Doğu Akdeniz Geçit Yasası için önemli bir adım atıldı; yasa, ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi tarafından onaylanarak Kongre'de tam oylamaya ve nihayetinde Başkan tarafından değerlendirilmeye bir adım daha yaklaştı.
İki partili tasarı, Doğu Akdeniz'i Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) içinde kritik bir merkez haline getirmeyi ve aynı zamanda ABD'nin bölgedeki enerji güvenliği, kritik altyapı, bağlantı ve savunma işbirliği ortaklıklarını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Washington'da son yılların en önemli bölgesel girişimlerinden biri olarak görülen yasa, ABD ile Yunanistan, Kıbrıs, İsrail, Mısır ve Hindistan gibi kilit ortaklar arasındaki işbirliğini derinleştirmeyi hedefliyor. Ayrıca büyük altyapı projelerini daha geniş IMEC çerçevesine entegre ederek Avrupa, Orta Doğu ve Asya arasındaki bağlantıları güçlendirmeyi amaçlıyor.
Tasarıda öne çıkan stratejik projeler arasında Büyük Deniz Bağlantısı (GSI), Yunanistan-Mısır elektrik enterkonnekte projesi (GREGY), Yunanistan-Bulgaristan doğal gaz boru hattı ve bir dizi yeni LNG terminali yer alıyor. Yasamacılar bu projeleri yalnızca Avrupa'nın enerji güvenliği için değil, aynı zamanda IMEC koridorunun uzun vadeli başarısı için de hayati olarak tanımlıyor.
Yasa, ABD Dışişleri Bakanı'na Doğu Akdeniz'i Amerikan dış politikasında öncelikli bir bölge olarak yükseltme, Yunanistan-Kıbrıs-İsrail-ABD "3+1" ortaklığı gibi bölgesel işbirliği çerçevelerini aktif olarak destekleme ve Doğu Akdeniz Gaz Forumu ile etkileşimi güçlendirme çağrısında bulunuyor.
Tasarı ayrıca Kongre'de Doğu Akdeniz'in Avrupa, Orta Doğu ve Asya'yı birbirine bağlayan stratejik bir köprü olduğu yönünde güçlü bir iki partili mutabakatı yansıtıyor. Tasarı, 3+1 çerçevesi, Doğu Akdeniz Gaz Forumu ve İbrahim Anlaşmaları gibi diplomatik girişimlerin önemini vurgularken, ABD'nin bu çabalarda liderliğini ve katılımını sürdürmesi çağrısında bulunuyor.
Ayrıca yasa, ABD Dışişleri Bakanı ile Yunanistan, Kıbrıs ve İsrail dışişleri bakanlarını içeren üst düzey 3+1 toplantılarının yeniden başlatılmasını talep ediyor. Yasa ayrıca 2019 tarihli Doğu Akdeniz Güvenlik ve Enerji Ortaklığı Yasası'nın hedeflerini, özellikle enerji işbirliği, deniz güvenliği, siber güvenlik ve kritik altyapı koruması gibi alanlarda güçlendiriyor.
Tasarı, uygulanmasına ilişkin olarak Kongre'ye enerji ve savunma projeleri, bölgesel işbirliği girişimleri ve IMEC bağlantılı ortaklıklardaki ilerlemeye ilişkin güncellemeleri içeren yıllık raporlar sunulmasını gerektiriyor. Ayrıca IMEC ülkelerini içeren çok taraflı girişimlerin incelenmesini ve Kıbrıs'ın CYCLOPS eğitim merkezinin daha geniş bölgesel işbirliği için bir model olarak değerlendirilmesini emrediyor.
Başlangıçta Temsilciler Meclisi'nde Demokrat Temsilci Brad Schneider ve Cumhuriyetçi Temsilci Gus Bilirakis tarafından sunulan girişim, bu yıl Senato'da Demokrat Senatör Cory Booker ve Cumhuriyetçi Senatör David McCormick tarafından eş bir tasarının sunulmasıyla daha da ivme kazandı.
Kongre'nin her iki kanadından da geçmesi ve başkan tarafından yasalaştırılması halinde, Doğu Akdeniz Geçit Yasası, 2019 Doğu Akdeniz Güvenlik ve Enerji Ortaklığı Yasası ve 2021 ABD-Yunanistan Savunma ve Parlamentolar Arası Ortaklık Yasası'nın ardından Yunan-Amerikan toplumu için son yıllardaki üçüncü büyük yasama başarısı olacak.
Destekçiler, yasanın Amerika'nın Yunanistan, Kıbrıs ve diğer kilit ortaklarla stratejik ilişkisini daha da güçlendireceğini ve Doğu Akdeniz'in küresel enerji, güvenlik ve ticaret ağlarındaki büyüyen rolünü pekiştireceğini söylüyor.
