Andy Burnham, Parthenon Mermerleri'nin Yunanistan'a iade edilmesini destekleyen, bu tutumunu kamuoyu önünde belgelemiş ve yaklaşık çeyrek asırdır tutarlı bir şekilde sürdüren ilk görevdeki İngiltere Başbakanı olacak. Burnham, bu pozisyonunu arka sıra milletvekili, Kültür Bakanı ve Büyük Manchester Belediye Başkanı olarak görev yaptığı dönemlerde de korudu.
Bu bulgu, Yunanistan'ın günlük gazetesi Ta Nea'nın yaptığı bir incelemeye dayanıyor. Gazete, Burnham'ın konuyla ilgili kamuya açık müdahalelerini Ekim 2001'e, yani Leigh Milletvekili olarak Avam Kamarası'na girmesinden sadece dört ay sonrasına kadar takip etti. 31 Ekim 2001'de Burnham, Tony Blair hükümetini heykellerin Akropolis Müzesi'ne iadesi için Atina'yla derhal görüşmelere başlamaya çağıran bir Erken Gündem Önergesi'ne imza attı. Şubat 2002'de ise, British Museum'un heykelleri kalıcı olarak devretmesini engelleyen 1963 tarihli British Museum Yasası'nı değiştirmeyi amaçlayan bir Özel Üye Tasarısı'nı ortaklaşa sundu. Tasarı yasalaşmasa da Burnham'ın adı aynı yıl içinde aynı konuda iki parlamento önergesinde daha yer aldı ve Temmuz 2003'te başka bir Özel Üye Tasarısı'nda da görüldü.
Westminster'da mermerlerin iadesine yönelik desteğin ana akım olmaktan uzak olduğu bir dönemde yapılan bu erken müdahaleler, Burnham'ın kamuoyu önünde hiçbir zaman tersine çevirmediği bir tutumun temelini oluşturdu. Gordon Brown hükümetinde Ocak 2008 ile Haziran 2009 arasında Kültür Bakanı olarak görev yaptığı sırada, Yunan bir kaynak Ta Nea'ya Burnham'ın resmi toplantılarda Atina'yla bir çözüm için çalışmaya istekli olduğunu ifade ettiğini söyledi. Ancak bu görüşmeden sadece altı hafta sonra yapılan kabine değişikliğiyle Sağlık Bakanlığı'na atanması, kaynağın yıllar sonra konuya en umut verici bakanlık yaklaşımı olarak tanımladığı girişimi yarıda kesti.
Burnham'ın en doğrudan ifadeleri daha yakın tarihli. Mart 2020'de, Büyük Manchester Belediye Başkanı olarak, heykellerin birleştirilmesi için uzun süredir kampanya yürüten İşçi Partili milletvekili Eddie O'Hara'nın ölümü üzerine sosyal medyada yaptığı paylaşımda, O'Hara'nın kendisini heykellerin iadesini desteklemeye ikna ettiğini ve Brexit sonrası Britanya'nın dünyadaki değişen konumu göz önüne alındığında 'mermerleri iade etme zamanının geldiğini' yazdı. Şubat 2023'te, Manchester Müzesi'nin yeniden açılışı sırasında konuyla ilgili sorulan bir soruya kısa ve net bir yanıt verdi: 'Evet, George Osborne Elgin Mermerleri'ni geri vermeli.' Ertesi gün bir gazetecinin sorusuna yanıt olarak daha da ileri giderek şunları yazdı: 'Hiçbir koşul olmadan geri gönderin. Ve Britanya'nın dünyada nasıl görüldüğünü değiştirmek için kültürü kullanalım.'
Bu son ifade önemli. Burnham, Yunanistan'ın birleşme karşılığında herhangi bir şey teklif etmesi fikrini açıkça reddederek, Yunanistan'ın kendi kamuoyunda ifade ettiği müzakere pozisyonunun da ötesine geçti. Başbakan Kiryakos Miçotakis, Yunanistan'ın daha geniş bir kültürel ortaklık kapsamında Londra'da önemli Yunan antik eserlerinden oluşan geçici sergiler düzenlemeye istekli olacağını söylemişti. Burnham'ın formülasyonu böyle bir şey gerektirmiyor.
