Türkiye, Kıbrıs ile Yunanistan'ı birbirine bağlayacak GSI deniz altı kablosu döşeme planlarını, Yunanistan'ın Fransa ile yürüttüğü işbirliğini ve Başbakan Kiryakos Miçotakis ile Hükümet Sözcüsü Pavlos Marinakis'in projenin hayata geçirileceğine dair tekrarlayan açıklamalarını yakından takip ediyor. Türk yetkililer gelişmeleri analiz ederken, Atina'da alınacak kararlara bağlı olarak olası tepkileri de hazırlıyor.
Kathimerini'ye konuşan Türk kaynaklar, Ankara'nın deniz altı kablo projelerine veya uluslararası bağlantı altyapılarına karşı olmadığını belirtti. Ancak, Türkiye'nin egemenlik hakları ve yetkileri olduğunu iddia ettiği deniz alanlarında araştırma veya kablo döşeme faaliyetleri planlandığında, ilgili gemilerin bayrak devletinin işe başlamadan önce diplomatik kanallar aracılığıyla Türkiye ile iletişime geçmesi gerektiğini vurguladılar. Türk kaynaklar, bu yaklaşımın uluslararası hukuk ve devlet uygulamalarıyla tutarlı olduğunu ifade etti.
Ankara, bu tutumuyla bölgedeki hiçbir enerji projesinin Türk onayı olmadan ilerleyemeyeceği yönündeki pozisyonunu fiilen tekrarlamış oluyor. Türkiye, tek taraflı olarak egemenlik haklarını ilan ettiği alanlardaki faaliyetlerden haberdar edilmesi gerektiğini savunuyor. Bu duruş, Türkiye'nin Temmuz 2024'te verdiği tepkiyi de akıllara getiriyor. O dönemde İtalyan gemisi Ievoli Relume, Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantı projesi için anket çalışmaları yürütürken, Türkiye Kaşos yakınlarındaki uluslararası sulara savaş gemileri göndermişti.
Türk yetkililer, Yunanistan'ın Ankara'nın işbirlikçi yaklaşım olarak nitelendirdiği tutumu mu izleyeceğini, yoksa koordinasyon sağlanmadan araştırma ve kablo döşeme işlemlerine mi devam edeceğini bekliyor. Siyasi analistler, GSI projesi için gemilerin önceden herhangi bir koordinasyon kurulmadan bölgeye gelmesi halinde Türkiye'nin yeniden tepki gösterebileceğini düşünüyor.
Türk yetkililer, Doğu Akdeniz'deki Blue Raman fiber optik projesini başarılı bir koordinasyon örneği olarak gösteriyor. Öte yandan, Türkiye'deki raporlar, Ekim ayında deniz yetki alanlarını düzenleyen bir Mavi Vatan yasa tasarısının meclisten geçme olasılığının arttığını işaret ediyor. Analistler, bu yasanın tartışmalı bölgeler de dahil olmak üzere balıkçılık, sondaj ve deniz parklarını içeren iddiaları güçlendirebileceğini belirtiyor.
