Pazartesi günü yayımlanan bir rapora göre Morningstar DBRS, Yunanistan'ı egemen kredi görünümü olumlu olan az sayıdaki Avrupa ülkesi arasında gösterdi. Buna karşılık Fransa, Belçika ve Polonya artan borç baskısıyla karşı karşıya ve kredi beklentileri kötüleşiyor. Kuruluş, euro bölgesi borç krizinin ardından kamu maliyelerinde önemli iyileşme yaşayan ülkeler olarak Yunanistan, İrlanda, Portekiz ve Kıbrıs'ı tanımladı. Bu durum, söz konusu ülkelerin kredi notlarındaki iyileşmeyi sürdürdüğünü destekliyor. Fransa, Belçika ve Polonya'nın kredi görünümü ise negatif. Bunun nedeni, devlet borcunun artması ve bütçe açıklarını azaltmanın önündeki siyasi engeller.
Kuruluş, bu zıt görünümlerin yanında kamu borcunun artmasının, jeopolitik çatışmaların ve uluslararası ticaretteki aksamaların önümüzdeki yıllarda egemen kredi notları üzerinde baskı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor. Buna rağmen küresel ekonominin 2027'de nispeten dayanıklı kalması bekleniyor.
Yunanistan, Avrupa'nın Olumlu Kredi Görünümleri Arasında
DBRS, Avrupa'yı egemen kredi beklentilerindeki ayrışmanın en belirgin olduğu bölge olarak görüyor. Beş ülke olumlu, üç ülke negatif görünüme sahip. Kuruluşun notlandırdığı bu sekiz ülkenin tamamı Avrupa'da yer alıyor. Kamuya açık notu bulunan diğer 45 ülkenin görünümü ise istikrarlı. DBRS, Yunanistan, İrlanda, Portekiz ve Kıbrıs'ın kredi beklentilerindeki iyileşmeyi, euro bölgesi krizinin ardından yapılan kapsamlı mali düzenlemelere bağlıyor. Kuruluşa göre krizden en çok etkilenen ülkeler son 15 yılda kamu maliyelerini düzeltmek için en önemli çabalardan bazılarını gösterdi. Bu da söz konusu ülkelerin kredi notlarındaki sürekli iyileşmeyi açıklıyor.
Olumlu görünüm, gelecekte not artırımının mümkün olduğuna işaret ediyor. Ancak bunu garanti etmiyor. Pazartesi günü yayımlanan rapor, Yunanistan için yeni bir not kararı değil. Egemen kredi beklentilerine dair daha geniş bir değerlendirme.
Fransa'da DBRS, kamu harcamalarına yönelik talepleri karşılarken ek gelir elde etmek için alanın sınırlı olduğunu görüyor. Kuruluş ayrıca ana akım dışındaki partilere artan desteğe ve son dönemde Avrupa şehirlerinde gençlerin öncülük ettiği huzursuzluğa dikkat çekti. Bunları, konuta erişim, istihdam, eğitim ve yaşam pahalılığı alanlarındaki daha derin ekonomik baskıların işareti olarak değerlendiriyor. Bu baskılar, bütçe açığıyla zaten mücadele eden hükümetlerin harcamalarını azaltmasını ya da gelir artırmasını daha da zorlaştırabilir.
Küresel büyümenin 2027'de dayanması bekleniyor
Mali zorluklara rağmen DBRS, ekonomik büyümenin gelecek yıl egemen kredi notları için nispeten sağlam bir zemin oluşturacağını bekliyor. ABD ekonomisi, diğer büyük gelişmiş ekonomilerin önünde gitmeyi sürdürüyor. 2026 yılının üçüncü çeyreğinde gayrisafi yurt içi hasıla yıllık bazda yüzde 3,4 oranında arttı ve beklentilerin üzerinde geldi. G7 içindeki diğer ülkelerde büyüme daha yavaş, ama dirençli. Bu ülkeler yüksek enerji fiyatlarına, ABD tarifelerine ve zayıflayan işe alımlara rağmen ayakta kalıyor.
Avrupa'da Almanya, yıllarca süren durgunluğun ardından toparlanma belirtileri gösteriyor. İspanya, Portekiz ve Hollanda ise Avrupa Birliği ortalamasının üzerinde performans sergiledi. Fransa ve İtalya'da büyüme ise daha zayıf kaydedildi. DBRS, 2027'de Avrupa ve Kanada'da ekonomik faaliyetin hızlanmasını, ABD'de genel olarak sabit kalmasını ve Asya'nın bazı bölgelerinde hafifçe yavaşlamasını bekliyor.
Bununla birlikte jeopolitik gerilimler ve ticaret anlaşmazlıkları önemli riskler olmayı sürdürüyor. Orta Doğu'dan petrol ve doğalgaz ihracatında yaşanacak aksamalar, işletmeler ve haneler için ulaşım ve enerji maliyetlerini yükseltebilir. Rusya-Ukrayna savaşı, ABD-Çin gerilimi ve ABD ticaret politikasındaki değişiklikler de büyüme açısından risk oluşturuyor.
Yüksek borçlanma maliyetleri hükümetler üzerinde baskı oluşturuyor
Enflasyon, gelişmiş dünyanın büyük bölümünde yüksek seyretmeye devam ediyor. Bu durum merkez bankalarının para politikasını gevşetme çabalarını zorlaştırıyor. Art arda gelen enerji fiyatı artışları politika yapıcıları kalıcı enflasyon riskine karşı daha temkinli hale getirdi. Uzun vadeli faizlerin yükselmesinin ise 2027'de ekonomik faaliyeti baskılaması bekleniyor.
Enflasyondan arındırılmış borçlanma maliyetleri tarihsel standartlara göre hâlâ nispeten düşük. Ancak bu maliyetler, 2008 finansal krizinin ardından hükümetlerin alışkın olduğu seviyelerin çok üzerinde. Bu değişim, özellikle büyük miktarda kamu borcu taşıyan ülkeler için önem taşıyor. DBRS, yükselen faizlerin sürekli devlet borçlanmasıyla birleşmesinin borcun yönetimini zorlaştırabileceği ve zamanla kredi notu indirimlerine yol açabileceği konusunda uyarıyor. Riskler, notu yatırım yapılabilir seviyenin altında olan ülkeler için en yüksek. Bu ülkelerde tahvil getirilerinin yükselmesi, finansmana erişimi keskin biçimde kısıtlayabiliyor. Daha güçlü kredi notuna sahip ülkeler için kuruluş bu baskıları orta ve uzun vadeli bir kaygı olarak görüyor.
Siyasi baskılar borcu azaltma çabalarını zorlaştırıyor
DBRS'in görünüm değerlendirmesindeki temel kaygılardan biri, hükümetlerin artan kamu harcaması taleplerini karşılarken bütçe açıklarını kontrol altına alıp alamayacağı. Yaşlanan nüfus emeklilik ve sağlık harcamalarını artırırken demografik değişimler birçok ekonomide işgücü arzını azaltıyor. Aynı dönemde güvenlik kaygıları ve süren çatışmalar, hükümetleri savunma harcamalarını artırmaya yöneltiyor.
DBRS, büyük mali açıkları olan birçok ülkenin bu açıkları azaltmakta sınırlı ilerleme kaydetmesini bekliyor. Bu durum özellikle seçimlerin ya da siyasi bölünmelerin harcama kesintilerini ve vergi artışlarını zorlaştırdığı ülkelerde geçerli. ABD için kuruluş, ülkenin ekonomik gücünü sürdürmesine rağmen 2027'de yapısal bütçe açığında belirgin bir iyileşme beklemiyor. Kuruluş ayrıca mali düzenlemelere yönelik siyasi direncin zamanla egemen kredi notları üzerinde sonuç doğurabileceği konusunda uyarıyor.
Asya ve Orta Doğu'da belirsizlik sürüyor
Avrupa dışında DBRS, ekonomik koşulların büyük farklılıklar göstermesine rağmen çoğu egemen kredi notunun genel olarak sabit kalmasını bekliyor. Asya'da Japonya, güçlü ücret artışları ve para politikasının normalleşmesinden yararlanıyor. Ancak yüksek kamu borcu ve yaşlanan nüfus önemli zorluklar olmayı sürdürüyor. Çin, emlak piyasasındaki zayıflık ve canlanmayan iç talep nedeniyle sıkıntı çekmeye devam ediyor. Hindistan'ın orta vadeli büyüme beklentileri ise olumlu.
Orta Doğu'da kuruluş, İran'ı da içine alan savaştan ve Hürmüz Boğazı ile Bab el-Mandeb Boğazı başta olmak üzere önemli deniz ticaret yollarındaki aksamalardan kaynaklanan daha büyük riskler görüyor. Kuveyt, Katar ve Bahreyn çatışmadan daha ağır etkilenirken Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Umman daha fazla direnç gösterdi. Körfez üreticilerinin petrol ihracatı son aylarda artmış olsa da DBRS'e göre bölgesel petrol ve doğalgaz ihracatında sürdürülebilir bir toparlanma henüz gerçekleşmiş değil.
