Gemi inşa grubu ONEX'in kurucusu, başkanı ve icra kurulu başkanı Panos Xenokostas, Yunan Tersaneler Derneği (EEN) başkanı sıfatıyla 25. Navigator Forumu'nda Yunan armatörlere teşekkür ve birlik mesajı verdi.
Navigator Shipping Consultants'ın genel müdürü Danai Bezantakou ile konuşan Xenokostas, Yunan tersanelerinin ayakta kalma aşamasını kesin olarak geride bıraktığını vurguladı.
“Artık ayakta kalma ve yeniden canlanma aşamasında değiliz. Büyüme ve refah aşamasındayız”, dedi.
Kapanmadan toparlanmaya
Xenokostas, Syros'ta 2018-2019 yıllarında, Elefsina'da ise 2022-2023 yıllarında hiçbir tesisin faaliyet göstermediğini anlattı. Bu süre zarfında 25 yıldır da hiçbir yatırım yapılmadığını ekledi. İki tersanede çalışan 1.200 kişinin ise yıllardır ödenmeyen maaşları birikmişti.
“Syros ve Elefsina'da değişen şey şu oldu: Tersane olarak da ülke olarak da yaşadıklarımızın sonucu olmamaya, hak ettiğimiz şeyin sonucu olmaya karar verdik. Birinin bize yardım etmesini beklemedik. Yatırım yaptık”, diye konuştu.
İki tersaneye yapılan özel yatırım artık 130 milyon doları geçti. Ayrıca onaylanan yeniden yapılandırma planı kapsamında 52 milyon euro sağlandı. Bu para, Syros ve Elefsina'daki çalışanlara ödenmesi gereken geri kalan maaşların ödenmesi için kullanılıyor.
Grubun 2026 sonuna kadar tersanelerinde 1.000 gemiye bakım-onarım hizmeti vermiş olması bekleniyor.
“Yunan armatörlerin bize güvenmesi ve gemilerini tersanelerimize getirmesi bizi çok gururlandırıyor. Ve bize güvendikleri için Syros, Elefsina ya da Pire'deki genç bir insan artık kendi ülkesinde çalışma seçeneğine sahip”, dedi.
Armatörler için 'stratejik güvenlik' ne anlama geliyor
Xenokostas'ın konuşmasının merkezinde, Yunan armatörlerin bugün her zamankinden fazla aradığı şey vardı: stratejik güvenlik.
“Armatörlerin bugün ve gelecek için kazandığı şey son derece önemli. Biz buna stratejik güvenlik diyoruz. Geminiz burada, güvenli bir tersanede. Ve her şeyin yolunda gideceğini biliyorsunuz”, diye vurguladı.
Xenokostas, bu güvenliğin iki temele dayandığını açıkladı. Birincisi, Yunanistan'ın Avrupa Birliği üyeliğinin sağladığı istikrarlı Avrupa kurumsal çerçevesi. İkincisi ise grubun ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu (DFC) gibi uluslararası finans kuruluşlarıyla uzun yıllardır süren iş birliği sayesinde kazandığı uluslararası güvenilirlik.
“Gemilerine değer katıyoruz. Şeffaf çalışıyoruz, işi zamanında teslim ediyoruz ve üzerinde anlaşılan bütçeye mutlak saygı gösteriyoruz. Rekabetçi kalırken Batı ekonomilerinin doğudaki karakolu konumundayız. Avrupa toprağında, Yunan toprağında”, diye ekledi.
Güney Sütunu ve Trident Projesi
“Kendimizi seçilmeye değer bir ortak, bir merkez olarak görüyoruz”, dedi Xenokostas.
Grubun Güney Koreli Hanwha ile iş birliğine değinen Xenokostas, Washington ve Seul'de anlaşmalar imzalandığını söyledi. Trident Projesi kapsamında Yunanistan'da denizaltı, korvet ve açık deniz devriye gemisi (OPV) inşası için bir üs geliştirildiğini anlattı. Bu üste ayrıca sıvılaştırılmış doğal gazla (LNG) çalışan enerji üretim gemileri ve platformlar ile gelecekte küçük modüler reaktörler (SMR) için gemi ve platform üretilmesi planlanıyor.
“Avrupa gemi inşasının Güney Sütunu olabiliriz. Denizcilikte, filo sahipliği açısından dünyanın en büyük ülkesiyiz. Yunanistan ise Avrupa'nın en uzun deniz sınırlarına sahip ve bu sınırlar Avrupa sınırları. Bu yüzden harcayan konumundan çıkıp üretken liderler olmalıyız”, dedi.
Bir sonraki adım için üç koşul
Kaydedilen ilerlemeye rağmen Xenokostas, Yunanistan'ın toparlanmadan liderliğe geçebilmesi için üç koşulu yerine getirmesi gerektiğini söyledi.
1. Koordinasyon ve birleşik ulusal strateji
“Tersaneler karadaki denizciliğin uzantısıdır. Onları ayrı ayrı ele alamayız. Yeni ve modern bir mevzuata ve merkezi koordinasyona ihtiyacımız var. Bugün tersanelere yönelik stratejik bir yatırımı ilerletmek için sekiz farklı bakanlık çalışıyor. ABD'de modernizasyonu yönlendirmek amacıyla Beyaz Saray'da özel bir gemi inşa ofisi kuruldu. Burada da buna benzer bir ulusal denetim modeline ihtiyacımız var”, diye vurguladı.
2. İstikrarlı çerçeve ve 15-20 yıllık ufuk
“15 ila 20 yıla yayılan, partiler üstü ve bağlayıcı bir plana ihtiyacımız var. Bu plan, Helen Donanmasının ihtiyaçlarını ve ticari gemi inşasını, ayrıca yeşil dönüşümü de kapsamalı”, diye altını çizdi.
3. Hız ve geleceğe odaklanma
Üçüncü koşul ise hız. Uluslararası rakipler ilerlerken Yunanistan'ın bir izin için iki ya da üç yıl beklemeye gücü yetmez. 2030'dan sonra geride kalanlar bir daha toparlanamayacak. Gemi inşasının geleceği yapay zekâ, otomasyon ve işbirlikçi robotik (cobotics) alanlarında.
Konuşmasını bitiren Xenokostas, armatörlere kişisel bir teşekkür mesajı iletti:
“Yunan armatörlere içtenlikle minnettarım. Başardığımız her şey sayesinde sizin. Buradayız çünkü sizin sayenizde varız. Her şey için teşekkür ederim. Bize gelin. Bizi tanıyorsunuz.”
