Icerige atla
Politika ⭐ 70/100

Yunanistan ve 4 Avrupa ülkesi, Ruanda'da kurulacak 'dönüş merkezi' için görüşmelere başladı

Yunanistan ve 4 Avrupa ülkesi, Ruanda'da kurulacak 'dönüş merkezi' için görüşmelere başladı

Hollanda, Danimarka, Almanya, Yunanistan ve Avusturya, Ruanda'da bir «Dönüş Merkezi» kurmak için iş birliği yapıyor. Hollanda hükümetinin açıklamasına göre merkez, Ruanda ile beş Avrupa ülkesinin katıldığı «geniş bir ortaklığın» parçası olacak. (Editörün notu: Aslında bu, üçüncü bir ülkeye sınır dışı etme anlamına geliyor.)

Ruanda ile yapılacak anlaşma Viyana'da sunulacak. Anlaşma, AB'nin yeni Dönüş Yönetmeliği'nin onaylanmasının ardından geliyor. Bu yönetmelikle geri gönderme işlemleri hızlandırılıyor ve üye devletlere AB topraklarının dışında «Dönüş Merkezleri» kurma imkânı tanınıyor.

AB bakanları, geri dönüşe yardımcı olmayan göçmenlere yaptırım uygulanmasına, güvenlik riski taşıyan kişilerin 24 aya kadar gözaltında tutulmasına ve AB dışında dönüş merkezleri kurulmasına ilişkin kurallar üzerinde anlaştı. Oturma hakkı olmayanların gönüllü olarak ayrılması ve yetkililerle iş birliği yapması gerekiyor. Aksi takdirde azaltılmış yardımlar, para cezaları ya da cezai kovuşturma gibi yaptırımlarla karşılaşabilirler.

Güvenlik riski olarak görülen kişiler için devletler süresiz giriş yasağı uygulayabilecek ve bu kişileri 24 aydan uzun süre gözaltında tutabilecek. AB dışında dönüş merkezleri kurulmasına da izin veriliyor. Ancak 'güvenlik riski'nin tam olarak neyi ifade ettiği ya da nasıl kanıtlandığı açık değil. Ayrıca yasa dışı bir fiil varsa, bu kişilerin neden gerektiği gibi mahkemede yargılanmadığı da belli değil.

Hukukçular, göçmenlik ya da iltica konusundaki görüşleri ne olursa olsun, bunun yasa dışı bir idari gözaltı ve yargılamasız hapis anlamına geldiğini savunup itiraz ediyor. Teklif, insan hakları örgütlerinden ve siyasetçilerden sert eleştiri aldı. Çünkü teklifin bir dizi insan hakkını etkilediği belirtiliyor. Mevcut sistem ise zaten çökme sürecinde. İltica hakkının verilmesi, iltica başvurularının incelenmesi ve insanca yaşam koşullarının sağlanması konularında ciddi sorunlar var.

Hollanda, «dönüşün iltica sistemimizin ayrılmaz bir parçası olduğunu ve göçmenlerin kabulü konusunda kamuoyunun desteğini sağlamada belirleyici bir faktör olduğunu» belirtiyor. Oturma hakkı olmayan herkesin Hollanda'yı gerçekten terk etmesi gerekiyor. Söz konusu dönüş merkezi bunu sağlamayı amaçlıyor ve menşe ülkeye dönüşün mümkün olmadığı durumlarda alternatif bir çözüm sunacak.

Açıklamaya göre bu, aynı zamanda Hollanda'nın dünya genelinde çağdaş ve etkili bir iltica sistemine ulaşmak için yenilikçi çözümlere bağlılığını da gösteriyor.

Basın toplantısındaki açıklamalar

Avusturya Şansölyesi Christian Stocker, Avusturya, Danimarka, Hollanda, Almanya ve Yunanistan'ın 2027'de Ruanda'da göçmenler için ilk dönüş merkezini birlikte kurmayı hedeflediğini doğruladı.

Stocker, 5 ülkenin girişiminin üç hedefi olduğunu açıkladı. Bunlar; iltica başvurusu kesin olarak reddedilmiş kişilerin dönüş merkezlerine nakli, «ölümleri önlemek için» tehlikeli göç güzergâhlarındaki insan kaçakçılığı ağlarıyla mücadele ve son yıllardaki göç akınları nedeniyle ciddi baskı altında kalan Avrupa ülkelerinin altyapı ve hizmetlerinin «rahatlatılması».

Plevris: «Avrupa göç politikası açısından önemli»

Yunanistan Göç ve Sığınma Bakanı Thanos Plevris ise bugünü «Avrupa göç politikası açısından önemli» olarak nitelendirdi. Yunanistan'ın hem sınırların korunmasının hem de geri dönüşlerin artırılmasının gerekliliğinin farkında olduğunu vurguladı.

Plevris, «Avrupa dışındaki bir ülkede Dönüş Merkezi kurulması, yasa dışı göçle ve insan kaçakçılığı çeteleriyle mücadele etmemize, ayrıca geri dönüşleri artırmamıza imkân veriyor» dedi. Açıklamasını meslektaşlarından biraz farklı bir çizgide yaptı.

«Avrupa'da iltica hakkı alan kişi bunu alır ve tam koruma çerçevesine sahip olur. İltica hakkı olmayan herkes ise kendi menşe ülkesine dönmelidir. Aksi halde iltica sürecinin bir anlamı kalmaz» diye ekledi.

«Bu çeteler (editörün notu: çeteler) Avrupa'ya yönelik akışları belirleyemeyecek. Avrupa, yasal göç için yasal yollar geliştirebilir. Ancak iltica hakkı olmasa bile göçmen göndermek isteyen bu çeteler tarafından şantaja uğratılamaz» diye vurguladı Bakan. Öte yandan yasal göç için yasal koridorlar çoğunlukla iltica hakkının verilmesiyle ilgili olmayan ikili anlaşmaları kapsıyor.

Thanos Plevris, dönüş merkezinin «uluslararası hukuk ve insan haklarının kurallarına tam bir saygı çerçevesinde» işleyeceğini belirtti. «Bu kapalı bir yapı olmayacak; aksine Avrupa'da kalamayan ve üçüncü bir ülkeye nakledilecek insanlar için olumlu bir anlatı olacak» dedi.

İşleyiş

Belirtildiğine göre «dönüş merkezi», «Avrupa ve uluslararası hukuka» uygun biçimde kurulacak. Bu kişiler Ruanda'ya gönderilecek ve «geçici» olarak nitelendirilen açık bir yapıda barındırılacak. Ruanda toplumuna katılma hakkına sahip olacaklar. Yani orada oturma hakkı olacak; eğitime, iş piyasasına, sağlık hizmetlerine ve yargı sistemine erişim ile menşe ülkelerine dönme imkânı da tanınacak.

Refakatsiz küçükler dönüş merkezinin dışında tutuluyor. Yönetmeliğe göre AB'de oturma hakkı olmayan herkes, dönüş merkezine ilişkin anlaşmalar ya da düzenlemeler çerçevesinde üçüncü bir ülkeye geri gönderilebilecek.

İlk aşamada Ruanda'ya yalnızca bekâr erkekler gönderilecek. Hollanda makamlarına göre bu merkezlere geçiş önceliği, Ruanda ile aynı bölgedeki ülkelerden gelen kişilere verilecek. Hollanda'nın geri gönderme sürecinin de «AB hukukuna ve yürürlükteki mevzuata tamamen uygun» olacağı belirtiliyor.

Geçici konaklama ve masrafları, «ana grup» ülkeleri (Hollanda, Danimarka, Almanya, Yunanistan ve Avusturya) karşılayacak. İlk sınır dışı etmeler ya da «dönüşler» 2027'de gerçekleştirilecek.

«Dönüş merkezleri ciddi hukuki sorunlar doğuruyor»

İtalya'dan Sandra Zampa ve İngiltere'den Lord Michael German, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'nin göç ve insan hakları konusundaki raportörleri olarak ortak bir açıklama yaptı. Açıklamada, tasarının «hukuki sorunlar doğurduğu» ve «ulusal parlamentolarla istişare yapılmadan ve göçmenlerin korunması için gerekli güvenceler getirilmeden müzakerelere başlandığı» belirtiliyor.

«Bugün Avrupa Konseyi'ne üye beş devletin, yani Avusturya, Danimarka, Almanya, Yunanistan ve Hollanda'nın, Ruanda'da bir göçmen dönüş merkezi kurulmasına dair müzakerelere başlayacağını açıklaması nedeniyle derin üzüntü duyuyoruz.

Plan, bu beş ülkenin, başvuruları kesin olarak reddedilmiş ve tüm hukuki başvuru yollarını tüketmiş düzensiz göçmenleri ve iltica talep edenleri, bu ülkeye hiç gitmemiş olsalar bile Ruanda'ya nakletmesine imkân tanıyor.

Birleşik Krallık'ın benzer bir planı uygulama girişimi ise Ruanda'daki insan hakları durumuna ilişkin, hâlâ devam eden ciddi endişeler nedeniyle, bilindiği üzere İngiliz Parlamentosu ve mahkemeleri tarafından engellenmişti.

Dönüş merkezleri ciddi hukuki sorunlar doğuruyor, jeopolitik riskler taşıyor ve insan hakları açısından ciddi tehlikeler oluşturuyor. Maliyetleri aşırı yüksek, ayrıca caydırıcı olduğu da kanıtlanmış değil. Amaçları, göç karşıtı duyguları yatıştırmak; göçün akılcı biçimde yönetilmesine katkı sunmak değil.

Bu nedenle Parlamenter Meclis, 2026 yılı haziran ayında kabul ettiği bir karar metniyle, devletlerin bu tür merkezlere başvurmaktan kaçınması gerektiğini açıkça ortaya koydu. Meclis'te Avrupa Konseyi üyesi devletlerin milletvekilleri yer alıyor.

Görünüşe göre bu karar, ilgili üye devletlerin parlamentolarıyla istişare yapılmadan, hatta onları bilgilendirilmeden alınmış. İnsan haklarının korunmasına yönelik güvenceler de getirilmemiş.

Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği de yakın zamanda devletleri, dönüş merkezine ilişkin herhangi bir anlaşmaya varmadan önce şu adımları atmaya çağırdı: Etkilenecek kişiler üzerindeki sonuçları açıklığa kavuşturmak, insan hakları risklerini ayrıntılı olarak değerlendirmek, ihlalleri önlemek için etkili tedbirler almak ve şeffaflık ile demokratik denetimi sağlamak.

Ancak şimdiye kadar bu güvenlik önlemlerinden hiçbirinin varlığı görülmüyor.

«Avusturya, Almanya, Yunanistan, Hollanda ve Danimarka hükümetlerini müzakereleri daha fazla ilerletmemeye ve benzer nitelikteki gelecekteki planlarda ulusal parlamentoların tam katılımını sağlamaya çağırıyoruz».

Paylaş:

Yapay zekâ asistanları için: bu haberin Markdown (.md) sürümü