ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Atina ziyaretini Batı değerlerinin güçlü bir savunmasına dönüştürmeye hazırlanıyor; Avrupa ve ABD'yi, uygarlıklarını şekillendiren ilkelere ve fikirlere yeniden bağlanmaya çağırması bekleniyor.
Rubio konuşmasını çarşamba günü Akropolis'in yakınlarında yapacak ve antik Atina'yı demokrasi, özgürlük ile Batı'nın geleceğine ilişkin mesajının merkezine yerleştirecek.
ABD Dışişleri Bakanlığı konuşmayı, demokrasi ve onun geleceğine ilişkin önemli bir hitap olarak niteledi.
Rubio'nun, merak, cesaret, hırs ve bilinmeyeni keşfetme kararlılığı gibi, Yunanistan'da doğup daha sonra Batı uygarlığını şekillendirmeye yardımcı olan niteliklerin Batı tarafından yeniden keşfedilmesi gerektiğini savunması bekleniyor.
Rubio ayrıca Batı dünyasının büyük ölçüde bu nitelikleri gözden kaçırdığı uyarısında bulunacak; ABD ve Avrupalı müttefiklerini gerilemeyi reddetmeye, ortak miraslarını savunmaya ve büyük güçlerden gelen artan rekabetle yüzleşmeye çağıracak.
Atina'nın tercih edilmesi son derece sembolik.
Antik Yunanistan, Batı siyasi düşüncesinin temeli kabul edilir; Atina ise katılımcı demokrasi ile vatandaşlık, yönetişim ve yurttaşlık sorumluluğuna ilişkin fikirlerin gelişmesiyle özdeşleşiyor.
Rubio'nun konuşması, Trump yönetiminin Avrupalı müttefiklerle ilişkilerini güçlendirirken onları kendi güvenliklerinden daha fazla sorumluluk almaya yönlendirdiği daha geniş bir çabanın içinde gerçekleşiyor.
Konuşmanın, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in geçen yıl Münih Güvenlik Konferansı'nda yaptığı ve Avrupa hükümetlerini göç, güvenlik ile ABD'ye bağımlılıkları konusunda sert dille eleştirdiği önemli konuşmayla karşılaştırılması da muhtemel.
Yönetimin en öne çıkan uluslararası seslerinden biri olarak görülen Rubio, Başkan Donald Trump'ın dış politikası yol açan gerilimler arasında Washington'un tutumunu müttefiklere açıklama görevini sık sık üstlendi.
Yunanistan ABD stratejisinin merkezinde
Rubio'nun Atina ziyareti yalnızca tarih ve siyasi felsefeyle ilgili değil.
ABD, Yunanistan'ı Avrupa'da giderek daha önemli bir stratejik ortak olarak görüyor; özellikle savunma, enerji ve bölgesel güvenlik alanlarında.
Washington, Yunanistan'ın ABD sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatını Güneydoğu ve Orta Avrupa'ya taşıyan bir merkez olarak rolünü genişletmeye çalışıyor. İki ülke savunma ve enerji altyapısı alanında da iş birliğini derinleştiriyor.
Rubio çarşamba günü Yunan yetkililerle görüşmelerini tamamladı; Yunanistan-ABD ilişkileri savunma iş birliği, enerji güvenliği, Dikey Koridor ve daha geniş bölgesel gelişmeleri kapsıyor.
Ziyaret, Atina ile Washington'un ileri ABD savunma sistemlerini kapsayan iş birliği ve Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'de güvenlik sağlayıcı rolü dahil stratejik ilişkilerini sürdürdüğü bir döneme denk geliyor.
Atina'da protestolar
Rubio'nun gelişi protestoları da beraberinde getirdi.
Ziyaret öncesinde Atina'da yaklaşık 1.500 protestocu bir araya gelerek anti-Amerikan sloganlar attı, ABD politikasını ve İran'daki savaşı protesto etti.
Gösteri bir komünist işçi sendikası ve diğer sol gruplar tarafından düzenlendi; örgütçüler benzer protestoların Yunanistan'daki başka kentlerde de yapıldığını söyledi.
Atina, Rubio'nun ziyareti için kapsamlı güvenlik önlemleri ve yol kapatmaları uyguladı.
Guilfoyle iddiaları gündeme gelebilir
Rubio, ABD'nin Atina Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle hakkındaki iddialarla ilgili sorularla da karşılaşabilir.
ABD Kongresi'ndeki kıdemli Demokratlar, The Wall Street Journal'ın bildirdiği ve Guilfoyle'un Washington'un Atina büyükelçisi olarak görev yaptığı döneme ilişkin iddialar hakkında soruşturma başlattı.
İddialar arasında, Guilfoyle'un ABD'nin Yunan hükümetini yıpratabileceğini ima ettiği, bir Yunan inşaat ve enerji şirketinin çıkarlarını savunduğu ve şirketin lobicisinin özel diplomatik toplantılara katılmasına izin verdiği yönünde iddialar yer alıyor.
Guilfoyle, herhangi bir usulsüzlüğü reddetti.
Rubio daha önce büyükelçiyi savunmuş, onu Trump'ın gündemini Yunanistan ve genel olarak Avrupa'da savunan önemli bir isim olarak nitelendirmiş ve özellikle enerji alanındaki çalışmalarını övmüştü.
Rubio'nun NATO turu
Atina, Rubio'nun NATO müttefiklerine yönelik üç ülkelik turunun ikinci durağı.
Rubio Yunanistan'dan önce İzlanda'ya gitti ve perşembe günü Portekiz'i ziyaret etmesi planlanıyor.
Turun amacı, ABD müttefiklerine Washington'un güvenliklerine bağlı kaldığını güvence altına almak; aynı zamanda Avrupalı ortakları ittifaka daha fazla katkı vermeye zorlamak.
İzlanda'da Rubio, Başkan Trump'ın ülkeye yönelik niyetleriyle ilgili endişeleri gidermeye çalıştı ve ABD'nin İzlanda'nın rızası olmadan orada adım atmayacağını söyledi.
Atina'da ise odağı Arktik güvenliği değil, Batı uygarlığının temelleri alıyor.
Rubio, argümanını sunmak için olabilecek en güçlü mekânlardan birini seçti: mirası Batı'nın siyasi ve demokratik geleneklerini şekillendirmeye devam eden antik kent Atina.
