TAHRAN (AP) — İran'ın üst düzey yetkilileri ve ülkenin yeni dini liderinin kardeşleri, Pazar günü merhum Ayetullah Ali Hamaney için cenaze namazına katılmak üzere kamuoyu önüne çıktı. Bu durum, güvenliklerine duydukları yeni bir güvenin işareti olarak değerlendirilirken, ABD Başkanı Donald Trump'ın öldürülmesi yönündeki çağrılar da yükseliyor.
İran savaşı sırasında, yüzbinlerce kişinin önünde başkent Tahran'da bu şekilde görünmek düşünülemezdi. Savaşın ilk anlarında, 28 Şubat'ta düzenlenen hava saldırıları 86 yaşındaki Hamaney, aile üyeleri ve diğer yetkilileri hayattan koparmıştı.
İsrail de savaş sırasında kamuoyu önüne çıkan diğer kişileri hedef aldı; en az bir vakada, halka açık görünümlerini bir saldırı için konumlarını belirleme amacıyla kullandı.
Ancak İran'ın yeni dini lideri Ayetullah Mucteba Hamaney hâlâ görünmedi. Babasını öldüren hava saldırısında yaralandığı bildirilen Hamaney'in saklandığına inanılıyor. İsrail, savaşa kalıcı bir son verilmesi ve İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği kısarak küresel enerji arzını kesintiye uğratması konularında ABD ile müzakere eden teokrasiyi yönettiği için onu da öldürmekle tehdit etti.
Cenazeye katılan 42 yaşındaki hemşire Ziba Naderi, İran'ın Mucteba Hamaney'in ulusla ilgili emirlerine uyması gerektiğini söyledi.
"İntikam çağrılarını duydum ama liderimiz ne yapmamız gerektiğini söylemeli" dedi. "Ve onu dinlemeliyiz."
Cenaze Namazı ve İntikam Çağrıları
97 yaşındaki Şii din adamı Ayetullah Cafer Subhani, Tahran'daki Büyük Mosalla'da Hamaney ve merhum aile üyeleri için cenaze namazını kıldırdı.
Törende, savaştan bu yana görülmeyen Hamaney'in oğulları Mesud, Meysam ve Mustafa da hazır bulundu. Devrim Muhafızları Komutanı Orgeneral Ahmed Vahidi ise savaştan bu yana ilk kez Perşembe günü fotoğraflanmıştı. Associated Press muhabirleri tarafından kalabalıkta görülen Vahidi, siyah bir beyzbol şapkası takmıştı ve sivil polisler tarafından korunuyordu.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ve Devrim Muhafızları'nın seferi Kudüs Gücü'nün lideri İsmail Kaani de törene katıldı.
Yetkililerin ortaya çıkışı, Büyük Mosalla'da Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun öldürülmesi çağrısı yapan posterler ve grafitilerin bulunduğu sırada gerçekleşti.
Namaz öncesinde etkinliğe sunuculuk yapan şair Muhammed Resuli, "Amerika'ya ölüm!" ve "İsrail'e ölüm!" sloganlarının yükselmesine neden oldu.
Cenazede hoparlörlerden kalabalığa seslenen Resuli, Trump'a atıfta bulunarak, "Dünyanın en soysuz adamı neden hâlâ hayatta?" diye sordu.
Bu soru kalabalıktan alkış topladı ve Resuli'nin "dünyanın artık Trump için iyi bir yer olmadığı" sözleri de alkış aldı. Bu, cenaze sırasında bir yetkili tarafından Trump'ın hayatına yönelik ilk doğrudan tehdit olarak kayıtlara geçti.
Trump'a Yönelik Tehditler Cenazede Artıyor
Amerikan başkanı aynı anda dünyanın öbür ucunda, Washington'da, ABD'nin kuruluşunun 250. yıldönümü için bir konuşma yapıyordu.
Trump, ABD ordusu hakkında "Muazzam başarılar elde ettik" dedi. "Venezuela'ya bakın, İran'a bakın. Onları yok ettik, ordularını sildik."
Pazar günü cenazeye, önceki günden çok daha büyük bir kalabalık katıldı. Siyahlar giymiş yaslılar, Hamaney'i onurlandıran ve Trump'ın öldürülmesi çağrısı yapan pankartlar ve bayraklar taşıyarak alana yürüdü.
Bir bakkalda çalışan 29 yaşındaki Gulamrıza Sabuni, "Buraya bağırmak ve intikam istemek için geldim" dedi. "İmamımızı öldürdüler, biz de onların lideri Trump'ı öldürmeliyiz."
ABD federal yetkilileri yıllardır İran'ın Trump ve diğer hükümet yetkililerine yönelik tehditlerini izliyor. Bunun temelinde Trump'ın 2020'de Kudüs Gücü'nün başındaki General Kasım Süleymani'yi öldürme emri yatıyor. İran, Trump'ı öldürme planı yaptığını defalarca reddetti, ancak sertlik yanlısı propaganda görüntüleri uzun süredir Trump'ın Tahran'ın nişan tahtasında olduğunu öne sürüyor.
Trump ise savaş sırasında diğer tehditlerinin yanı sıra İran'ın medeniyetini tamamen yok etme sözü vermişti.
Cenaze ABD ile Müzakereleri Erteledi
Hamaney'in naaşı İran ve komşu Irak'taki şehirlere nakledilecek. Yetkililer Pazartesi günü tabutu ve diğerlerini Tahran sokaklarında taşımayı planlıyor. Yas nedeniyle yetkililer sokakları, hava sahasını ve günlük hayatı kapattı. Yas, Perşembe günü Hamaney'in doğum yeri olan Meşhed'deki İmam Rıza Türbesi'ne defnedilmesiyle sona erecek.
Yetkililer Cumartesi ve Pazar günkü etkinlik için herhangi bir katılım sayısı açıklamadı. İran'ın diğer şehirlerinde de yas törenleri düzenlendi.
