TORONTO – Kanada Başpiskoposu Sotirios, yarım yüzyılı aşkın süredir hizmet verdiği cemaatine dua, öz eleştiri ve Kilise ile Helenizmin geleceğine dair kaygılarla dolu bir konuşmayla veda etti.
İstifası 21 Temmuz'da yürürlüğe girdi ve Kanada'daki 52 yıllık piskoposluk görevi sona erdi. İstanbul'daki Ekümenik Patrikhane Kutsal ve Kutsal Sinodu 22 Temmuz'da toplanarak New Jersey Metropoliti Apostolos'u halefi olarak seçti.
Resmen görevi bırakmadan önce yaptığı son konuşmasında Başpiskopos, hizmetini kişisel başarı açısından değerlendirmekten kaçındı. Bunun yerine hayatının muhakemesini Tanrı'ya bırakmayı tercih etti.
“Bayrağı ve sorumluluklarımı bir başkasına devretme zamanı geldi, o da çalışmalarıma devam etsin” dedi. “Bunu hiçbir üzüntü veya acı duymadan yapıyorum, çünkü istediğimi ve yapmam gerekeni yapmaya çalıştığıma inanıyorum. Başarılı olup olmadığımı yargılamak bana düşmez. Tanrı yargılayacak.”
Konuşma, 19 Temmuz Pazar günü Başpiskopos Sotirios'un Toronto'daki Aziz Nikola Katedrali'nde İlahi Liturjiyi yönetmesinin ardından, onlarca yıllık hizmetine sevgi ve minnetlerini sunmak için gelen cemaat önünde yapıldı.
Halefine Dua
Başpiskopos, kendisinden sonra gelecek olan hiyerarşiye özel olarak değindi ve isimlerden veya süregelen halefiyet tartışmalarından özenle kaçındı. “Benden sonra gelen kişi Tanrı adamı olsun ve kendini tüm kalbiyle Kanada Kilisesi'ne adasın” dedi. Bir sonraki Başpiskoposun kim olacağını öğrenmek için hiçbir çaba göstermediğini vurguladı. “Kim olacağını bilmiyorum. Öğrenmeye çalışmadım. Merakıma yenik düşmedim. Onun için dua ediyorum ve dua etmeye devam edeceğim.”
Bu sözlerle Başpiskopos Sotirios, emekliliğini son haftalardaki spekülasyonlardan ve kilise içi manevralardan uzaklaştırarak odağı halefinin üstleneceği pastoral sorumluluğa çevirdi.
“Nereden başladık… nereye gitmeliyiz”
Konuşmasının ikinci bölümünde, Kanada'daki Yunan Ortodoks Kilisesi'nin yolculuğuna ve hâlâ önlerinde olduğunu söylediği zorluklara odaklandı.
“Kanada'yı düşünüyorum – nereden başladık, bugün neredeyiz ve nereye gitmeliyiz” dedi. “Önemli ilerleme kaydettiğimize inanıyorum. Ama hayır, mükemmel değil. Önümüzde hâlâ bir yol var ve bu yolda devam etmeliyiz.”
Başpiskopos Sotirios, 1936 yılında Yunanistan'ın Arta kentine bağlı Lepiana'da doğdu. Atina Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde okudu ve Montreal Üniversitesi'nde ilahiyat alanında yüksek lisans yaptı. Temmuz 1962'de diyakoz ve rahip olarak atandı ve o tarihten itibaren kilise hizmeti neredeyse ayrılmaz bir şekilde Kanada ile bağlantılı hale geldi.
Aralık 1973'te piskopos seçildi ve 27 Ocak 1974'te kutsandı. 1996'da Toronto Metropoliti ve Tüm Kanada Eksarhı unvanına yükseltildi ve 2019'da Metropolitliğin Başpiskoposluğa yükseltilmesinin ardından Kanada Başpiskoposu unvanını aldı.
Piskoposluk görevlerini üstlendiğinde Kanada'da 22 Yunan Ortodoks cemaati vardı. Resmi biyografisine göre bu sayı onun döneminde 75'e yükseldi. Piskoposluğu döneminde eğitim kurumları, okullar, kreşler, manastırlar, gençlik bakanlıkları ve Toronto Ortodoks İlahiyat Akademisi de kuruldu.
“Kenarda oturacağım”
Emeklilik sonrası hayatı hakkında konuşan Başpiskopos Sotirios, aktif yönetimden çekileceğini ve zamanını duaya adayacağını söyledi.
“Ben tabii ki kenarda oturacağım, kendimi tek bir şeye adamak için: duaya” dedi.
Açıkladığına göre, önce kendi günahlarının bağışlanması için, ardından da “her birinizin ilerlemesi ve Kilisemiz ile Kanada'daki Helenizmin tamamlanması ve gerçekleşmesi için” dua edecek.
Görevi bırakma kararını daha önce Ekümenik Patrik Bartholomeos'a iletmişti. Başpiskopos Sotirios'un Temmuz başında İstanbul'u ziyareti sırasında Ekümenik Patrik, onu Taht'ın seçkin bir hiyerarşisi olarak tanımlamış ve onun pastoral liderliği sırasında kurulan veya geliştirilen kiliseler, topluluklar ve kurumlardan bahsetmişti. Ayrıca Başpiskopos Sotirios'un halefine “değerli bir miras” bıraktığını vurgulamıştı.
Son Çağrısı
Başpiskopos konuşmasını, cemaate Kilise etrafında birlik ve işbirliği çağrısıyla sonlandırdı. “Sizi seviyorum ve siz de beni seviyorsunuz. Sizi tanıyorum ve siz de beni tanıyorsunuz” dedi. “Beni gerçekten seviyorsanız, Kanada'daki Kilisemiz için en iyisini yapmaya çalışın.”
Özellikle önemli olan, Diaspora'daki Kilise ile Helenizm arasındaki ilişkiye yaptığı atıftı. “Kanada'daki Helenizm ancak Kilise aracılığıyla ilerleyecek. Başka hiçbir şey kalmayacak. Bunu aklınızda tutun” diye vurguladı ve onlarca yıllık hizmetinin tutarlı bir direği olan görüşünü dile getirdi.
Kapanışta, din adamlarından ve halktan kendilerini ayıran ne varsa bir kenara bırakmalarını istedi: “Hepimiz Tanrı'nın insanlarıyız. Hiçbir farkımız yok. Bizi ayıracak hiçbir şeyimiz yok. Hep birlikte, herkesin ilerlemesi için barış içinde çalışalım.”
Resmi istifasıyla birlikte, Diaspora'daki Yunan Ortodoksluğu tarihinin en uzun piskoposluk dönemlerinden biri sona eriyor. Aynı zamanda Kanada Başpiskoposluğu bir geçiş dönemine giriyor; bu dönemde sadece yeni bir liderin kabulü değil, aynı zamanda Yunan-Kanada toplumunun genç nesillerinin farklı ihtiyaçlarına yanıt verirken sürekliliğin nasıl korunacağı da bir meydan okuma olacak.
Törende hazır bulunanlar arasında Kanada'daki Ekümenik Patrikhane Aziz Andreas Arhonları Tarikatı başkanı Evangelos Sotiropoulos ve Büyük İsa Kilisesi'nin birçok Arhonu; Başpiskoposluk Filoptohos Konseyi başkanı Zoe Verouti ve Yönetim Kurulu üyeleri; ve Toronto Yunan Topluluğu başkanı Betty Skoutakis de vardı. Ayrıca Ontario Eyalet Parlamentosu üyesi Aris Babikian ve Toronto Belediye Meclis üyesi Nick Mantas da hazır bulundu.
İlahi Liturjiye ayrıca Toronto Belediye Meclis üyesi ve belediye başkan adayı Brad Bradford da katıldı; topluluk üyeleriyle bir araya geldi ve Başpiskopos'a, onun tarihi katkısını tanıyan onursal bir parşömen takdim etti.
Başpiskopos Sotirios'un konuşmasının tam metni şöyle:
“Bayrağı ve sorumluluğu bir başkasına devretme zamanı geldi, o da çalışmalarıma devam etsin. Bunu hiçbir üzüntü, hiçbir acı duymadan yapıyorum, çünkü istediğimi ve yapmam gerekeni yapmaya çalıştığıma inanıyorum. Başarılı olup olmadığımı kendim yargılamayacağım. Tanrı yargılayacak.
Ve iki son düşüncem var.
Birincisi, benden sonra gelen kişi Tanrı adamı olsun ve kendini Kanada Kilisesi'nin hizmetine adasın. Kim olacağını bilmiyorum. Öğrenmeye çalışmadım. Merakıma yenik düşmedim. Onun için dua ediyorum ve dua etmeye devam edeceğim.
İkinci şey ise Kanada'yı düşünüyorum: nereden başladık, nereden yola çıktık, neredeyiz ve nereye gitmeliyiz. Önemli ilerleme kaydettiğimize inanıyorum – ama mükemmel bir şey değil. Önümüzde takip etmemiz gereken bir yol var.
Ben tabii ki kenarda oturacağım, kendimi tek bir şeye adamak için: duaya.
Önce günahlarımın bağışlanması için ve Tanrı'dan beni Krallığında en küçük hizmetkârlarından biri olarak yerleştirmesini dilemek için. İkincisi, her birinizin ilerlemesi ve Kilisemiz ile Kanada'daki Helenizmin tamamlanması için.
Ve bu benim son çağrım. Sizi seviyorum ve siz de beni seviyorsunuz. Sizi tanıyorum ve siz de beni tanıyorsunuz. Beni gerçekten seviyorsanız, Kanada'daki Kilisemiz için en iyisini yapmaya çalışın.
Bunu söyleyip söylememem gerektiğini merak ediyorum, ama söyleyeceğim, sonradan pişman olsam bile: Kanada'daki Helenizm ancak Kilise aracılığıyla ilerleyecek. Başka hiçbir şey kalmayacak. Bunu aklınızda tutun.
Bu yüzden hepimiz Kilisemizin etrafında durmalıyız ki ilerleyebilelim.
Hepimiz Tanrı'nın insanlarıyız. Hiçbir farkımız yok. Bizi ayıracak hiçbir şey yok. Hep birlikte, herkesin ilerlemesi için barış içinde çalışalım.”
