Modern tıp, gelişen hijyen koşulları ve yükselen yaşam standartları son yıllarda bir zamanlar imkansız sanılan bir başarıya imza attı: Dünya genelinde yaşam süresi önemli ölçüde uzadı. Ancak kazanılan bu ek yıllar, otomatik olarak tam sağlık içinde geçen yılların da artması anlamına gelmiyor. Bilim insanları bu olguyu 'morbidite açığı' kavramıyla açıklıyor: Bu kavram, toplam yaşam süresi ile insanların gerçekten sağlıklı geçirdiği yıllar arasındaki giderek büyüyen farkı tanımlıyor.
Morbidite açığı, tıp ve demografi alanında yaşam süresi ile sağlıklı yaşam süresi arasındaki farkı ifade eden bir terim. Bir kişinin kötü sağlık, kronik hastalık veya engellilik nedeniyle sağlıksız geçirdiği yıl sayısını gösteriyor.
Yaşam Süresi: Yeni Bir Küresel Zorluk
Washington Üniversitesi'ne bağlı Sağlık Ölçütleri ve Değerlendirme Enstitüsü'nün (IHME) uluslararası The Lancet Public Health dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırması, bu yeni küresel zorluğu ayrıntılı bir şekilde ortaya koyuyor. Bulgular, insan nüfusunun yaşam süresinin uzamasına rağmen, bu ek sürenin büyük bir kısmının kronik hastalıklar, engellilik ve azalmış işlevsellik altında geçirildiğini gösteriyor.
Morbidite açığı dünya genelinde 1990'da 8,8 yıl iken 2023'te 10,7 yıla yükseldi. 2023'te ortalama bir insan ömrünün %14,5'ini sağlıksız geçirirken, bu oran 1990'da %13,6'ydı. Bu açığın büyümesi yalnızca ileri yaşlarla sınırlı kalmıyor, yetişkinlik hayatının tamamına yayılıyor.
