Yunanistan, Kıbrıs sorununa ilişkin bir sonraki genişletilmiş toplantının başarılı olmasını hedefliyor. Ülkenin Cumhurbaşkanı Konstantinos Tasoulas, Kıbrıslı mevkidaşı Nikos Hristodulidis'i Atina'da ağırlarken bunu söyledi.
“Yunanistan, Kıbrıs Cumhuriyeti ile tam koordinasyon içinde yapıcı katkı sağlıyor ve devam eden istişarelere katkıda bulunuyor. Bir sonraki genişletilmiş toplantının başarılı olması hedefleniyor. Yerinde fiili durum yaratma girişimleri ve iki devletli çözüm senaryolarına ilişkin tartışmalar kabul edilemez” dedi.
Adanın iki tarafını, garantör güçler Yunanistan, Türkiye ve Birleşik Krallık'ı ile Birleşmiş Milletler'in katılımıyla yapılacak böyle bir genişletilmiş toplantının ne zaman yapılacağı sorusu açık kaldı.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, çarşamba günü yaptığı açıklamada, gelecek hafta New York'ta yapılacak BM "yüksek düzeyli haftası" kapsamında böyle bir toplantı yapılmasının mümkün olmadığını belirtti ve "Henüz yapılacak çok iş var ama işleri ilerletmeye kararlıyız" dedi.
"Bu toplantının başarılı olacağı koşulların oluştuğu anda gerçekleşmesi için elimizden gelen her şeyi yapmaya kararlıyız. Geçmişin hatalarını tekrarlayamayız" diye konuştu.
Temmuz ayında adayı ziyaret ettiğinde, güven artırıcı önlemler, toplantının yöntemi ve müzakerelerin içeriği konusunda yeterli ilerleme sağlandıktan sonra genişletilmiş bir toplantının toplanacağını söylemişti.
Buna rağmen Hristodulidis ile Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhurman bu tarihten bu yana üç ayrı kez bir araya gelmelerine karşın, Guterres'in ziyaretinden bu yana geçen iki ayda somut bir ilerleme kaydedilmedi. Taraflar siyasi eşitliğin anlamı, geçiş noktaları ve müzakerelerin yöntemi konusunda açık anlaşmazlık içinde kaldı.
Buna ek olarak yaz boyunca Rum tarafı, Kıbrıslı Türk toplumunun düzenlediği uluslararası etkinliklerin iptali girişimlerinde bulundu. Bu girişimler arasında FC Barcelona'nın düzenlediği çocuk futbol kampı ve Girne'de düzenlenen bir müzik festivali yer aldı.
Erhurman güveni zedeleyen girişimlere karşı uyarıda bulundu
Bu durum Erhurman'ı, söz konusu girişimlerin adanın iki tarafı arasındaki güveni zedelediği uyarısında bulunmaya sevk etti. Geçen hafta "Süreci ilerletmek istiyorsak, Guterres'in bahsettiği 'olgun iklimi' yaratmak çok önemli" vurgusunu yaptı.
Nitekim bu hafta Erhurman, Guterres'in Kıbrıs sorununda yedi ayrı konuda ilerleme talep ettiğini söylediğini açıkladı ve Kıbrıslı Türk tarafının yedi konuda da ilerleme kaydetmeye hazır olduğunu ilan etti.
Bu yedi konu, dediği üzere geçiş noktaları, mayın temizliği, "karma evliliklerden" doğan çocukların vatandaşlığı, spor, ortak afet müdahalesi ve düzensiz göçle mücadele için ortak mekanizma konuları.
Ardından gelecek hafta New York'ta Guterres ile görüşeceğini doğruladı ve Kıbrıs sorununa ilişkin sonuç vermeyecek bir genişletilmiş toplantı fikrine karşı olduğunu yineledi.
"2004 Annan planı referandumunda ve 2017'de Crans-Montana'da yaşadıklarımızı Kıbrıslı Türkler ve Kıbrıslı Rumlar'a yaşatmaya hakkımız yok. Genel sekreter de bizim bakış açımıza geldi ve sonuçsuz bir beş artı bir toplantısını toplamayacağını açıkça belirtti" dedi.
Böyle bir toplantının, güven artırıcı önlemler, yöntem ve esas konularda ilerleme olmadan gerçekleşmeyeceğini söyledi. "Beş artı bir" genişletilmiş toplantıyı tanımlamak için kullanılan bir başka terim.
İlerleme kaydedilip kaydedilemeyeceği konusunda umutlu olup olmadığı sorulduğunda, "Umutlu olduğumu söyledim ve bu ifadede ısrar ediyorum" dedi.
"Umutluluğum Hristodulidis ile çok iyi anlaşmamdan ya da çok yakın olmamızdan kaynaklanmıyor. On buçuk ayda Crans-Montana'dan önceki beş yılda yapılamayan temaslar kuruldu. Konuşabiliyoruz" diye konuştu.
Geçen ekim ayında seçildikten sonra "Hristodulidis'in 'Crans-Montana'da kaldığımız yerden başlayalım' dediğini, ancak dokuz yıldır güven erozyonu yaşandığını ve önce güven artırıcı önlemlerin, ardından yöntemin ve son olarak müzakerelerin gelmesi gerektiğini anlattıklarını" ekledi.
