Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) Avrupa Bölgesi, Yunanistan dahil, 2002'den bu yana poliomyelitten (çocuk felci) arınmış durumda ve bu durumu bugüne kadar korumayı sürdürüyor. Bu başarının temelinde aşılamanın geniş çapta uygulanması yatıyor.
Aşı bulunup yaygın biçimde uygulanmadan önce neredeyse her çocuk küçük yaşta virüse yakalanıyor, binlercesi kalıcı felç oluyordu.
Avrupa'da poliomyelit aşısı başarılı olsa da virüs dünyanın başka ülkelerinde dolaşmayı sürdürüyor ve aşısız nüfuslar için risk oluşturuyor.
Bu arada, 2024'te 5 Avrupa ülkesinin kentsel atık sularında virüs tespit edildi; 2025'te ise bir ülkede benzer bir tespit yapıldı.
EODY, 24 Ekim'in Dünya Polio Günü olarak belirlenmesi vesilesiyle virüse ilişkin verileri paylaştı. Dünya genelindeki amaç virüsü tamamen ortadan kaldırmak. Dünya Sağlık Asamblesi (World Health Assembly), Küresel Polio Eradikasyon Girişimi (GPEI) kapsamında 1988'de poliomyelitin ortadan kaldırılmasını taahhüt etti, çünkü bu hastalık yaşamı tehdit eden bir hastalık.
2024'te beş Avrupa ülkesi, aşıdan kaynaklanan 2. tip poliovirüs (cVDPV2) için pozitif kentsel atık numuneleri tespit etti. 2025'te ise bir ülke, yabani 1. tip poliovirüs için pozitif bir kentsel atık örneği saptadı.
EODY'nin verilerine göre aşılama, 1950'lerin sonlarında başladı ve hastalığın seyrini kökten değiştirdi. 1988'de tahminen 350.000 felç vakası, 125'ten fazla endemik ülkede görülüyordu. 2025'te ise bu sayı 350.000'den 298'e geriledi; yabani poliovirüs için hâlâ endemik olan iki ülke kaldı.
Avrupa Bölgesi ve Yunanistan, 2002'de poliodan arındırılmış bölge olarak ilan edildi ve bu durumu bugüne kadar korudu. Bu önemli başarıya rağmen, virüsün dünyanın başka bölgelerinde dolaşmaya devam etmesi nedeniyle yeniden girme ve yayılma riski sürüyor. Çevresel gözetim, virüsün erken tespitinde belirleyici bir rol oynuyor.
Tüm bunlar, herkesin ve özellikle çocukların korunması için aşılamanın önemini ortaya koyuyor. Nüfusun yüksek aşılama oranını sürdürmek, virüs dolaşımını erken tespit etmek için kaliteli çevresel ve laboratuvar gözetim sistemleri uygulamak ve halk sağlığı kurumlarının ortaya çıkan tehditlere hazır olması, küresel ortadan kaldırma hedefine ulaşmanın temel koşulları.
EODY açıklamasını şöyle sürdürdü: «24 Ekim Dünya Polio Günü, aynı zamanda bu ortak çabaya katılan herkesin katkısını tanıma ve onurlandırma fırsatı: ebeveynlerin, sağlık çalışanlarının, bilim insanlarının, gönüllülerin ve halk sağlığını korumaya katkı sunan herkesin.»
Kurum, şu uyarıyı yaptı: «Herkesin katkısıyla polio olmayan bir gelecek güvence altına alınabilir. Aşılama, sistematik epidemiyolojik ve çevresel gözetim ile ortak eylem, virüsün kesin olarak ortadan kaldırılması için belirleyici olmaya devam ediyor.»
