Antik Yunan tanrılarının evi olarak bilinen Olimpos Dağı, UNESCO Dünya Mirası statüsü kazanmak için resmen aday gösterildi. Yunanistan Kültür Bakanlığı'nın hazırladığı başvuru, Dünya Miras Komitesi tarafından 20-29 Temmuz 2026 tarihlerinde Güney Kore'nin Busan kentinde yapılacak toplantıda değerlendirilecek. Dağ, kültürel ve doğal mirası birleştiren karma bir alan olarak listeye aday gösterildi.
Yunanistan'ın en yüksek dağı olan Olimpos, 2.918 metre yüksekliğiyle ülkenin sembollerinden biri. Yılın büyük bölümünde karla kaplı olan dağ, deniz seviyesinden neredeyse sıfırdan başlayarak yükselmesiyle de dikkat çekiyor. Mitolojiye göre Zeus, Hera, Athena ve diğer Olimpos tanrıları bu dağda yaşardı; antik Yunanlılar, tanrıların kralı Zeus'un tahtının dağın en yüksek, kayalık ve çoğu zaman sisle kaplı zirvesinde durduğuna inanırdı. Efsaneye göre Zeus, babası Kronos'u 10 yıl süren bir savaşta devirdikten sonra sarayını Olimpos'ta kurmuştu. Dağ, aynı zamanda zengin biyolojik çeşitliliği ve eşsiz ekosistemiyle de öne çıkıyor. Başvuru, Akropolis, Delfi, Meteora ve Olimpiya gibi Yunanistan'ın diğer UNESCO alanlarının yanında, Olimpos'un da bu prestijli listede yer almasını hedefliyor.
Dağın ana kasabası Litochoro merkezli Dion-Olimpos Belediye Başkanı Evagelos Geroliolios, yaptığı açıklamada, "Olimpos bizim hayatımızdır. Büyüdüğümüz yerdir. Her gün gördüğümüz, ama aynı zamanda mitolojiyi, tarihi, biyolojik çeşitliliği, olağanüstü güzelliği ve çok büyük bir kültürel ağırlığı taşıyan bir yerdir" dedi.
Kültür Bakanı Lina Mendoni ise "Olimpos Dağı, Yunanistan'ın kültürel mirasının ayrılmaz bir parçasıdır. UNESCO statüsü, bu eşsiz alanın korunmasına ve tanıtılmasına büyük katkı sağlayacak" ifadelerini kullandı. Yetkililer, UNESCO adaylığıyla birlikte dağın uluslararası alanda daha fazla tanınmasının yanı sıra, sürdürülebilir turizm ve biyolojik çeşitliliğin korunması arasında bir denge kurmayı amaçlıyor.
Olimpos Dağı, 1938'den beri Yunanistan'ın ilk milli parkı olarak korunuyor. Bölge, her yıl binlerce turist ve dağcıyı ağırlıyor. Dağın dini önemi Hristiyanlık döneminde de devam etti; 2.803 metre yükseklikteki İlyas Peygamber zirvesinde bulunan şapel, Hristiyan Ortodoks dünyasının en yüksek rakımlı şapeli olarak kabul ediliyor. Enipeas Geçidi'nde 1542'de kurulmuş bir manastırın kalıntıları ve buradan yaklaşık 20 dakikalık bir yürüyüşle ulaşılan Aziz Dionysios'un Kutsal Mağarası adı verilen, içinden kutsal su aktığına inanılan bir şapel de bulunuyor.
Dağın alt zirvelerinden birinde yapılan kazılarda, Yunanistan'ın orijinal UNESCO başvurusuna göre, MÖ 323-30 yılları arasındaki Helenistik döneme tarihlenen açık hava tapınağı ortaya çıkarıldı. Antik filozof ve tarihçi Plutarkhos'un, M.S. 2. yüzyılda Olimpos'un zirvelerinden birine Zeus'a hayvan kurban etmek için düzenlenen tören alaylarından bahsettiği yazılarında bu tapınağa atıfta bulunduğu düşünülüyor.
Olimpos'a olan ilginin, Christopher Nolan'ın Homeros'un destanından uyarladığı ve dağın Odysseus'un yolculuğunu etkileyen tanrılara ev sahipliği yaptığı "The Odyssey" filminin bu hafta vizyona girmesiyle daha da artması bekleniyor.
