Batı Atina’nın Egaleo bölgesinde yakın zamanda düzenlenen bir polis operasyonu, yıllardır belki de on yıllardır gizli kalan bir gerçeği gün yüzüne çıkardı. Operasyon kapsamında, şehrin en büyük nehri Kifisos’a bağlı bir drenaja yüksek asitli endüstriyel atık boşaltırken yakalanan bir tanker şoförü gözaltına alındı.
Kifisos sistematik olarak tehlikeli maddeler ve enkaz için kontrolsüz bir alıcıya dönüştürüldü. Nehir artık koyu kahverengi bir renge büründü. Tehlike görünümünün ötesine geçiyor ve Saronik Körfezi’ne atık boşaltımı da riski artırıyor.
“Balıklar ölüyor çünkü oksijen seviyesi sıfıra düştü”
Akarsular için Vatandaş Derneği Roí’nin başkanı Chrysanthi Georgiou, Orange Press Agency’e konuşurken Nea Filadelfeia’daki Kifisos’ta kaydedilen endişe verici görüntüleri anlattı:
“Videoda balıkların nehir kıyısının kenarlarına, suyun henüz o kadar kirlenmediği bölgelere doğru hayatta kalmak için çabaladığını görüyoruz. Ama onlar da zamanla ölüyor, çünkü suyun oksijen seviyesi günlerce sıfır kaldı. Sıfır oksijenle hiçbir şey yaşayamaz. Su kirliliği ekosistemlerimizi yok ediyor.”
Georgiou, kirliliğin yakınlardaki sakinler için sık görülen bir durum olduğunu söylüyor. “Hiç de nadir değil. Çok sık oluyor. Son beş-altı yılda, özellikle Attika’daki nehirlerde kirlilik çok daha şiddetli hale geldi. Bugün Nea Filadelfeia’da nehrin sabun gibi görünen bir şey taşıdığını görebilirsiniz. Rengi değişti.
“Su hacminin bir saat içinde yirmi kat arttığını gördüğünüzde, bu deşarj küçük bir işletmeden gelmiyor olabilir. Hacim yirmi kat artıyor ve renk değişiyor. İşaretler bizim için açık. Metre metre arıyoruz, nehre giriyoruz, yasa dışı bağlantının nereden başladığını buluyoruz, filme alıyoruz ve polisi arıyoruz” diye belirtti.
“Atığı soluyoruz. Hareket halindeki bir kanalizasyonun yanında yaşıyorsunuz”
Attika sakinleri için sonuçları tartışan Georgiou, Orange Press Agency’e kirliliğin halk sağlığı için ciddi bir tehdit oluşturduğunu söyledi.
“Bir nehir ya da dere, kaynaklarından Attika boyunca uzanan bir akciğer gibidir. Bu akciğer atmosfere maddeler salar ve biz onları soluruz. Su organizmaları ölür, suyun yakınında yaşayan hayvanlar beslenemez ve kirlilik yeraltı sularına ve deniz ya da toprak yoluyla gıdamıza girer. İnsanlara zarar verir.
“Size yaşamanız için hak ettiğiniz doğal çevreyi sunmak yerine, hareket halindeki bir kanalizasyonun yanına yerleşmeye zorlanıyorsunuz. Kronik kirlilik yalnızca çevresel bir sorun değil ya da bakması hoş olmayan bir şey değil. Halk sağlığını ve yaşam kalitemizi ilgilendiriyor” ifadelerini kullandı.
“Müfettişler üç gün sonra geliyor”
Dernek, belgeli kanıtlarla desteklenen sık şikayetlerinin defalarca sonuçsuz kaldığını belirtiyor.
“Bir dernek olarak ayda en az bir ya da iki kez, her zaman fotoğraf ve video ile şikayette bulunuyoruz. Denetimler her zaman olaydan sonra yapılıyor. Bir olay bildirildiğinde, olayın tam olarak nerede gerçekleştiğini görmek ve kirleticiyi tespit etmek için hemen oraya giden bir kurum yok. Denetim iki ya da üç gün sonra, olay yatıştığında ve atık denize akıp gittiğinde yapılıyor” dedi Georgiou.
Tekrar eden bir süreci şöyle anlattı: “Bir şikayet, bir referans numarası, bir hafta sonra ‘öneride bulunduk’ diye gelen bir yanıt ve ardından dosya kapatılıyor. Avrupa’daki nehirlerimizi bu şekilde ele alan tek ülkelerden biriyiz. Tek yaptığımız onları kirletmek ve denizlere göndermek, su kaynağı olarak değil kanalizasyon olarak kullanmak.”
Nehir kim tarafından kirletiliyor?
Sorumlunun kim olduğu sorulduğunda Georgiou, yasa dışı deşarj yapan sanayi tesisleri ve tankerlere işaret ederken denetim konusunu da gündeme getirdi.
“Elbette muazzam hacimlerde atık üreten ve bunu yasal olarak arıtma için göndermek zorunda olan sanayi tesisleri var. Kimyasal, toksik, endüstriyel ve hayvansal atıkların yanı sıra kanalizasyon da var. Aynı zamanda bazı tankerler atık su arıtma tesislerine hiç ulaşmıyor, yasa dışı olarak borulara bağlanıyor.
“Bölgesel idarenin yanı sıra Atina’nın su şirketi EYDAP, bu konuda kontrol yapabilecek en önemli kurumlardan biri. Atık su pompaları ve arıtma tesislerinden sorumlu olduğu için tankerlerden arıtma için tam olarak ne aldığını kontrol edebilir” diye konuştu.
İzleme istasyonları “sessizleşti”, sakinler kendi kameralarını ve istasyonlarını planlıyor
Georgiou, kamu su kalitesi izleme istasyonlarının işletilmesiyle ilgili endişelerini de dile getirdi.
“Hellenic Center for Marine Research’in yani HCMR’nin web sitesini ziyaret ederseniz, Kifisos’taki izleme cihazlarından gelen verileri barındıran sayfada, ciddi kirlilik olaylarının yaşandığı dönemde birkaçının çalışmayı durdurduğunu görürsünüz. Örneğin Kifissia’daki ‘Üst Kifisos’ istasyonunda, suyun askıda katı madde konsantrasyonunun çok yüksek olduğu 2 Eylül 2026’da ölçüm kaydı durdu.
“Bazen şüpheleniyoruz, ama şu anda bununla ilgili bir iddia ortaya atmıyorum” diye ekledi. Normal koşullarda, ölçümlerin oksijen, amonyak, katı maddeler ve pH’ı içerdiğini söyledi.
Roí ve Kifisos’un doğal kesimi için mücadele eden Nea Filadelfeia grubu ‘Geitonia tis Kirkis’in, bir proje kapsamında kendi izleme ekipmanlarını ve kameralarını kurmayı planladığını belirtti. Bu sayede ölçümleri bağımsız olarak takip edebilecek ve kirlilik olayları sırasında alarm tetikleyebilecekler.
HCMR’nin verileri ne gösteriyor: Kötü su kalitesi
HCMR’nin araştırması Kifisos için karamsar bir tablo çiziyor.
Deniz Biyolojik Kaynakları ve İç Sular Enstitüsü’nün, Nisan 2021 ile Ekim 2022 arasında nehrin kaynaklarından ağzına kadar beş istasyonda aylık örneklemeye dayanan araştırmasına göre, su kalitesi AB Su Çerçeve Direktifi’ne göre nitrat için ‘kötü’ olarak değerlendirildi, amonyum için değerlendirmesi ise ‘orta’ ile ‘kötü’ arasında değişti.
Bulgular, nehir kentsel alandan geçtikçe kirliliğin arttığını gösteriyor. Bildirilen nitrat konsantrasyonları litre başına 1,7 ila 18,7 miligram arasında değişti, ortalama 7,6 miligram/litre oldu. En yüksek ortalama Podoniftis kolu istasyonunda 9,5 miligram/litre olarak kaydedildi, yukarı akımda ise 6,2 miligram/litreydi.
Çözünmüş oksijen ölçümleri litre başına 3,6 ila 16,1 miligram arasında değişti.
HCMR araştırmacıları, nehir akışının düşük olduğu yaz aylarında kirletici konsantrasyonlarının en yüksek olduğunu belirtiyor. Kontrolsüz endüstriyel deşarjlar, kentsel atık su ve kanalizasyon ağı arızaları ya da sızıntılarının nehir havzası ve Saronik kıyı bölgesi üzerindeki baskıyı artırdığını ifade ediyor.
Egaleo’daki polis operasyonu
Şikayetlerin ciddiyeti, 22 Eylül 2026’da Egaleo’da Atık Dökme Önleme Birimi tarafından gerçekleştirilen bir operasyonla ilgili Hellenic Police tarafından açıklanan detaylarla da ortaya çıkıyor.
Polis, bir benzin istasyonunu 20 gün boyunca gizlice gözetledi ve en az dört deşarjı belgeledi. Olay yerinde 41 yaşındaki bir tanker şoförü ve istasyonun 63 yaşındaki vekil müdürü gözaltına alındı. Tanker, istasyondaki bir drenaja yüksek asitli sıvı endüstriyel atık boşaltıyordu. Atık EYDAP’ın yağmur suyu şebekesinden geçerek Kifisos’a ve oradan denize ulaştı.
Çevre Bakanlığı müfettişi atığı inceledi, EYDAP ekibi ise boruyu izlemek için özel bir kamera ve renkli sıvı kullandı. İnceleme, güçlü koku, koyu kahverengi renk ve yüksek askıda partikül konsantrasyonu da dahil olmak üzere ciddi kirliliği doğruladı. Polis, çevresel koruma ve atık yönetimi yasalarının ihlali iddiasıyla toplam dört kişiye karşı dava açtı. Tankerle bağlantılı olarak idari para cezaları uygulandı ve tanker el konuldu.
Roí son on yıldır aktif. Üyeleri özellikle kentsel Attika’daki nehir ve derelerin korunması ve iyileştirilmesi için çalışıyor. Faaliyetleri arasında eğitim yürüyüşleri, yerel yönetim organları önünde girişimler ve hukuki mücadele yer alıyor. 2019’da Devlet Konseyi’nin verdiği bir kararla Podoniftis deresi’nin kalan doğal kesiminin beton yağmur suyu kanalına dönüştürülmesi engellendi.
Video raporu: Orange Press Agency.
