Lefkoşa – Kıbrıs Enerji Bakanı Michalis Damianos, Büyük Deniz Enterkonektörü (GSI) elektrik bağlantı projesine yapılacak 25 milyon euroluk ödemenin, Yunanistan Hükümeti'nin ekim ayı sonuna kadar NAVTEX ilan etmesine bağlı olduğunu söyledi. Bakan, Hükümetin proje ilerledikçe kararlaştırılan ödemeleri yapmayı planladığını belirtti.
Bakan, bakanlığının 2027 bütçesini Temsilciler Meclisi Maliye Komitesi'ne sunduktan sonra konuştu. Damianos, 25 milyon euroluk taahhüdün bekleyen bir projeyle değil, ilerleyen bir projeyle ilgili olduğunu söyledi.
Komite toplantısında Bakan, Kıbrıs Enerji Düzenleme Kurumu'nun (CERA), projeyi hayata geçiren kuruluş Yunanistan'ın Bağımsız Güç İletim Operatörü'nün (IPTO) talep ettiği 302 milyon euronun şimdiye kadar 82 milyon eurosunu kabul ettiğini belirtti. Ek olarak, Hükümetin 25 milyon euroluk ödemeyi devlet bütçesinden yapacağını, projeyle ilgili Avrupa Yatırım Bankası (EIB) çalışmasının da sürdüğünü ekledi.
Damianos, projenin Kıbrıslı tüketicilere elektrik faturaları yoluyla maliyetinin yalnızca proje tamamlanıp elektrik Kıbrıs'a iletilmeye başladığında yansıyacağını açıkladı. Kıbrıslı tüketicilere düşen payın 30 yıl boyunca geri ödeneceğinin beklendiğini söyledi.
Elektrik Gelmezse Ödeme Yapmayacağız
Projenin maliyetinin artma ihtimaline değinen Bakan, ek kaynak aranması gerekebileceğini, bunun yatırımcılardan, fonlardan ya da EIB'den sağlanacak finansmandan gelebileceğini söyledi. Avrupa fonu aranırken projeye yıllardır taahhütlerin verildiğini belirtti. Bakan ayrıca, meselenin hukuki yönlerine girmeden Hükümetin bir anlaşmaya vardığını, görüşünü de Hukuk Servisi'nin bildireceğini ekledi.
Damianos, GSI projesini hem yeterli elektrik arzını sağlamak hem de jeopolitik nedenlerle önemli bulduğunu söyledi. Projeyle ilgili zorlukları ve içerdiği jeopolitik riskleri de kabul etti. Lefkoşa'nın gelişmelerle ilgili olarak Atina'dan tam kapsamlı bilgi aldığını da ekledi. Yunanistan, Fransa ve projeyle bağlantılı Fransız çıkarlarının projenin korunmasında rol oynadığını belirtti.
Devletin projede hisse sahibi olması ihtimaline gelince Bakan, ilgili çalışma tamamlandıktan sonraki bir aşamada konunun incelenebileceğini söyledi.
Enerji projeleri genelinde konuşan Damianos, Hükümetin hem GSI'yi hem de Vasiliko'daki doğal gaz terminalini hayata geçirmeyi planladığını belirtti. Doğal gaz terminalinin programa uygun ilerlediğini de ekledi. Hedefin, Kıbrıs Elektrik Kurumu'na (EAC) bağlı elektrik üreticilerinin 2030'dan önce devreden çıkarılması beklenirken Kıbrıs için doğal gaz tedarikini güvence altına almak olduğunu söyledi. Bunun, yakıt fiyatlarının düşmesi, emisyonların azalması ve rekabetin artması yoluyla elektrik üretim maliyetlerini düşürmeye yardımcı olacağını ekledi.
