Kredi derecelendirme kuruluşu DBRS'nin Avrupalı bankalara ilişkin analizine göre Yunan bankaları son yıllarda devlet tahvili varlıklarını önemli ölçüde artırdı, ancak tahvillerin büyük bölümünü vade sonuna kadar ellerinde tutuyor. Bu da tahvil faizlerindeki son yükselişin yarattığı risklere karşı maruziyetlerini sınırlıyor.
Yunan bankalarının elindeki devlet tahvillerinin değeri, 2026 haziranında özkaynakların birinci kademesini (CET1) ifade eden sermayelerinin neredeyse yüzde 300'üne ulaştı. Bu oran 2019 haziranında yüzde 100'ün altındaydı.
Söz konusu oran, Avrupa Birliği ve Avrupa Ekonomik Alanı'ndaki bankaların ortalamasını aşıyor. Bu bankalarda devlet tahvili varlıkları, 2022 sonunda CET1 sermayesinin yüzde 214'ünden yüzde 264'e çıktı ve 2019'dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Yunan bankaları, buna rağmen Portekiz, İtalya ve İspanya'daki muadillerinin gerisinde kalıyor. Bu üç ülkede oranlar sırasıyla yüzde 367, yüzde 361 ve yüzde 342 düzeyinde.
Yunan bankaları tahvil portföyünü çeşitlendiriyor
Yunan bankalarının devlet tahvili riskinin artması, portföylerinde diğer ülkelerin kamu borçlanma araçlarının da daha fazla yer almasına denk geldi.
Yunan devlet tahvilleri, 2026 haziranında Yunan bankalarının toplam devlet tahvili portföyünün yüzde 50'sinden daha azını oluşturdu. Bu oran 2019 haziranında yüzde 60'ın üzerindeydi.
AB ve AEA genelinde ise ilgili pay, 2021 haziranındaki yüzde 53'lük zirveden yüzde 43'e geriledi.
DBRS, eğilimin kısmen bankaların daha yüksek getiri arayışına ve çeşitlendirme imkanlarına yönelmesini yansıttığını bildirdi. Bu çeşitlendirme, geleneksel olarak bankalar ile kendi devletleri arasındaki sıkı karşılıklı bağı zayıflatabilir.
Yunan bankalarının tahvilleri en uzun vadeli
Yunan bankaları, vadeleri beş yıldan uzun devlet tahvillerinin en yüksek orana sahip bankalar oldu: bu oran yüzde 71.
AB ve AEA bankalarında bu oran 2019 haziranındaki yüzde 42'den yüzde 46'ya yükseldi.
Yunan bankalarının devlet tahvillerinin yüzde 80'inden fazlası itfa edilmiş maliyet (amortised-cost) yöntemine tabi. Bu da bankaların menkul kıymetleri genellikle vade sonuna kadar ellerinde tuttuğu anlamına geliyor. Sonuç olarak devlet tahvili faizlerindeki yükseliş, bu varlıklarda muhasebe zararına dönüşmüyor.
AB ve AEA bankalarında bu oran yüzde 59 düzeyinde.
DBRS ayrıca, itfa edilmiş maliyetle tutulan uzun vadeli tahvil portföylerinin, orta vadede faiz oranlarındaki oynaklığın artması karşısında bankaların net faiz gelirini koruduğunu kaydetti.
DBRS verilerine göre Yunan bankaları devlet tahvillerinin yalnızca küçük, tek haneli bir yüzdesini alım satım amacıyla tutuyor.
DBRS: banka-devlet bağı zayıflıyor
DBRS, devletler ile bankalar arasındaki geleneksel ilişkinin daha az doğrudan hâle geldiğini bildirdi. Buna gerekçe olarak Avrupalı bankaların yurt içi devlet tahvillerine verdiği önemin azalması ve önceki finansal stres dönemlerine kıyasla daha güçlü bir denetim çerçevesi altında faaliyet göstermeleri gösterildi.
Buna rağmen Avrupalı bankalar hâlâ önemli tutarlarda devlet tahvili riski taşıyor.
Bankalar, vadeleri daha uzun menkul kıymetlerden oluşan daha büyük portföyler kurdu. Bu da devlet tahvili faizlerinin yükselmeye devam etmesi hâlinde faiz oranı hareketlerine karşı hassasiyetlerini artırıyor.
DBRS buna rağmen Avrupalı bankalar üzerindeki etkinin yönetilebilir kalmasını bekliyor. Kuruluş, kamu borcunun itfa edilmiş maliyetle tutulan büyük payını, iyileşen kâr üretimi ve güçlenen bilançoları gerekçe gösteriyor.
