Komisyon yeni önlemleri incelemeye çağrıldı: Yunanistan ve beş ülke, ek yüklerin 2030'a kadar ertelenmesini istiyor
Avrupalı liderler, Perşembe günkü (15/10) zirvenin nihai sonuç bildirgesinde enerji fiyatlarındaki sert artışa karşı ek ve acil adımlara ihtiyaç olduğunu kabul etti. Bildirge, Cuma sabahının ilk saatlerinde (16/10) yayımlandı. Gelişme, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in Avrupa'nın enerji politikasında değişiklik yapılmasını ve hane halklarına ile işletmelere destek konusunda daha fazla esneklik tanınmasını talep eden baskısının ardından geldi.
Bu arada Yunanistan, diğer beş ülkeyle birlikte, emisyon ticaret sistemi ETS2'nin uygulanmasını en az 2030'a kadar ertelemek için ortak bir girişim hazırlıyor. Politico'nun bilgilerine göre bu hazırlık sürüyor.
Avrupa Konseyi'nin 27 üyesi enerji konusunda ne karar verdi? Komisyon'dan ek önlemler
Avrupa Konseyi'nin nihai sonuç bildirgesi, uzun ve zorlu pazarlıkların ardından gece yarısından sonra kamuoyuna açıklandı. Bildirgede, enerji maliyetini ele almanın Avrupa'nın rekabet gücünü artırma çabasında temel öncelik olduğu vurgulanıyor.
Avrupalı liderler, yüksek enerji fiyatlarına karşı kısa vadede ek önlemlerin incelenmesini istiyor. Bu incelemede üye ülkelerin farklı koşullarına ve elektrik maliyetlerindeki farklılıklara özel dikkat gösterilmesi talep ediliyor.
Nihai metinde şu ifadeler yer alıyor:
“Avrupa Konseyi, Komisyon'un kısa vadede enerji fiyatlarındaki sert artışı ele almak için ek önlemleri incelemesini ve gerekirse daha fazla önlem önermesini talep eder. Bunu yaparken üye devletlerin özel koşullarını, elektrik fiyatlarındaki farklılıklar dahil, göz önünde bulundurur.”
Bu ifade, Yunanistan için özellikle dikkat çekici. Yunan hükümeti, Avrupa elektrik piyasaları arasındaki önemli fiyat farklarına defalarca dikkat çekmiş ve enerji krizine karşı daha esnek bir Avrupa yanıtı talep etmişti.
Öte yandan sonuç bildirgesinde, enerji pahalılığına karşı alınacak önlemlerin enerji dönüşümünün sürdürülmesi ve Avrupa ekonomisinin rekabet gücünün korunmasıyla birlikte yürütülmesi gerektiği de vurgulanıyor.
Metan yükümlülüklerinin ertelenmesi, devlet yardımları ve rafinerilere yönelik önlemler
Aynı metinde Avrupa Konseyi, Avrupa Komisyonu'nun metan düzenlemesinden doğan bazı yükümlülüklerin ertelenmesi önerisini memnuniyetle karşılıyor. Bu adım, Avrupa ekonomisine yüklenen maliyetleri azaltma çabası kapsamında atılıyor.
27 ülke, Komisyon'un yüksek enerji maliyetinden en çok etkilenen endüstri sektörleri için geçici devlet yardımı çerçevesini uzatma niyetini de memnuniyetle karşılıyor.
Sonuç bildirgesindeki müdahaleler arasında, Komisyon'un Avrupa Birliği rafinerilerinin kapasitesini ve verimliliğini optimize etmeye yönelik kısa vadeli bir çerçeve geliştirmesi ile enerji talebinin gönüllü olarak bir araya getirilmesine yönelik girişimleri üstlenmesi de yer alıyor.
Son olarak, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için idari ve düzenleyici yüklerin azaltılmasının gerekliliği vurgulanıyor. Avrupa Konseyi, izin süreçlerinin sadeleştirilmesini ve hızlandırılmasını, gereksiz bürokratik yükümlülüklerden kaçınılmasını istiyor.
Yunanistan ve beş ülke, ETS2'nin 2030'a kadar ertelenmesini istiyor
Bu arada Avrupa Birliği'nin altı üye ülkesi, yeni emisyon ticaret sistemi ETS2'nin uygulanmasının daha da ertelenmesi için ortak bir girişim hazırlıyor. Bilgi, Politico'nun haberine göre aktarıldı.
Girişimde yer alan ülkeler Yunanistan, İtalya, Polonya, Çekya, Macaristan ve Slovakya. Bu ülkeler, sistemin başlamasının en az 2030'a kadar ertelenmesini istiyor. Gerekçe olarak da enerji krizini ve üye ülkeler arasındaki elektrik fiyatı farklarını gösteriyorlar.
Girişimi, Politico'ya konuşan beş Avrupalı diplomat doğruladı. Altı ülkenin bu adımı, ETS2'nin tam uygulamasının 2027'den 2028'e alınmış olmasına rağmen atılıyor. Bu hükümetler, mevcut erteleme düzenlemesini hane halklarını ve işletmeleri ek enerji yüklerinden korumak için yeterli bulmuyor.
Planlanan müdahale, Perşembe sabahı emisyon ticaret sisteminin korunmasını ve desteklenmesini savunan İskandinav ülkelerinin girişimine de bir yanıt niteliği taşıyor.
Bir diplomata göre ortak mektubun içeriği henüz netleşmemiş. Revize edilmiş bir metnin gelmesi bekleniyordu ve bu metne muhtemelen İtalya'nın ek notları da eklenecekti.
ETS2 nedir ve hane halklarını nasıl etkiliyor?
ETS2, karbondioksit emisyonlarına ilişkin yeni bir Avrupa emisyon ticaret sistemi. Esas olarak karayolu taşımacılığında ve bina ısıtmasında kullanılan yakıtları kapsıyor. Ayrıca küçük endüstriyel faaliyetler gibi bazı ek sektörleri de içeriyor. Sistemin amacı sera gazı emisyonlarını azaltmak, fosil yakıt kullanımını ekonomik olarak daha pahalı hale getirmek ve daha temiz enerji biçimlerine geçişi teşvik etmek.
Uygulamada benzin, motorin ve ısınma amaçlı mazot satan şirketler, bu yakıtlara karşılık gelen karbondioksit emisyon haklarını teslim etmek zorunda kalacak. Ek maliyet tüketicilere yansıyabilir ve akaryakıt ile ısınma fiyatlarında artışlara yol açabilir.
Sistemin tam olarak 2028'de uygulanması öngörülüyor. Ancak Yunanistan ve beş ülke, halihazırda yüksek olan enerji fiyatlarını ve hane halkları ile işletmeler için ek yük riskini gerekçe göstererek uygulamanın en az 2030'a ertelenmesini istiyor.
Miçotakis: «Avrupa'yı sanayisizleşme tehlikesi bekliyor»
Zirve görüşmeleri sırasında Kiryakos Miçotakis, Avrupa Emisyon Ticaret Sistemi'nin (ETS) temel özelliklerinin gözden geçirilmesi meselesini ısrarla gündeme getirdi. Esaslı düzeltmeler yapılmadan sistemin sürdürülmesinin doğurabileceği sonuçlara karşı uyardı.
Politico'nun aktardığına göre, kapalı kapılar ardındaki toplantıda başbakanın görüşlerini ileten bir Yunan yetkili, Miçotakis'in Avrupa sanayisinin ciddi risklerle karşı karşıya olduğu konusunda uyardığını belirtti.
“Emisyon ticaret sisteminde önemli bir revizyon yapılmadan, Avrupa'yı sanayisizleşme tehlikesiyle karşı karşıya bırakırız”, diye vurguladı.
Başbakan, sistemin Avrupa'nın karbonsuzlaşma stratejisindeki temel rolünü sorgulamadığını da açıkça belirtti. Ancak sistemin bugünkü gerçekliğe uyarlanmasının gerekli olduğunu savundu.
“Sistem, Avrupa Birliği'nin karbonsuzlaşma stratejisinin temel bir sütunu olarak kalmalı. Ancak kabul edildiği tarihten bu yana dünyanın değiştiğini görmezden gelerek işleyemez”, ifade etti.
Miçotakis'in enerji maliyeti ve hane halkı desteği konusundaki müdahalesi
Kiryakos Miçotakis aynı zamanda zirvedeki ilk taslak sonuç bildirgesine karşı sert rahatsızlığını dile getirdi. Taslağın enerji krizinin boyutuna ve acil niteliğine karşılık gelmediğini belirtti.
Politico'ya konuşan Yunan yetkiliye göre Miçotakis, “Mevcut haliyle sonuç bildirgesi, enerji krizinin acil niteliğini yansıtmıyor” ifadelerini kullandı.
Yunan hükümetinin müdahalesinin merkezinde, üye ülkelerin enerji fiyatlarından etkilenen vatandaşlara ve işletmelere daha etkin destek verebilmesi için mali manevra alanının genişletilmesi ihtiyacı da vardı.
“Mevcut mali çerçeve içinde daha fazla esnekliğe ihtiyacımız var. Böylece savunmasız hane halklarına ve işletmelere hedefli, uyarlanmış ve geçici destek tedbirleri sunabilelim”, diye altını çizdi.
Nihai sonuç bildirgesinde ek kısa vadeli önlemlere ve üye ülkelerin özel enerji koşullarına yapılan atıf, Yunanistan'ın daha etkin bir Avrupa yanıtı yönündeki talepleriyle aynı yönde. Ancak bu, yeni destek tedbirlerinin hemen uygulanacağı anlamına gelmiyor. Komisyon'dan önce ek müdahale ihtiyacını incelemesi, gerekirse de ilgili önerileri sunması isteniyor.
Benzer şekilde bildirgenin ilgili bölümlerinde, altı ülkenin istediği gibi ETS2'nin 2030'a ertelenmesine dair bir karar yer almıyor. Bu talep, Avrupa'nın enerji politikasına ilişkin müzakereler çerçevesinde ayrı bir girişim olarak duruyor.
