Amerikalılar, 50 yılın en büyük gıda fiyat artışını sindirmeye çalışırken market alışverişi alışkanlıklarını kökten değiştiriyor. Massachusetts'te yaşayan 50 yaşındaki Apral Jack, akşam yemeğinde ne yiyeceğine karar vermek için önce market uygulamasındaki indirimleri kontrol ediyor, ardından mağazaya gittiğinde haftalık broşürlerdeki kuponları tarıyor. Raf fiyatları çok yüksek gelirse başka bir yerde daha uygun fiyat arıyor.
Jack, "Yediğim elmaların fiyatı arttı, o yüzden artık onları buradan almıyorum" diyor. Kendisi gibi milyonlarca Amerikalı, 2019 başından bu yana yüzde 33 artan market fiyatları karşısında kupon kullanma, karşılaştırmalı alışveriş yapma ve sevdikleri yiyeceklerden vazgeçme gibi yeni alışkanlıklar ediniyor.
Ortadoğu'daki çatışmaların fiyatlar üzerinde yarattığı ek baskıyla birlikte, buzdolaplarını ve dolapları doldurmanın maliyeti, sonbahardaki ara seçimlerde kilit bir konu haline geldi.
Gıda enflasyonunun ulusal ortalamanın üzerinde seyrettiği dört büyükşehir bölgesinde yaşayanlar, sürekli yükselen fiyatların alışveriş alışkanlıklarını nasıl değiştirdiğini paylaştı. İndirim avına çıktıklarını, market markalarına yöneldiklerini ve gıda bankalarına minnet duyduklarını anlattılar. Kimileri daha az et alırken, bisküvi gibi gereksiz ürünleri tamamen bırakmış. Bazıları ise genel olarak daha az gıda satın alıyor.
Teksas'ta et lüks haline geldi
Sığır eti, birçok Amerikalı için kontrolden çıkan market fiyatlarının sembolü. Çalışma İstatistikleri Bürosu verilerine göre, bir kilo kıymanın fiyatı haziran ayında 6,82 dolara ulaştı; bu, 2019 başına göre yüzde 79'luk bir artış anlamına geliyor.
Houston'un 72 kilometre kuzeydoğusunda, Teksas'ın Cleveland kasabasında yaşayan 60 yaşındaki Ada Torres, artık kıyma almayanlardan biri. Kızı ve üç torunuyla birlikte yaşayan Torres, evin tüm yemeklerini yapıyor. "Fiyatlar tavan yaptı. Bugünlerde 100 dolarlık market alışverişi hiçbir şey" diyor. Ailenin ana hayvansal protein kaynağı artık tavuk ve şarküteri ürünleri. 12, 15 ve 16 yaşlarındaki torunları kıymalı lazanya, biftek fajita ve plantain cipsiyle bifteği özlüyor.
Boston çevresinde alışveriş araştırma ve birden çok mağaza gerektiriyor
Apral Jack, üç kızı artık yetişkin olduğu için daha az kişiye yemek yapıyor ama eskisinden daha dikkatli harcıyor. Whole Foods yerine haftalık menüsünü indirimlere ve dijital kuponlara göre belirliyor. "Genelde yemekleri ona göre seçmeye çalışıyorum. Mesela tavuk fajita: tavukta üç günlük indirim vardı" diyor. Nabisco Ginger Snaps ve Nilla Wafers artık alışveriş listesinde yok; market markalarını da aynı lezzette bulmadığı için almıyor.
San Francisco'da üç kuşak gıda bankası yumurtalarıyla geçiniyor
33 yaşındaki Jack Chang, serbest çalışan bir berber. Üç küçük çocuğu ve işsiz eşiyle birlikte yaşıyor. "Beş boğaz doyurmam gerekiyor, bazen annemi de ekleyince altı oluyor. Bu maddi olarak çok zorluyor" diyor. Aile, organik tek ürün olarak süt tüketiyor. 4 yaşındaki kızlarının anaokulunda artan et veya ekmek olduğunda Chang'ın eşi Tina Chhous alıp eve getiriyor. Chhous ayrıca federal SNAP programından aylık gıda yardımı alıyor. Chang'ın 77 yaşındaki annesi Lien de SNAP yardımı alıyor ve her hafta iki gıda bankasını ziyaret ederek aldığı konserve, yumurta ve sebzeleri aileyle paylaşıyor.
Honolulu'da pastacı şef yerel ürün alamıyor
Hawaii'de yüksek market faturaları hayatın bir parçası. Eyalet, gıdasının neredeyse tamamını binlerce kilometre yol kat eden kargo gemilerinden alıyor; bu da fiyatları petrol piyasası dalgalanmalarına karşı kırılgan hale getiriyor. Yerel ürünler de bu yıl daha pahalı hale geldi. Oahu adasındaki 28 yaşındaki pastacı şef Amanda Tabadero, 2024'te Maui'de yetişen çilek ve yaban mersinini kilosu 7,99 dolara aldığını hatırlıyor. Şimdi fiyat 11 dolara çıkınca, fırın yaparken Kaliforniya veya Meksika'dan gelen meyveleri Costco'dan 5 dolara alıyor. Tabadero, Honolulu'nun Chinatown semtinde aldığı bir soğuk kahve ve bir torba meyvenin 30 dolar tutmasına üzülüyor: "Bu beni üzüyor. Yerel ürünler kullanmak istiyorum."
___
Bu haber Associated Press ile The Lexington Observer (Massachusetts), La Esquina (Teksas) ve Honolulu Civil Beat (Hawaii) işbirliğiyle hazırlanmıştır.
