Kıbrıs sorununa ilişkin son gelişmeler New York'taki temaslar, üçlü toplantı tartışmaları ve müzakere çerçevesine dair değerlendirmelerle öne çıkıyor. Yunanistan'ın BM gündemi ve Türkiye ile diyaloğa dair beklentiler de haber başlıkları arasında yer alıyor.
İşgal altındaki kuzey Kıbrıs'taki Sistiklipos katliamının 52. yıl dönümünde, 3 Ağustos 1974'te hayatını kaybeden 14 Rum Kıbrıslı sivil anılıyor. Kıbrıs ve Rum diasporası, adalet ve kayıpların akıbetinin aydınlatılması çağrılarını yineledi.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Kıbrıs ziyareti, resmi müzakerelerin yeniden başlamasına yol açmasa da, yeni bir siyasi çerçeve ortaya çıkardı. En önemli gelişme, genişletilmiş 5+1 konferansının duyurulması ve hazırlık sürecinin belirlenmesi oldu. Guterres, tarafların mevcut yakınlaşmalar temelinde ilerlemesi konusunda mutabakat sağladı.
BM Genel Sekreteri António Guterres'in Kıbrıs ziyareti, 16 yıl aradan sonra gerçekleşiyor. Ancak bu ziyaretin somut bir çözüm getirmesi beklenmemeli, aksine Türkiye'nin iki devletli çözüm tezini güçlendirmesine hizmet edebilir. Kıbrıs sorununun çözümü, büyük bir gücün aktif katılımını gerektiriyor.
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, BM Genel Sekreteri Guterres'in Kıbrıs açıklamalarını memnuniyetle karşıladı. Atina, Kıbrıs Cumhuriyeti ile işbirliği içinde, BM çatısı altında kapsamlı bir çözüm için oluşan ivmeyi koruyarak müzakerelere yeniden başlanmasını destekliyor.
BM Genel Sekreteri Guterres, Kıbrıs için yeni bir 5+1 toplantısı yapılması konusunda tarafların mutabık kaldığını ancak yeterli hazırlık yapılması gerektiğini açıkladı. Guterres, Kıbrıs sorununun çözümünün bölgesel istikrar için kritik olduğunu vurgularken, adanın jeopolitik konumunun risklerini de hatırlattı. Toplantı tarihi henüz belirlenmedi.
Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, BM Genel Sekreteri Guterres ve Kıbrıslı Türk lider Erhürman ile 28 Temmuz'da yapılan çalışma yemeğinin ardından temkinli iyimserlik ifade etti. Yaklaşık iki saat süren yemekte genişletilmiş toplantı ve güven artırıcı önlemler kapsamlı şekilde ele alındı. Guterres'in 29 Temmuz'da iki liderle ortak toplantı yapması ve basın toplantısı düzenlemesi beklenirken, yemeğin öncesinde ve sonrasında federal çözüm lehine ve aleyhine gösteriler düzenlendi.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, 16 yıl aradan sonra Kıbrıs'a gelerek Kıbrıslı Rum ve Türk liderlerle ayrı ayrı görüştü. Görüşmelerin odağında, 2017'de çöken müzakerelerin yeniden başlatılması için siyasi zemin olup olmadığı yer alıyor. Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhurman'ın selefinden farklı olarak federal çözümü keşfetme vaadiyle seçim kampanyası yürütmesi dikkat çekerken, taraflar arasında federal çözüm ve iki devletli çözüm konusundaki derin görüş ayrılıkları sürüyor.
BM Genel Sekreteri António Guterres, Kıbrıs sorunuyla ilgili yeni bir müdahalede bulunarak, diplomatik çıkmazdan çıkarmayı ve görüşmelere yeniden başlamayı umuyor. Guterres, 27 Temmuz Pazartesi akşamı Nikosya'ya varacak ve sonraki iki gün boyunca bir dizi toplantı yapacak.
BM Genel Sekreteri Guterres'in Kıbrıs ziyareti öncesinde Yunanistan Başbakanı Miçotakis ile Kıbrıs Cumhurbaşkanı Hristodulidis Atina'da bir araya geldi. İki lider, artan bölgesel gerilimler ve Kıbrıs meselesindeki hareketlilik karşısında koordinasyonun her zamankinden daha önemli olduğunu vurguladı. Miçotakis, özellikle Kızıldeniz'deki çatışmaların tırmanmasından endişe duyduğunu ifade etti.
Yunanistan Başbakanı Mitsotakis, Atina'da Kıbrıs Cumhurbaşkanı Christodoulides ile görüştü. Mitsotakis, Kıbrıs sorununda görüşmelerin esaslı şekilde yeniden başlaması için Christodoulides'in girişimlerini tam desteklediklerini açıkladı. BM Genel Sekreteri'nin 20 yıl aradan sonra önümüzdeki Pazartesi akşamı Kıbrıs'ı ziyaret edeceği belirtildi.
Yunanistan Cumhurbaşkanı Konstantinos Tasoulas, 24 Temmuz 1974'te askeri cuntanın sona ermesinin 52. yıl dönümünde yayımladığı mesajda demokrasinin haklar kadar yükümlülükler de getirdiğini vurguladı. Tasoulas, Kıbrıs'ın cunta darbesi ve Türk işgaliyle uçuruma yuvarlandığını belirterek adil bir çözüm arayışının sürdüğünü ifade etti. Cumhurbaşkanı ayrıca Atina'daki Özgürlük Parkı'nda cunta karşıtı direnişin sembol isimlerinden Spiros Moustaklis'in büstüne çelenk bıraktı.
BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguín, Antonio Guterres'in 27-29 Temmuz'daki Kıbrıs ziyareti öncesinde 26 Temmuz'da Ankara'ya gitmeye hazırlanıyor. Holguín'in Ankara'da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile görüşmesi bekleniyor.
İsrailli stratejist Shay Gal, Kıbrıs'ın kuzeyindeki Türk işgalinin sürdürülemez olduğunu ve eninde sonunda sona ereceğini söyledi. Gal, Ankara'nın geri çekilmenin şeklini seçebileceğini ancak sonucu değiştiremeyeceğini vurguladı.
Birleşik Krallık'taki Kıbrıs toplumu, 1974 Türk işgalinin 52. yıldönümünde Londra'daki Türk Büyükelçiliği önünde barışçıl bir protesto düzenledi. Eylemciler, işgalin sona ermesini, Türk askerlerinin tamamen çekilmesini ve tüm mültecilerin ata topraklarına dönmesini talep etti.
İsrail Dışişleri Bakanlığı, 1974 Türk işgalinin 52. yıldönümünde Kıbrıs Cumhuriyeti'nin egemenliğine tam destek verdiğini açıkladı. Açıklamada, adanın kuzeyindeki Türk askeri varlığı ve statükoyu değiştirme girişimleri sert bir dille eleştirildi.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, 20 Temmuz'da Türkiye'nin 1974'teki Kıbrıs işgalinin 52. yıldönümünde yaptığı açıklamada, adanın yabancı askerlerden arındırılmış ve birleşmiş bir şekilde yeniden yapılanması çağrısında bulundu. Miçotakis, Kıbrıs sorununa adil ve sürdürülebilir bir çözüm için uluslararası hukuka ve BM kararlarına bağlı kalınacağını vurguladı. Açıklamayı Facebook'tan yapan Miçotakis, ayrıca BM Genel Sekreteri'nin müzakereleri canlandırma girişimini memnuniyetle karşıladı.
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, Kıbrıs'a müdahalenin 52. yıl dönümünde yaptığı açıklamada, Kıbrıs sorununa çözüm bulunması yönündeki çabalara katkı sunmaya hazır olduğunu belirtti. Açıklamada, BM Güvenlik Konseyi kararları ile AB müktesebatı ve ilkeleri doğrultusunda iki bölgeli, iki toplumlu bir federasyon temelinde kapsamlı çözüm arayışına bağlı kalındığı ve BM himayesinde müzakerelerin yeniden başlatılmasına destek verildiği vurgulandı.
Yunanistan, 20 Temmuz 1974'teki Türk müdahalesinin 52. yıl dönümünde Kıbrıs Cumhuriyeti'ne tam destek yineledi ve adanın yeniden birleşmesi çağrısında bulundu. Dışişleri Bakanlığı ve Savunma Bakanı Nikos Dendias tarafından yapılan açıklamalarda, Kıbrıs sorununun yasa dışı işgal meselesi olduğu vurgulanarak, iki bölgeli ve iki toplumlu federasyon temelinde kapsamlı bir çözüm için kararlılık ifade edildi.
Kıbrıs'ta 1974'teki yasa dışı Türk askeri müdahalesinin yıldönümünde anma törenleri başladı. İçişleri Bakanı Constantinos Ioannou, 398. Piyade Taburu'ndan 28 askeri anarken, kayıpların akıbetinin belirlenmesinin devlet sorumluluğu olduğunu vurguladı.
20 Temmuz 1974 sabahı 40 bin Türk askeri Kıbrıs'ın kuzeyine çıkarak adayı işgal etti. Türkiye'nin yasa dışı işgali sonucu 4 bin kişi hayatını kaybetti, 200 bin Kıbrıslı evlerini terk etmek zorunda kaldı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi işgali kınayan 353 sayılı kararı aldı ancak Türkiye uluslararası toplumu dikkate almayarak ikinci bir saldırı daha düzenledi.
Türkiye, Avrupa Birliği'nin yayımladığı bir belgeyi sert bir dille eleştirdi. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, belgenin Türkiye'nin AB aday ülke statüsünü görmezden geldiğini ve Doğu Akdeniz'deki gerçekleri yansıtmadığını söyledi. Keçeli ayrıca Kıbrıs konusunda Kıbrıslı Rumların barış görüşmelerindeki sorumluluğuna dikkat çekti ve AB'yi tek taraflı politikaları terk etmeye çağırdı.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, 27-29 Temmuz tarihleri arasında Kıbrıs'ı ziyaret edecek. Ziyaret, BM'nin bölünmüş adada barış sürecini destekleme çabaları kapsamında gerçekleşecek. Guterres'in, Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk toplumlarının liderleriyle ayrı ayrı görüşmesi bekleniyor.
Kıbrıs Cumhuriyeti, 15 Temmuz 1974'te Yunan cuntası ve EOKA B tarafından düzenlenen darbenin 52. yıl dönümünde şehitleri andı. Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, darbenin 'asla haklı gösterilemeyeceğini' söyledi ve bu olayın Türkiye'ye Kıbrıs'ı işgal etme bahanesi verdiğini belirtti. Anma törenlerinde eski milletvekili Kostis Efstathiou konuşma yaparken, Meclis özel oturumunda darbe ve işgal kınandı.
11 Temmuz 2011'deki Mari patlaması, Kıbrıs'ın karanlık yıldönümleri mevsimini başlattı. 1974'teki darbe ve Türk işgali de bu dönemde anılıyor. Makale, adanın geçmişindeki bu trajedilerin ancak adil bir çözümle kapanacağını vurguluyor.