Yunanistan Merkez Bankası'nın 2025 yılına ilişkin Finansal İstikrar Raporu, anlık ödemelerdeki dolandırıcılık vakalarının çarpıcı biçimde arttığına dikkat çekiyor. Raporda, güvenlik önlemlerinin daha sıkı hale getirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
2025 yılında havale yoluyla yapılan dolandırıcılık vakalarının sayısı yüzde 95 arttı. Buna karşılık ödeme kartlarıyla yapılan dolandırıcılıklarda 2026'nın ilk yarısında ciddi bir düşüş görüldü.
Rapordaki verilere göre 2025'te toplam 764 milyon müşteri işlemi gerçekleşti. Bu işlemlerin toplam değeri 1,3 trilyon euroya ulaştı. İşlem sayısı 2024'e göre yüzde 11, değeri yüzde 5 arttı. İşlem başına düşen ortalama tutar ise yüzde 6 geriledi. Bu tutar 2024'te 1.770 euroyken 2025'te 1.670 euro oldu.
Havale yoluyla dolandırıcılık
2025'te dolandırıcılık vakalarındaki artış orantısız biçimde büyük oldu. Havale yoluyla yapılan dolandırıcılık vakalarının sayısı yüzde 95, bu vakalardaki tutar ise yüzde 41 arttı. 2025'te 17 milyon euro değerinde 9.830 dolandırıcılık vakası bildirildi. 2024'te ise 12 milyon euro değerinde 5.032 vaka yaşanmıştı.
Merkez Bankası'na göre 2025'te dolandırıcılık vakalarının artmasının temel nedeni, anlık havale işlemlerinin yaygınlaşması ve bu işlemlerin özellikleri. Anlık havaleler çok kısa sürede gerçekleşiyor ve iptal edilebilme süresi sınırlı. Ayrıca para, alıcının hesabına valör tarihiyle değil, doğrudan ve anında geçiyor.
Ödemelerin 10 saniyeden kısa sürede tamamlanması, paranın neredeyse anında kesinleşmesi anlamına geliyor. Bu da dolandırıcılık durumunda kayıp paranın geri alınmasını oldukça zorlaştırıyor.
Çalınan kodlarla dolandırıcılık
Dolandırıcılık vakalarının ayrıntılı incelenmesi, havale yoluyla yapılan dolandırıcılıkların yüzde 64'ünün dolandırıcının ödeme talimatı düzenlemesiyle, yüzde 36'sının ise dolandırıcının ödemeyi yapan kişiyi manipüle etmesiyle gerçekleştiğini ortaya koyuyor.
Birinci yöntemde dolandırıcı, ödeme yapan ya da alıcı kişinin hassas ödeme bilgilerini hileli yollarla ele geçiriyor. Ardından sahte bir ödeme talimatı veriyor. İkinci yöntemde ise ödemeyi yapan kişi, talimatın yasal bir alıcıya ait olduğunu düşünerek üçüncü bir kişinin ödeme hesabına ödeme yapılmasına iyi niyetle onay veriyor.
Ödeme kartları: işlemler arttı, dolandırıcılıklar azaldı
Merkez Bankası verilerine göre 2026 Haziran ayında vadesiz (debit) kart sayısı yüzde 2 azalarak 19,2 milyon oldu. Kredi kartı sayısı ise yüzde 3 artarak 3,5 milyona ulaştı.
Vadesiz kart kategorileri incelendiğinde dikkat çekici bir artış görülüyor. Ön ödemeli kartların sayısı Aralık 2025'e kıyasla yaklaşık yüzde 40 yükseldi ve 4,1 milyona çıktı. Bu gelişmenin büyük ölçüde, kamu kurumlarının bazı mali desteklerin ödeme yönteminde yaptığı değişiklikten kaynaklandığı belirtiliyor. Söz konusu tutarlar artık yararlanıcıların özel ön ödemeli kartlarına aktarılıyor.
Kredi kartlarında ise sanal kartların sayısı yüzde 9,4 artarak 195 bin karta ulaştı.
2026'nın ilk yarısında ödeme kartlarıyla yapılan toplam işlemlerin sayısı ve değeri, 2025'in ilk yarısına göre arttı. Kartlarla yapılan işlem sayısı yıllık bazda yüzde 9 artarak 1.438 milyona ulaştı. İşlemlerin değeri ise yüzde 5 yükselerek 60 milyar euroya çıktı.
Kartlarla yapılan dolandırıcılık işlemlerine bakıldığında tablo farklı. Dolandırıcılık işlemlerinin sayısı 2025'in ilk yarısına kıyasla yüzde 23 azaldı. Dolandırıcılık tutarı yüzde 14 gerileyerek 10,6 milyon euroya indi. 2025'in ilk yarısında bu tutar 12,3 milyon euroydu.
Dolandırıcılık vakaları işlem kanalına göre de incelendi. ATM terminallerindeki işlemler, POS terminallerindeki ödemeler ve kartın fiziken bulunmadığı uzaktan işlemler ayrı ayrı değerlendirildi. Sonuçta en yüksek dolandırıcılık oranının hâlâ uzaktan işlemlerde olduğu görüldü.
Ayrıntılara göre 2026'nın ilk yarısında ATM terminallerinde 2.108, POS terminallerinde 21.180 dolandırıcılık işlemi kaydedildi. Kartın fiziken bulunmadığı uzaktan işlemlerde ise bu sayı 130.898 oldu. 2025'in ilk yarısıyla karşılaştırıldığında ATM dolandırıcılıkları yüzde 24, uzaktan işlem dolandırıcılıkları ise yüzde 26 azaldı.
Uzaktan işlemler kapsamındaki dolandırıcılık vakalarının çoğunun internet üzerinden yapılan işlemlerle ilgili olduğu da tespit edildi.
Doğrudan borçlandırma: en güvenli ödeme aracı
Doğrudan borçlandırma işlemleri 2024'e göre yüzde 11 artarak 39 milyon işleme ulaştı. Bu işlemlerin toplam değeri ise yüzde 3 düşüşle 6,5 milyar euro oldu.
Rapora göre doğrudan borçlandırmalar, ödeme hizmet sağlayıcılarının 2025'te hiçbir dolandırıcılık vakası bildirmemesi nedeniyle, en güvenli ödeme aracı olmayı sürdürüyor.
IRIS ile anlık ödemeler
2026'nın ilk yarısında 79,5 milyon 'IRIS' işlemi gerçekleşti. 2025'in ikinci yarısında bu sayı 51,6 milyondu. Böylece işlemler yüzde 54 arttı. Merkez Bankası'na göre bu tablo, hizmetin önemini ve anlık ödemelerin havale işlemlerinde kademeli ve sorunsuz biçimde yaygınlaştığını gösteriyor.
İşlemlerin büyük bölümü bireyler arası anlık para transferi (P2P) hizmetiyle yapıldı. Bu hizmetteki işlem sayısı 2026'nın ilk yarısında 69 milyona ulaştı. Önceki yarıda bu sayı 43 milyondu. İşlemlerin değeri 2025'in ikinci yarısındaki 2,6 milyar eurodan 3,8 milyar euroya yükseldi.
P2P hizmetini kullanan kişi sayısı da yüzde 8 arttı. Kullanıcı sayısı önceki yarıdaki 4,2 milyondan 4,6 milyona çıktı.
