ABD'nin Atina Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle, Atina-Makedonya Haber Ajansı'ndan (ANA-MPA) gazeteci Sofia Papadopoulou'ya verdiği geniş kapsamlı röportajda ve Economist konferansında yaptığı açıklamalarda, Yunanistan ile ABD arasındaki ilişkileri “her zamankinden daha cesur ve daha güçlü” olarak nitelendirdi. Atina'nın savunma, enerji ve altyapı iş birliği sayesinde ABD'nin bölgesel stratejisinin “temel taşı” haline geldiğine dikkat çeken Büyükelçi, yatırım, savunma, enerji ve stratejik iş birliği alanlarında artan fırsatlara vurgu yaptı.
Guilfoyle, Yunanistan'ı “son derece istikrarlı ve güvenilir bir müttefik” olarak tanımlayarak, Washington'ın hem kamu hem de özel sektör kapasitesiyle bu ülkeye yatırım yapma konusunda büyük bir ilgi ve istek duyduğunu belirtti.
Selanik ve Kuzey Yunanistan'a yaptığı yakın tarihli ziyaretin ardından bölgenin potansiyelini öven Büyükelçi, Kuzey Yunanistan'ın mevcut gelişimini “Silicon Valley'in zirve yaptığı dönemlere” benzetti.
Yunanistan bölgesel bir enerji lideri olarak yükseliyor
Enerji, ABD'nin Yunanistan ve daha geniş bölgeye yönelik stratejisinin merkezinde yer almaya devam ediyor. Guilfoyle, Yunanistan'ın bölgenin enerji geleceğini şekillendirmede lider bir rol üstlenmeye giderek daha uygun konuma geldiğini söyledi. Özellikle Dikey Koridor etrafındaki gelişmelere dikkat çeken Büyükelçi, Selanik'te düzenlenen 10. Güneydoğu Enerji Forumu'nda imzalanan muhtırayla Sırbistan ve Kuzey Makedonya ile artan iş birliğine vurgu yaptı. Guilfoyle, “Yunanistan ve ABD aynı şekilde düşünüyor; enerji iş birliğinde birlikte çalışmak açısından tüm bu ülkeler önemli” dedi.
Chevron, HELLENiQ Energy ve ExxonMobil'in dahil olduğu enerji arama faaliyetlerini de vurgulayan Büyükelçi, Girit açıklarında 40 yıl aradan sonra yenilenen petrol aramalarına da dikkat çekti. Büyükelçiye göre Yunanistan, yavaş yavaş bir enerji tüketici konumundan önemli bir bölgesel enerji tedarikçisine dönüşüyor.
Bu dönüşümün kalbinde ise Kuzey Yunanistan yer alıyor. Guilfoyle, stratejik açıdan önemli altyapısı ve daha fazla gelişim potansiyeli nedeniyle özellikle Dedeağaç'ı (Alexandroupolis) öne çıkardı. Bölgeye yapılacak yatırımların, sadece Yunan ekonomisini değil, aynı zamanda Avrupa'nın daha geniş çaptaki enerji dayanıklılığını da güçlendireceğini savundu.
Ukrayna'daki savaşı, enerjinin jeopolitik bir silah olarak nasıl kullanılabileceğine bir örnek olarak gösteren Büyükelçi, “Rusların Ukraynalıları kışın karanlıkta bırakmak, enerji tedarikini keserek onları zayıflatmak ve müzakere masasında güçlü bir konuma sahip olmalarını engellemek için enerjiyi nasıl silahlaştırdığını görüyorsunuz. Yunanistan ve ABD, kışı atlatabilmeleri için sıvılaştırılmış doğalgaza (LNG) sahip olmalarını sağladı. Bu da onlara müzakere etmeye ve ülkeleri için savaşmaya devam edebilmeleri açısından masada çok önemli bir konum kazandırdı. Artık giderek daha fazla enerji terörizmi ve enerji altyapısına yönelik bir savaş görüyoruz” ifadelerini kullandı.
Yunan limanlarının stratejik önemi ve Çin etkisi
Guilfoyle, Yunanistan'ın limanlarının stratejik önemine de vurgu yaparak, kritik altyapılarda Çin etkisini azaltma ihtiyacının altını çizdi. Dedeağaç, Elefsina ve Revithoussa üzerinden artan faaliyet potansiyeline dikkat çeken Büyükelçi, “Bu limanların çıktılarını artırmak aynı zamanda Çin çıkarlarını da geri püskürtüyor. Bu tesislerde kapasite artışları hem Yunanistan hem de bölge için çok stratejik” değerlendirmesinde bulundu.
'Müttefiklerimizi açıkta bırakmayız'
Yunanistan-Türkiye ilişkileri ve Washington'ın rolü hakkında soruları yanıtlayan Guilfoyle, NATO müttefikleri arasında açık iletişimin sürdürülmesinin önemine vurgu yaptı. ABD Başkanı'nın her zaman cesaret, ahlak ve etik sahibi bir lider olarak dikkat gerektiren durumlara müdahale ettiğini ve “hayatlarının en büyük barışçıl başkanı” olduğunu savunan Büyükelçi, ABD Başkanı ve Başkan Yardımcısı'nın da Yunanistan'ı ziyaret etmesini dört gözle beklediklerini sözlerine ekledi. Washington'ın Yunanistan'a olan bağlılığı konusunda güven veren Guilfoyle, Atina'nın ABD ile olan ilişkisi hakkında “mutlak güven ve güvenlik” hissetmesi gerektiğini ifade etti.
Savunma iş birliği öncelik olmaya devam ediyor
Savunma iş birliği, Yunanistan-ABD ilişkisinin bir diğer büyük ayağını oluşturuyor. Guilfoyle, Yunanistan'ın F-35 savaş uçaklarını ve F-16 filosu için ek mühimmatı tedarik etmesine işaret ederken, entegre bir savunma paketi üzerinde de çalışıldığını açıkladı. Yunanistan'ın savunma harcamalarına olan bağlılığını öven Büyükelçi, Atina'nın askeri ve savunma kapasiteleri için GSYH'nın yüzde 5'ini ayırmayı taahhüt ettiğini hatırlatarak, “Bu durumun ABD Başkanı tarafından da fark edildiğini ve gözden kaçmadığını” vurguladı.
Büyükelçi, Yunanistan ve ABD arasındaki mevcut askeri birlikte çalışabilirliği de etkileyici bulduğunu belirterek, Suda Körfezi'nin stratejik önemine dikkat çekti. Yunan altyapısının öneminin, Midnight Hammer ve Epic Fury gibi büyük ve karmaşık askeri operasyonlar sırasında özellikle net bir şekilde ortaya çıktığını söyledi. Guilfoyle, Yunanistan'ın Orta Doğu'daki operasyonlar ve tahliyelerdeki rolünü de överek, büyük çaplı operasyonların özellikle dünyanın bu kadar stratejik olarak hassas bir bölgesinde güvenilir ortaklara ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
Rubio'nun Yunanistan ziyareti 'somut' geçecek
Guilfoyle, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun önümüzdeki haftalarda Yunanistan'a yapması beklenen ziyaretinin sadece sembolik olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. Ziyaretin bir NATO zirvesi gibi rutin bir jest olmadığını belirten Büyükelçi, “Rubio, yoğun programına rağmen çok verimli görüşmeler yapmak ve Yunanistan'ın ABD ile yaptığı iş birliği için 'Teşekkür etmek' üzere buraya geliyor. Bu sadece sembolik değil, çok anlamlı ve somut bir ziyaret” dedi.
Guilfoyle, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Allison Hooker ile Başbakan Yardımcısı Kostis Hatzidakis ve Savunma Bakanı Nikos Dendias dahil olmak üzere üst düzey Yunan yetkililer arasında yakın zamanda gerçekleşen toplantılara da değindi. Ayrıca, önümüzdeki ay yapay zeka ve dijital altyapıya odaklanacak olan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Jacob Helberg'in başka bir ziyaretini daha duyurdu.
Kuzey Yunanistan 'bana Silicon Valley'i hatırlatıyor'
Guilfoyle, Selanik ve Kuzey Yunanistan konusunda özellikle heyecanlıydı ve bölgenin büyüme potansiyelini Silicon Valley ile karşılaştırdı. Bölgenin potansiyelinin bir kanıtı olarak artan yatırımları, altyapı ve teknoloji projelerini gösterdi. Örnek olarak Deloitte'nin tesislerini ve veri merkezleriyle bağlantılı Kamu Elektrik Kurumu altyapısını gösterdi. Guilfoyle'a göre altyapı, Kuzey Yunanistan'ın en büyük avantajlarından biri. Selanik'i yeni sermaye çekmek, altyapı geliştirmek ve yeni işletmeler kurmak için özellikle uygun bir konum olarak tanımladı. Aynı zamanda, gereksiz bürokrasinin azaltılması ve uluslararası yatırımı çekebilecek açık bir iş ortamının korunmasının önemine vurgu yaptı.
Guilfoyle'den Ormylia Manastırı ziyaretine övgü
Büyükelçi, yakın zamanda Halkidiki'nin Ormylia kentindeki Meryem Ana'nın Müjdesi Kutsal Manastırı ve 'Panagia i Filanthropini' tıp merkezine yaptığı ziyareti de sıcak bir dille anlattı. Bu deneyimi hayatındaki en güçlü ve etkileyici deneyimlerden biri olarak tanımladı. Rahimeler tarafından eğitildiğini ve Roma Katoliği olduğunu belirten Guilfoyle, inancın öneminden ve Yunan Ortodoks Kilisesi'nden gördüğü sıcak karşılama için duyduğu takdir duygusundan bahsetti. Manastırın kadınları ve çocukları destekleme konusundaki çalışmalarını, özellikle meme kanserinin önlenmesi ve bakımı alanındaki çabalarını övdü.
Selanik, ABD Büyükelçisi'nin kalbinde özel bir yere sahip
Büyükelçi ayrıca Selanik'teki yeni ABD Başkonsolosu Matt Hagengruber'in çalışmalarını överek, kısa sürede büyük bir etki yarattığını belirtti. Selanik'in Amerikan diplomatik servisindeki en yetenekli diplomatlar ve ABD yetkililerinden bazılarının ev sahipliği yaptığını sözlerine ekledi. Guilfoyle için şehir, ABD ve Yunanistan stratejik ortaklıklarını derinleştirmeye devam ederken kalbinde de özel bir yer edindi.
