Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdogan, Salı günü New York'ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na hitap ederken Ege ve Doğu Akdeniz'deki anlaşmazlıkların iyi komşuluk ilişkileri ve uluslararası hukuk yoluyla çözülmesi çağrısında bulundu. Yunanistan ile Türkiye arasındaki ilişkiler yeniden gerilim yaşıyor.
Erdogan, Ege ve Doğu Akdeniz'in istikrar ve iş birliği bölgeleri haline gelmesini istediğini söyledi. BM kürsüsünü kullanarak diyalog desteğini yineledi ve Kıbrıs ile bölgesel deniz konularındaki Türk pozisyonlarını savundu.
Açıklamalar, NATO üyesi iki ülkenin Ege ve Doğu Akdeniz konusundaki anlaşmazlıklara rağmen iletişim kanallarını sürdürmeye devam ettiği bir dönemde geldi.
Yunanistan Dışişleri Bakanı Giorgos Gerapetritis, Atina'nın Türkiye ile istikrar, barış ve iyi komşuluk ilişkileri istediğini ancak Yunan egemenliği ve egemenlik hakları konusundaki pozisyonunu koruduğunu söyledi.
Erdogan Ege ve Doğu Akdeniz'de diyalog çağrısında bulundu
Erdogan, Ege ve Doğu Akdeniz'deki konuların uluslararası hukuk ve iyi komşuluk ilişkileri temelinde ele alınması gerektiğini söyledi.
Bu dil önemli çünkü Yunanistan ve Türkiye anlaşmazlıklarının kapsamı konusunda hemfikir değil.
Atina, uluslararası hukuki çözüme sunulabilecek asıl devam eden ikili konunun Ege ve Doğu Akdeniz'de kıta sahanlığının ve Münhasır Ekonomik Bölge'nin sınırlandırılması olduğunu sürekli vurguladı.
Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis, önceki bir BM Genel Kurulu konuşmasında Yunanistan'ın uluslararası hukuka uygun olarak Türkiye ile deniz sınırlandırmasının çözümü için çalışmaya hazır olduğunu söylemişti.
Türkiye, Ege ve Doğu Akdeniz konusunda daha geniş bir dizi pozisyon benimsiyor.
Son açıklamalar, Yunan-Türk ilişkilerinde daha zor bir zeminde geldi. Deniz yargı yetkisi, Ege adalarının statüsü ve bölgesel enerji projeleriyle ilgili sorular, Atina ile Ankara arasında bu yılın BM toplantısı öncesinde yeniden sürtüşme yarattı.
Erdogan ayrıca Doğu Akdeniz ülkeleri konferansı önerisini yineledi. Ankara bu girişimi, bölgesel anlaşmazlıkların ve enerji dahil iş birliğinin ele alınması için bir yol olarak daha önce sunmuştu.
Erdogan BM'de Kıbrıs'taki Türkiye pozisyonunu yineledi
Kıbrıs, Erdogan'ın konuşmasının bir diğer önemli unsuru oldu.
Türk Cumhurbaşkanı, Ankara'nın tanımladığı şekliyle Kıbrıslı Türklerin egemen eşitliği desteğini yineledi ve uluslararası izolasyonlarının sona ermesi çağrısı yaptı.
Türkiye, Birleşmiş Milletler tarafından tanınmayan ilan edilmiş "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti"ni tanıyan tek ülke.
Erdogan, uluslararası topluma defalarca Kıbrıslı Türk "yönetimi" ile ilişki kurma çağrısı yaptı. 2025 BM konuşmasında ülkelerin açıkça bunu tanımasını ve diplomatik, siyasi ve ekonomik bağlar kurmasını istemişti.
Bu pozisyon, Kıbrıs sorununa Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarına dayalı bir uzlaşma ile çözüm arayan uluslararası destekli çerçeveyle çelişiyor.
Kıbrıs, 1974'te Yunan destekli bir darbenin ardından Türkiye'nin müdahalesiyle bölündü ve bu müdahale adada ölüm ve yıkıma yol açtı. Avrupa Birliği üyesi Kıbrıs Cumhuriyeti adanın güney kısmını fiilen kontrol ederken, Kıbrıslı Türk yönetimi kuzeyde bulunuyor.
Yunanistan ve Türkiye yeniden gerilim yaşıyor
Erdogan'ın BM'deki açıklamaları, Yunanistan ve Türkiye'nin son yıllarda sağlanan göreli sakinliğin tersine dönmesini engelleyip engelleyemeyeceği sorusuna dikkatlerin çevrildiği bir dönemde geldi.
İki ülke Ege ve Doğu Akdeniz'de deniz sınırları ve diğer konularda uzun süredir anlaşmazlık yaşıyor. Hükümetler gerilimi yönetmek için diyalogu vurguluyor.
BM Genel Kurulu öncesinde Erdogan ile Miçotakis arasındaki diplomasi olasılığı, her iki liderin de ABD'ye seyahat etmesiyle özellikle ilgi gördü.
Atina için belirtilen yaklaşım, egemenlik konusunda taviz vermeden diyalog olmaya devam ediyor.
Çatışan pozisyonlar, iyi komşuluk ilişkileri dilinin devam eden diyalog için bir zemin sunabileceğini gösterse de Yunanistan ve Türkiye arasındaki somut anlaşmazlıklar çözülmüş değil.
