Taksi ve şoförlü özel araçları düzenleyen yeni Yunan yasası, sektör temsilcilerinin yoğun muhalefeti ile karşı karşıya. Temsilciler, yasanın mevcut sorunları çözmek yerine yeni kısıtlamalar getirdiğini öne sürüyor.
"Kiranakis Yasası" olarak da bilinen 5290/2026 sayılı kanun Mart 2026'da yürürlüğe girdi ve ilgili bakanlık kararlarının yayımlanmasıyla tamamlandı. Yasa, taksi sahipleri ve şoförlü araç işletmecileri arasında ciddi bir tepkiye neden olurken Danıştay'a çok sayıda itiraz başvurusu yapıldı.
Sektör temsilcileri, yeni düzenlemenin taşımacılık sektörünün rekabet gücünü ve genel Yunan ekonomisini olumsuz etkileyebileceğini vurguluyor.
İki Farklı Düzenleyici Sistem
Yeni yasa, Yunanistan'ı coğrafi açıdan iki kategoriye ayırıyor: adalar ile Girit ve Eğriboz dahil Yunanistan anakarası.
Şoförlü özel araçlar için yasa, zorunlu ön rezervasyon şartını koruyor ve ek kısıtlamalar getiriyor. Bu kısıtlamalar arasında önceden planlanmış bir seferin iptal edilmesi durumunda aracın yeni bir rezervasyon kabul edememesi de yer alıyor.
Yasa ayrıca asgari kiralama süreleri ve asgari ücret tarifelerini de belirliyor; bu ücretler mevsime ve konuma göre farklılık gösteriyor.
Yaz döneminde Yunanistan anakarası, Girit ve Eğriboz için:
• Asgari kiralama süresi: 2 saat
• Asgari ücret: 82 Euro
Adalara yönelik kurallar ise daha esnektir.
Danıştay'a İtiraz Başvuruları
Şoförlü Yolcu Araçları Derneği (SEEOO), Danıştay'a tazminat talebiyle dava açtı; aynı zamanda bazı maddelerin yürütmesinin durdurulması ve iptali için başvuruda bulundu.
İtirazın kilit noktası, zorunlu 30 dakikalık ön rezervasyon şartı. Dernek ve hukuk çevrelerine göre mahkeme, benzer kuralları daha önce 2024 ve 2025 yıllarında orantılılık ilkesine aykırı bularak iptal etmişti.
Ayrıca Yunanistan Şoförlü Araç Kiralama Şirketleri Federasyonu (POEEMO) da Girit'in anakarayla aynı düzenleyici kategoride tutulmasına itiraz eden ayrı bir başvuru yaptı.
Girit Meselesi
POEEMO, Girit'in Rodos, Mykonos, Santorini ve Korfu gibi diğer büyük turistik adalarla benzer özelliklere sahip olduğunu ileri sürüyor. Federasyona göre adaya daha sıkı kuralların uygulanması piyasada eşitsiz koşullar yaratıyor.
Federasyon somut bir örnek olarak Iraklio Havalimanı'ndan şehir merkezine giden kısa güzergahı gösteriyor. Taksiler bu güzergahı taksimet üzerinden yapabilirken şoförlü araçlar yaz sezonunda 30 dakika ön rezervasyon, 82 Euro asgari ücret ve 2 saatlik minimum araç taahhüdü şartlarına uymak zorunda. Kış sezonunda bu süre 3 saate çıkıyor. Rezervasyonun iptali halinde araç, asgari süre dolmadan yeni bir kiralama kabul edemiyor.
Sektör temsilcileri ayrıca Girit'te diğer bölgelere kıyasla yolcu başına düşen taksi oranının oldukça düşük olduğuna dikkat çekiyor.
Yunanistan'ın Taşımacılık Rekabetçiliği Tartışması
Sektör temsilcilerine göre Yunanistan, Avrupa Birliği'nde şoförlü araçlar için en kısıtlayıcı işletme ortamlarından birine sahip olmaya devam ediyor.
Öne çıkan kısıtlamalar şunlar:
• Asgari kiralama süreleri
• Zorunlu ön rezervasyon süreleri
• Her seferden önce sözleşme kaydı
• Asgari kiralama fiyatları
• Dinamik fiyatlandırma yasağı
Kuralların savunucuları ise bu kısıtlamaların taksi hizmetleriyle şoförlü araç hizmetleri arasındaki sınırı korumak ve piyasadaki dengeyi sürdürmek açısından zorunlu olduğunu savunuyor.
Ekonomik Etki ve Portekiz Karşılaştırması
İktisadi ve Sınai Araştırmalar Vakfı'nın (IOBE) yaptığı çalışma, Yunanistan'ı 2018'de kapsamlı bir reform gerçekleştiren Portekiz ile karşılaştırdı. Portekiz'in şoförlü araç sektörü reformların ardından hızla büyüdü.
Çalışmaya göre 2023 yılında Portekiz'deki taksi sektörünün cirosu Yunanistan'ınkinden yaklaşık yüzde 40 daha yüksek; istihdam da Portekiz'de artarken Yunanistan'da aynı ivme yakalanamamış.
Araştırma, Yunanistan'ın mevzuatını Avrupa standartlarına yaklaştırması halinde elde edilebilecek potansiyel kazanımları şöyle sıralıyor:
• Sektör cirosunda yaklaşık 284 milyon Euro artış
• Yaklaşık 2.900 ek sürücü istihdamı
• GSYİH'de mevcut düzeye kıyasla yaklaşık 318 milyon Euro artış
Toplam ekonomik etkinin 1,1 milyar Euro'ya yaklaşabileceği ve yaklaşık 6.000 ek iş yaratılabileceği tahmin ediliyor.
Taksi Sahiplerinden Yeni Adımlar
Yunanistan Taksi Sahipleri Federasyonu (POEIATA), hem siyasi hem de hukuki mücadele kararı aldı. Federasyon, Ulaştırma Bakanlığı'nın yeni yönetimiyle görüşme talep ederken Danıştay'da açılan davalara destek veriyor. Ayrıca sektörün kaygılarını aktarmak amacıyla siyasi parti liderleriyle de bir araya gelmeyi planlıyor.
Atina Taksi Sürücüleri Sendikası (SATA) da Danıştay'a başvurma hazırlığında. Sendikaanın itirazları üç temel konuya odaklanıyor:
• Taksi ruhsatlarının verilmesi ve yenilenmesinde adli sicil belgesi şartı
• 30 dakikalık rezervasyon zorunluluğunun taksi hizmetleriyle rekabeti önlemede yeterli olmaması
• Elektrikli araçlara geçiş zorunluluğuna ilişkin kurallar
