistan'ın Nisan 2024'te başlattığı ve Türkiye'de 'kapı vizesi' olarak bilinen varışta vize programı, Türk turistlerin 12 Ege adasına kolayca seyahat etmesini sağlıyor. Program, Schengen vizesi almakta zorlanan Türk vatandaşları için adaları cazip bir destinasyon haline getirdi.
21 yaşındaki üniversite öğrencisi İkra Altumsek, ilk yurt dışı seyahati için Sisam'ı seçtiğini belirterek, 'Bence başlamak için Sisam mükemmel bir yerdi' dedi. Annesiyle birlikte güneş dolu bir tatilin ardından Kuşadası'na dönen Altumsek, programın kolaylığına dikkat çekti.
Turkuaz suları, sakin koyları, geleneksel köyleri ve sahil restoranlarıyla Sisam, Türkiye kıyılarının hemen karşısında yer alıyor. Antik Yunan dünyasının en ünlü isimlerinden Pisagor'a bağlı antik alanlar da dahil olmak üzere zengin bir kültürel mirasa sahip olan ada, plajları ve doğal güzellikleriyle dikkat çekiyor.
Gün boyunca kalkıp gelen Türk bayraklı tekneler, Yunan adasına gelen Türk ziyaretçilerin sürekli akışını gözler önüne seriyor. 51 yaşındaki Nevin Çağlıgüney, 'Yemekler çok lezzetli. 17 yaşında bir oğlum var ve bana sürekli 'Anne, ne zaman Yunanistan'a yemek yemeye gidiyoruz?' diye soruyor' dedi.
Sisam'a gelen kalabalıklar, Avrupa Birliği üyesi olmayan ancak bir gün üye olma hedefi bulunan Türkiye toplumunun çeşitliliğini yansıtıyor. Ziyaretçiler arasında adayı ilk kez keşfeden genç gezginlerin yanı sıra başörtülü kadınlar, eşleri ve bebek arabalarındaki çocuklarıyla birlikte gelen aileler de bulunuyor. Birçok restoran, girişlerinde Türkçe menüler sergiliyor.
'Kapı Vizesi'
Nisan 2024'te başlatılan varışta vize programı, başlangıçta 10 Yunan adasını kapsıyordu. Geçen yıl yenilenerek 12 adaya çıkarıldı. Rodos, Sakız, İstanköy, Midilli, Patmos, Limni, Semadirek, Sömbeki, İleryoz, Meis ve Batnaz'ın da aralarında bulunduğu ada listesinin tamamı Türkiye kıyılarına yakın konumda yer alıyor.
Program, Türk vatandaşlarının önceden tam bir Schengen vizesi almadan belirlenen adaları en fazla yedi gün ziyaret etmesine olanak tanıyor. Ancak vize tek girişli olup uzatılamıyor ve Yunanistan anakarasına ya da diğer Schengen bölgesi ülkelerine geçişe izin vermiyor.
Manisa'dan 21 yaşındaki öğrenci Emirhan Gürses, 'Türkler için Schengen vizesi almak giderek zorlaşıyor, ancak bu yeni sistem Yunan adalarını ziyaret etmemizi kolay ve hızlı hale getiriyor' dedi.
Yunanistan Merkez Bankası verilerine göre, 2025'te yaklaşık 1,5 milyon Türk vatandaşı ülkeyi ziyaret etti. Bu sayı 2024'te 1,2 milyondu. Türk seyahat acenteleri, çoğu kişinin adaları görmek için bu hızlı vizeden yararlandığını belirtiyor. Birçok Türk için bu uygulama, yurt içinde tatillerin giderek pahalandığı bir dönemde uygun fiyatlı bir alternatif sundu.
Sisam'da yaşayan ve aslen İstanbullu olan tur rehberi Mikail Esabalioglu, Türk ziyaretçilerin adanın turizm ekonomisinde giderek daha önemli bir yer tuttuğunu söyledi. 'Özellikle İzmir ve Türkiye'nin Ege kıyısının diğer bölgelerinden çok sayıda Türk misafir ağırlıyoruz' dedi. Ancak programın daha da iyileştirilebileceğini belirten Esabalioglu, 'Ziyaretçiler bazen girişte uzun süre beklemek zorunda kalıyor ve varış süreci zorlu olabiliyor' diye ekledi.
Ada esnafından Giannis Kagias ise Türk ziyaretçilerin ekonominin canlanmasında 'büyük fark yarattığını' söyledi: 'Buraya gelen Türk dostlarımız büyük bir destek. Türk ziyaretçiler olmasaydı, adadaki işletmeler için durumun çok daha zor olacağını düşünüyorum.'
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Şubat ayında Ankara'yı ziyareti sırasında programı 'özellikle başarılı' olarak nitelendirdi. Miçotakis, 'Sadece geçen yıl yüz binlerce Türk dostumuz Yunan adalarına seyahat etti ve bu, halklarımızı birbirine yaklaştırdı' dedi ve iki ülkenin de programı yenilemek istediğini ekledi. Görüşmelerin ardından Yunanistan ve Türkiye, 12 adaya yönelik geçici kısa süreli vize programının devamını memnuniyetle karşılayan ortak bir bildiri yayımladı.
Ada vizesi, iki NATO müttefiki ve komşusu arasında asırlık Yunan-Türk rekabetinin ötesinde, gerginliklerin yaşandığı bir ortamda parlak bir nokta olarak öne çıkıyor. Ankara, Atina'nın Türkçe okulları kapatmasından yakınırken, Yunanistan bu kararı öğrenci sayılarının azalmasına bağladı. Atina ise Türkiye'nin Ege'nin bazı bölgeleri üzerindeki iddialarını iç hukuka geçirme planından rahatsızlık duyuyor.
Mersin'den 38 yaşındaki danışman Selim Zuberi, programın iki komşu ülke halklarını birbirine yakınlaştırmak açısından da önemli olduğunu belirterek, 'İnsanlar birbirlerinin kültürlerini deneyimleyebiliyor. Tarihin çatışmaları olmuş olabilir, ancak bu yükleri sonsuza kadar taşımamalıyız. Hayatın tadını çıkarmalıyız' dedi.
Varışta vize programı, Türkiye'den AB'ye seyahat talebinin birçok konsolosluğun Schengen vizesi başvurularını işleme kapasitesini aştığı bir dönemde geldi. Bu durum, başvuru sahiplerini uzun bekleme süreleri, artan maliyetler ve onay belirsizliğiyle karşı karşıya bırakıyor.
