Türkiye, Kıbrıs ve Yunanistan'ı bağlayacak GSI deniz altı kablosu projesini ve Atina'nın bu konudaki adımlarını yakından izliyor. Ankara, kendi egemenlik haklarını iddia ettiği sularda yapılacak her türlü faaliyette önceden diplomatik kanallarla koordinasyon sağlanmasını talep ediyor.
Yunanistan Dışişleri Bakanı Giorgos Gerapetritis, Türkiye'ye seslenerek pasif diplomasi döneminin kapandığını belirtti ve deniz yetki alanlarındaki ihlal girişimlerine sert karşılık vereceklerini açıkladı. Atina, hem askeri gücünü sergiliyor hem de Avrupa nezdindeki diplomatik hamlelerini hızlandırıyor.
Yunanistan'ın yenilenebilir enerji için açıkladığı yeni mekansal planlama çerçevesi ve Türkiye'nin Fethiye-Kaş ile Kuzey Ege'de kurduğu deniz koruma alanları arasında diplomatik gerilim tırmanıyor. Atina ve Ankara karşılıklı olarak uluslararası hukuka atıf yaparken, arka planda iki yılı aşkın süredir dondurulan Great Sea Interconnector deniz altı elektrik projesinin yeniden hayata geçirilmesi çabaları dikkat çekiyor.
Türkiye ve Yunanistan arasındaki gerilimin artması, "Mavi Vatan" doktrininin dayatılması ve iki ülke arasındaki deniz yetki alanlarının belirlenmesi konusunda anlaşmazlık yaşanıyor. Yunanistan, deniz yetki alanlarının belirlenmesi konusunda uluslararası hukuka uyulması gerektiğini savunurken, Türkiye "Mavi Vatan" doktriniyle bölgede hakimiyet kurmaya çalışıyor.
Yeni Demokrasi Sözcüsü Aleksandra Sduku, Yunanistan'ın Türkiye'nin uluslararası hukuku aşan tek taraflı deniz parkı ilanlarını tanımayacağını vurguladı. Sduku ayrıca Yunanistan'ın savunma ittifaklarını, orman yangınlarıyla mücadeledeki son durumu ve 2030 ekonomik hedeflerini de değerlendirdi.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, deniz yetki alanları ve savunma hamleleri konusunda Türkiye'den izin almadıklarını söyledi. Miçotakis, 'Zayıf bir konumdan müzakere etmeyeceğim' diyerek, Ege'deki gerginliğin abartıldığını savundu.
Analist Ayfantis'e göre Doğu Akdeniz'deki gelişmeler ne izole ne de tesadüfi. Türkiye'nin Yunanistan'a karşı bir sonraki hamlesini hazırladığını belirten Ayfantis, yaşananların bir dizi bağlantısız olay değil, her ülkenin önümüzdeki on yıllar için konumunu güvence altına almaya çalıştığı daha geniş bir jeopolitik ve enerji stratejisinin uygulanması olduğunu söylüyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Hürmüz Boğazı'nda İran'ın 12 deniz mili karasuyu hakkını tanıması, Türkiye'nin Ege Denizi'nde Yunanistan'a aynı hakkı tanımamasıyla ilgili uzun süredir dile getirilen çelişkiyi yeniden gündeme taşıdı. Ankara, 1995'ten bu yana Yunanistan'ın karasularını 6 milden 12 mile çıkarmasını savaş sebebi sayarken, Fidan'ın açıklamaları uluslararası hukukta tutarlılık tartışmalarını alevlendirdi.
Henüz TBMM'ye sunulmamış Mavi Vatan yasa tasarısı, Türk-Yunan ilişkilerinde yeni bir gerginlik dalgası yarattı. Bu analiz, tek taraflı hamleler ve AB'nin asimetrik rolüyle şekillenen anlaşmazlığın yapısal nedenlerini mercek altına alıyor.