Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni, 19 Ekim'de sona eren Asya'daki Kültürel Miras İttifakı'nın (ACHA) Konseyi'nin 4. toplantısında, Yunanistan'ın dünya kültürel mirasını korumadaki uluslararası rolünü, uluslararası iş birliğinin stratejik önemini ve yapay zekânın (YZ) kültürel miras varlıklarının korunması ve tanıtımı için sunduğu fırsatları vurguladı.
Mendoni aynı zamanda bu teknolojilerin kullanımına eşlik eden bilimsel ve etik sorumluluğun da altını çizdi.
Bakanlığın salı günü yayımladığı açıklamaya göre Mendoni, hem açılış konuşmasında hem de “Yeni teknolojilerle kültürel mirasın güçlendirilmesi” oturumundaki katkısında, kültürel mirasın etkin biçimde korunmasının tarihsel bilinci ve bilimsel bilgiyi teknolojik yenilik ve uluslararası iş birliğiyle bir araya getirmeyi gerektirdiğini belirtti.
Bu çerçevede Mendoni, Yunanistan ile İttifak'taki ülkelerin yapay zekâdan yararlanarak sualtı kültürel mirasını korumak ve bu mirasın direncini artırmak için birlikte çalışmasını önerdi.
Mendoni şöyle dedi: “Bu toplantıya katılmak için Yunanistan'a gelen davetin onur verici olması, kültürel mirasın korunmasına ilişkin uluslararası diyalogda Yunanistan'ın aktif varlığının önemini ve tarihsel bilgiyi çağdaş bilimsel ve teknolojik gelişmelerle buluşturma potansiyelini ortaya koyuyor. Bu, kültürel mirasın evrensel niteliğini ve çoğu zaman ulusal sınırları aşan zorluklara koordineli bir yanıt vererek, uluslararası toplumun gelecek nesillere karşı ortak sorumluluğu olarak bu mirası korumada uluslararası iş birliğinin önemini gözler önüne seriyor. İnsanlığın bu ortak mirasını korumak için klasik uygarlıkların incelenmesi, çağımızın karmaşık sorunlarıyla başa çıkmak için gereken entelektüel araçları sağladığından, geleceğe yönelik zorunlu bir yatırımdır.” Yunanistan ile Çin'in bu alanda uzun bir geleneği var ve son yıllarda kültürel ilişkilerimiz, öne çıkan girişimlerle çiçek açtı. Hafıza, ilgili bilgiye ve geleceğe dair ortak bir vizyona dönüşmeli; modern toplumlarımızın yaratıcılığı, ilerlemesi ve yeniliği için ham madde olmalıdır.”
Yapay zekâ ve yeni teknolojilerin kültürel mirasın korunmasında kullanımına ilişkin oturumdaki konuşmasında Mendoni, teknolojik ilerleme karşısında bilimsel ve etik sorumluluğun önemini vurguladı. Mendoni'nin işaret ettiğine göre yapay zekâ; araştırma, belgeleme, risk öngörüsü ve anıtların korunması için yeni fırsatlar sunuyor. Aynı zamanda bilgiye erişimi genişletiyor, eğitimi ve kültürel deneyimi zenginleştiriyor. Ancak bu teknolojinin uygulanması bilimsel sorumluluk, şeffaflık ve etik standartlara tabi olmalı; kültürel mirasın özgünlüğüne ve çeşitliliğine saygı gösterilmelidir.
Mendoni'nin belirttiğine göre öncelikli hedeflerden biri, yeni teknolojileri kültürel mirasın iklim krizinden zarar görmesini önlemek için kullanmak. Bu amaçla Yunanistan, kültürel varlıklarının yönetimi, korunması ve tanıtımına yapay zekâyı entegre etmeye yönelik politikalar geliştiriyor. Kültür sektörüne yapay zekâyı entegre etmeye yönelik ulusal strateji; kültürel verilerin kullanımı, araştırma ve anıtların izlenmesinden kamunun erişiminin genişletilmesine, becerilerin geliştirilmesine, inovasyonun desteklenmesine ve teknolojinin etik ve sorumlu kullanımının sağlanmasına kadar geniş bir girişim yelpazesini kapsıyor.
Bakanlığın açıklamasına göre bu çerçevede ve Asya'daki Kültürel Miras İttifakı'nın girişimlerinden yola çıkarak Yunanistan, sualtı kültürel mirasının direncine adanmış bir ağın kurulmasını önerdi. Yunanistan, Çin, Mısır, Maldivler, Pakistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin bu ağa katılabileceği belirtiliyor. Ağ, Akdeniz deneyimini Asya uzmanlığıyla buluşturmayı, ortak araştırma yaklaşımlarının gelişmesini sağlamayı ve dünya genelinde sualtı kültürel mirasını tehdit eden risklerle başa çıkmak için veri ve en iyi uygulama alışverişini kolaylaştırmayı amaçlıyor. Bunu yaparken yapay zekânın olanaklarından yararlanılacak.
