Avrupa Birliği, Rusya'ya karşı hazırladığı 21. yaptırım paketinde anlaşma sağlayamadı. Büyükelçiler düzeyinde 16 Temmuz 2026'da yapılan toplantıda uzlaşıya varılamayınca görüşmeler 23 Temmuz'a ertelendi. AB diplomatları, Yunanistan ile uzlaşma sağlanarak paketin kabul edilmesi umuduyla 23 Temmuz'da yeniden bir araya geleceklerini belirtti.
Litvanya Dışişleri Bakanı Kęstutis Budrys, üye ülkeler arasında özellikle Rus sıvılaştırılmış doğal gazına (LNG) yönelik kısıtlamaların sıkılaştırılması konusunda görüş ayrılığı olduğunu doğruladı. Yunanistan ve Avusturya'nın önerilere itiraz eden ülkeler arasında yer aldığı belirtildi. Yunanistan'ın itiraz ettiği LNG yasağının 2027'de tam yürürlüğe girmesi planlanıyor. Atina, Rus LNG'sine yönelik transfer yasağının pazar payını Avrupa dışına kaydıracağını ve Rusya'nın gelirlerini etkilemeyeceğini savunuyor.
Yeni yaptırım paketi Rus bankalarını, kripto ağlarını, insansız hava aracı üretimini, petrol tüccarlarını ve rafinerileri hedef alıyor. Aynı zamanda Rus LNG'sine yönelik daha sıkı tedbirler getirilmesi amaçlanıyor. Pakette yaklaşık 215 kişi ve kuruluş ile 94 finans kurumu yer alıyor. Bunlardan 90'a yakını banka olup, yaptırım uygulanan toplam banka sayısı 100'ü aşarak Rusya'nın uluslararası bağlantılı 213 bankasının yarısından fazlasına ulaşıyor. AB'nin amacı, bu bankalarla bağlantıları artık asgari düzeyde olan üçüncü ülkeleri bu kurumlarla iş yapmaktan caydırmak.
Rusya'nın büyük bankaları 2022'de SWIFT'ten çıkarılmış olsa da, Rus şirketleri küçük veya bölgesel bankalar ile kripto para ağları aracılığıyla ticaret ve finansal akışları sürdürmeyi başardı. Reuters'ın gördüğü bir Avrupa devlet istihbarat raporu, Rusya'nın "patlayıcı" bir bankacılık krizi riskiyle karşı karşıya olduğu ve yeni bir yaptırım paketinin ekonomik şoka yol açabileceği uyarısında bulundu. Rus yetkililer ise bu uyarıları reddetti.
Bu arada Rus petrolüne uygulanan varil başına 44,10 dolarlık tavan fiyat şimdilik yürürlükte kalmaya devam ediyor. AB büyükelçileri, geniş bir anlaşma umuduyla tavan fiyatı geçici olarak 23 Temmuz'a kadar dondurma konusunda anlaştı. Planlanan gözden geçirme, İran savaşı nedeniyle tavan fiyatın yükselmesine ve Moskova'ya önemli ölçüde daha yüksek gelir sağlamasına yol açabilecekti.
Avrupa'nın LNG taşıyıcı pazarında hakim konumda olan Yunanistan, Rus gazının üçüncü ülkelere transferinin yasaklanmasının, Çin, Japonya ve ABD gibi AB dışı rakipler karşısında önemli pazar payı kaybına yol açabileceği endişesini dile getirdi. Yunan yetkililer Reuters'a yaptığı açıklamada, yeni yaptırımların Moskova üzerindeki baskıyı maksimize ederken Avrupalı işletmelere, tüketicilere ve rekabet gücüne verilen zararı en aza indirmesi gerektiğini söyledi.
AB, acil bir yasak yerine Rus gazı ithalatına yönelik aşamalı bir yasama yasağı getirmeye yönelmiş durumda. Mevcut önerilere göre:
- Ocak 2026'dan itibaren yeni sözleşmeler yasaklanacak
- Mevcut kısa vadeli sözleşmeler 17 Haziran 2026'dan itibaren sona erecek
- Uzun vadeli sözleşmeler ise Ocak 2028'den itibaren kademeli olarak sonlandırılacak
Bu yaklaşımın, özellikle ABD'nin Avrupa'ya daha fazla Amerikan LNG'si satın alması yönündeki baskısı sürerken, müzakere avantajını korumak için tasarlandığı belirtiliyor. AB diplomatları, Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın ayrılmasının ardından Ukrayna yardımı ve Rusya yaptırımlarında pürüzsüz bir süreç beklerken, yeni çatlakların ortaya çıktığını ifade etti.
Avrupa Komisyonu, Nisan 2026'da bazı hükümetlerin direnişi ve alternatif enerji kaynakları konusundaki belirsizlikler nedeniyle doğrudan LNG yaptırımlarını rafa kaldırmıştı.
