Pazartesi günü yapılan 2026-2027 yıllık doğal gaz kapasite ihalesi, Yunanistan-Ukrayna Dikey Koridoru'nun ticari açıdan ne kadar geçerli olduğunu gösteren ilk gerçek sınav oldu. Proje bu engeli başarıyla aştı ve önümüzdeki dört gaz yılı için sunulan kapasitenin yüzde 45'inden fazlası kiralandı.
İhale, koridorun revize edilmiş ticari çerçevesinin ilk piyasa testiydi. Geçiş tarifelerinde hedefli kesintiler yapılmış ve güzergahın bazı bölümlerinde yeni indirimler uygulanmıştı. Bu değişiklikler Ukrayna'ya ulaşım maliyetlerini önemli ölçüde düşürdü ve Dikey Koridor'u daha önce neredeyse üç kat daha pahalı olan rotalara kıyasla en ucuz dördüncü güzergah haline getirdi. Ancak piyasa katılımcıları, rekabet gücünü artırmak için daha fazla teşvik gerektiğini belirtiyor.
Yunanistan doğal gaz sistemi işletmecisi DESFA, "Bu sonuç, ulusal gaz sistemi üzerinden yapılacak ihracatın olumlu beklentilerini güçlendiriyor ve Yunanistan'ın bölgesel bir enerji merkezi olarak konumunu daha da pekiştiriyor" açıklamasını yaptı.
Talep en çok Yunan-Bulgar sınırındaki Siderokastro bağlantı noktasında yoğunlaştı. Burada 2026/2027-2029/2030 dönemi için mevcut ihracat kapasitesinin yüzde 46'sı, 2030/2031 dönemi için ise yüzde 26'sı kiralandı. Ayrıca 2040/2041 gaz yılına kadar da kapasite rezervasyonu yapıldı.
Başlıca katılımcılar arasında yüzde 60'ı Aktor Grubu'na, yüzde 40'ı DEPA Commercial'a ait ortak girişim Atlantic SEE LNG Trade yer aldı. Şirket, günlük yaklaşık 13.000 MWh, yani yıllık yaklaşık 4,7 TWh kapasite kiraladı. Metlen ise günlük 20.000 MWh kapasite elde etti. Siderokastro'da toplam günlük 100 GWh ihracat kapasitesi sunuldu ve rezervasyonlar genel olarak piyasa beklentileriyle uyumlu gerçekleşti.
Bu kapasite kiralama hamlesi, Yunan şirketlerinin güneydoğu ve doğu Avrupa'da LNG ticaretini genişletme stratejisinin bir parçası. Şirketler, bu on yılın sonuna kadar ABD sıvılaştırılmış doğal gazı (LNG) tedariki için kısa vadeli anlaşmalar yapmayı da planlıyor.
Bununla birlikte, koridorun uzun vadeli ticari sürdürülebilirliği henüz tam olarak oturmuş değil. Avrupa Komisyonu koordinasyonunda bir araya gelen iletim sistemi işletmecileri, riski azaltmak ve daha fazla piyasa katılımcısını çekmek amacıyla kapasite taahhütlerinde daha fazla esneklik sağlamaya yönelik yeni bir istişare süreci başlattı.
