Küresel gıda tedarik zincirinde yeniden karışıklık yaşanıyor. Tarımsal emtia fiyatlarındaki artış, yükselen taşıma maliyetleriyle birleşince uzun süreli enflasyon baskısı ihtimali güçleniyor.
Gıda üreticileri ve tedarikçileri zorlu bir ortamla karşı karşıya. Artan hammadde maliyetleri hem üretim giderlerini hem de tüketicinin sonunda ödediği fiyatları yukarı çekme tehdidi taşıyor.
Baskı özellikle buğday piyasasında çok belirgin. Uluslararası buğday fiyatları 2026'nın başından bu yana yüzde 30'dan fazla yükseldi. Öte yandan bazı büyük ticaret rotalarında deniz navlun maliyetleri yaklaşık yüzde 50 arttı ve uluslararası ticaretin maliyetini daha da yükseltti.
Bunun çarpıcı bir örneği, Karadeniz'den Güneydoğu Asya'ya giden nakliye hattı. Bu rotada yükselen navlun ücretleri, tarımsal ürünlerin taşınmasını belirgin biçimde pahalılaştırıyor.
Gıda fiyat endeksi, enflasyon baskısının geri dönmesiyle yükseliyor
Piyasa koşullarındaki bozulma küresel gıda fiyatlarına da yansıyor.
Eylül ayında uluslararası gıda fiyat endeksi 136 puana ulaştı. Bu, Kasım 2022'den bu yana görülen en yüksek seviye.
Endeks, ağustos ayına göre yüzde 1,5 artış, yıllık bazda ise yüzde 5,8 yükseliş anlamına geliyor.
Rakamlar, fiyat artışının yalnızca buğdayla sınırlı olmadığını gösteriyor. Enflasyon baskısı tahıllar, bitkisel yağlar ve şekere de yayılıyor; bu kategorilerde farklı derecelerde artışlar kaydedildi.
Gelişmeler, gıda işletmeleri ve Yunanlı ihracatçılar için yeni kaygılar doğuruyor. Bu firmalar, üretim ve dağıtım maliyetlerinin 2027'ye kadar uzanabilecek şekilde yükselme ihtimaliyle karşı karşıya.
