NEW YORK – Kültür Bakanı Lina Mendoni, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Oturumu kapsamında Çarşamba günü düzenlenen kültürel varlıkların korunması ve iadesine ilişkin etkinlikteki konuşmasında, kültürel mirasın korunmasını halkların ortak hafızasını ilgilendiren ve uluslararası hukuk, güvenlik ile adaletin temel konularına dokunan en acil sorunlardan biri olarak nitelendirdi.
Yunan Kültür Bakanlığı'nın açıklamasına göre etkinlik, Yunanistan ve İtalya'nın daimi temsilcilikleri ve dışişleri bakanlıklarının yanı sıra Avrupa Kamu Hukuku Örgütü EPLO'nun katılımıyla düzenlendi. Yunanistan'ın stratejik yaklaşımı, kültürel mirasın yasa dışı kaçakçılığa veya sömürüye konu olamayacağı ilkesine dayanıyor. Daha önce gerçekleştirilen iadeler, iş birliği ve diyalog yolunu gösteriyor ve Parthenon heykellerinin Birleşik Krallık ile anlaşmaya varılarak bir araya getirilmesi için bir model oluşturuyor.
Konuşmasında Mendoni, Yunanistan'ın kültürel mirasın korunmasını, yasa dışı kaçakçılıkla mücadeleyi ve kültürel varlıkların iadesini en üst öncelik haline getirdiğini, bunun için ulusal ve uluslararası hukuki çerçevelerden yararlanırken ikili ve çok taraflı iş birliğini güçlendirdiğini vurguladı.
"Yunanistan için kültürel mirasın korunması, aynı zamanda uluslararası hukuka uygunluk, güvenlik, adalet ve halkların tarihi hafızasına saygı meselesidir. Mevcut uluslararası hukuki çerçevenin anlamlı uluslararası iş birliği, yetkili makamlar arasında koordinasyon ve yeni teknolojilerin kullanımıyla desteklenmesi gerekiyor" dedi.
Yunanistan ile İtalya arasında Parthenon Heykelleri'nden Fagan parçasının iadesine yönelik iş birliği, iki ülke arasındaki iyi niyet ve iş birliğinin bir örneği. Benzer şekilde, Yunanistan'ın Mısır'a altı kültürel nesnenin iadesi, kültürel mirasa verdiği önemi pratikte gösteriyor.
Mendoni, bunun Yunanistan için derin önem taşıyan, aynı zamanda evrensel kültürel anlamı olan bir konuyu gündeme getirdiğini ekledi: Parthenon Heykelleri'nin birleşimi.
"Parthenon Heykelleri, tek bir mimari, sanatsal ve kavramsal bütünün ayrılmaz parçaları olarak tasarlandı ve yaratıldı. Bu nedenle Atina'da bir araya getirilmesi, Yunanistan için tek tek eserlerin mülkiyeti meselesi olmanın ötesinde, dünya kültürel mirasının eşsiz bir anıtının bütünlüğünü yeniden tesis etme meselesidir" diye konuştu.
"Aynı zamanda ahlaki, bilimsel ve siyasal bir yaklaşım meselesidir. UNESCO Hükümetlerarası Komitesi, Yunanistan ile Birleşik Krallık arasında bu uzun süredir devam eden konuya adil ve karşılıklı kabul edilebilir bir çözüm bulmak amacıyla yapıcı iyi niyetli diyalog için forum ve kurumsal çerçeveyi sağladı."
Kültürel miras yasa dışılığın ürünü olmamalı ve bölünme nedeni olmamalı. Diyalog, iş birliği ve karşılıklı anlayışın köprüsü olmalı. İadeler bir ilişkinin sonu değil; ortak araştırma, uzmanlık değişimi ve yakın kültürel iş birliği için yeni bir ilişkinin başlangıcı olmalı."
