15 Temmuz 1974'te, Atina'daki cunta tarafından kışkırtılan askeri darbe Kıbrıs'ta gerçekleşti ve bu olay, Türkiye'ye beş gün sonra adayı işgal etme bahanesi verdi.
Darbe planlayıcıları, Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Başpiskopos Makarios'u devirerek yerine gazeteci Nikos Samson'un başında olduğu bir kukla hükümet kurdu. Amaçları adayı Yunanistan'a bağlamaktı; Enosis, bazı Yunanlılar ve Kıbrıslılar için milliyetçi bir idealdi. Beş gün sonra Türk ordusu Kıbrıs'ı işgal etti ve işgal güçleri bugün hâlâ adanın kuzey kesiminde bulunuyor.
Yunan Cuntası, özellikle de Yorgo Papadopulos'tan yönetimi devralan güçlü isim Dimitrios İoannidis ile Başpiskopos Makarios arasındaki ilişkiler oldukça gergindi. İoannidis, Makarios'un Enosis'e karşı olduğuna, komünist yanlısı olduğuna inanıyor ve onun bağımsız ruhundan korkuyordu.
Atina'nın Kıbrıs darbesi planları
İoannidis, Makarios'tan kurtulmaya karar vermişti ve Nisan 1974'e gelindiğinde onu devirmek için bir plan oluşturmuştu. Makarios, Evangelos Averof ve diğer Yunan siyasetçiler tarafından İoannidis'in planları konusunda uyarılmasına rağmen bu uyarılara pek kulak asmadı.
Planı hızlandırma nedeni ise 1 Temmuz 1974'te ortaya çıktı. Kıbrıs hükümeti, askerlik süresini on dört aya indirme ve Ulusal Muhafız Ordusu'ndaki Yunan subaylarını kısıtlama kararı aldı. Ertesi gün Makarios, Yunan mevkidaşı General Fedon Gizikis'e yazdığı bir mektupta, Yunan hükümetini kendisine karşı bir komploya karışmakla suçladı ve Kıbrıs Ulusal Muhafızları'nda görev yapan 650 Yunan subayının geri çağrılmasını talep etti.
Atina'da, Makarios'a karşı darbenin 15 Temmuz 1974 Pazartesi günü yapılmasına karar verildi. Kıbrıslı General Grigorios Bonanos, darbe liderliğini Tuğgeneral Mihail Georgitsis'e, yardımcı komutanlığını ise Yarbay Konstantin Kobokis'e verdi. Her iki subay da Ulusal Muhafızlar'da görev yapıyordu.
