Kuraklık, aşırı sıcaklar, artan su maliyetleri ve düşen üzüm fiyatları sektörü giderek daha fazla zorlarken, Kıbrıs'a ait antik bir beyaz üzüm çeşidi Avustralyalı şarap üreticilerinin ilgisini çekiyor.
Güney Avustralya'nın Riverland ve Barossa Vadisi'ndeki yetiştiriciler, Kıbrıs'ta 5.500 yılı aşkın bir geçmişe sahip olan ve Avustralya'ya ilk olarak 2018 yılında gelen Xynisteri üzümünü ticari olarak deniyor.
ABC'nin Landline programında yer alan habere göre, Riverland bölgesindeki üzüm yetiştiricisi Yianni Koutouzis, Xynisteri dikmeye başladığından beri su tüketimini yaklaşık yüzde 75 oranında düşürdü. Koutouzis'in 800 asması sulama yapılmadan aylarca hayatta kalabiliyor; oysa Shiraz ve Chardonnay üzümlerinin iki günde bir sulanması gerekiyor.
"Tüketimimizi o kadar çok azalttı ki, Shiraz veya Chardonnay'a kıyasla yaklaşık yüzde 75 daha az su kullanıyoruz," dedi Koutouzis.
Kalın kabuklu bu üzüm, aşırı sıcağa karşı da büyük bir direnç gösteriyor. Riverland'da sıcaklıkların 49°C'ye ulaştığı son sıcak hava dalgası sırasında Xynisteri asmaları neredeyse hiç zarar görmezken, diğer üzüm çeşitleri ciddi şekilde etkilendi.
Sıcaklık ve Su Maliyetleri Bağları Yeniden Şekillendiriyor
Üzümün kuraklığa ve sıcağa dayanıklılığı, Güney Avustralya'nın bazı bölgelerinde iklim koşulları giderek zorlaşırken yetiştiricilere önemli bir alternatif sunuyor.
Bölge üst üste üç yıldır ortalamaların altında yağış alıyor ve aşırı sıcak hava dalgaları bağlar üzerindeki baskıyı daha da artırıyor.
Su maliyetleri de sert bir şekilde arttı. Su danışmanlığı şirketi Riccardo Group'un verilerine göre, Aşağı Murray-Darling Havzası'ndaki geçici su piyasası fiyatları son bir yılda iki kattan fazla artarak megalitre başına yaklaşık 187 Avustralya Doları'ndan 400 Avustralya Doları seviyelerine çıktı.
Güney Avustralya Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü'nden Peter Hayman, artan su maliyetlerinin, özellikle üzüm fiyatlarının düşük seyretmesi nedeniyle yetiştiriciler için büyük bir ekonomik zorluk yarattığını belirtti.
"En büyük endişemiz, su maliyetinin üzüm maliyetine oranının yarattığı zorluk, çünkü üreticilere üzüm için önerilen fiyatlar çok düşük," diye konuştu Hayman.
Aşırı Arz Üreticilerin Üzerindeki Baskıyı Artırıyor
Su kıtlığı ve iklim değişikliği, Avustralya'nın şarap endüstrisinin karşı karşıya olduğu tek sorun değil.
Sektör hâlâ aşırı arz ve düşük üzüm fiyatlarıyla boğuşuyor. Bazı Riverland yetiştiricileri bu sezon üzüm için ton başına 100 Avustralya Doları'ndan daha az ödeme alırken, Wine Australia verileri 2024-2025 döneminde üretimin satışları aştığını gösteriyor.
Koutouzis, ailesinin yakın zamanda piyasa fiyatları dibe vurduğu için Shiraz üzümlerini toprağa gübre olarak karıştırmak zorunda kaldığını anlattı.
"Annemin ve babamın ağlayışını izlemek gerçekten yürek parçalayıcıydı," diye konuştu.
Yaşanan bu gelişmeler, yetiştiricileri hem üretim maliyetlerini düşürecek hem de tüketicilere farklı seçenekler sunabilecek yeni üzüm çeşitlerine yöneltti.
Barossa Vadisi'nde Xynisteri Dikimleri Genişliyor
Barossa Vadisi'nde Paul Georgiadis ve Mara Georgiadis çifti, ilk ticari Xynisteri şaraplarını çoktan şişeledi bile.
Çift, 2021 yılında başlangıçta sadece 90 asma dikti. Şimdi ise ekim alanlarını yaklaşık 4 dönümlük bir arazide 600 asmanın üzerine çıkardı.
Bu deneyim, Avustralyalı üreticilerin değişen çevresel ve ekonomik koşullara dayanabilecek yeni üzüm çeşitleri ve üretim yöntemleri arayışının bir yansıması.
Avustralyalı şarap üreticileri, ürünlerini farklılaştırmak ve iklim değişikliğine uyum sağlamak için Batı Avustralya'daki Subsea Estate gibi su altı şarap olgunlaştırma projeleriyle de sıra dışı yöntemler denemeye başladı.
Aşırı sıcaklar, su kıtlığı ve düşük üzüm fiyatlarıyla mücadele eden yetiştiriciler için Xynisteri, daha dirençli bir geleceğe giden yolda önemli bir alternatif olabilir.
