Kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings, Yunanistan'ın kredi notunu “BBB” basamağında, durağan görünümle değiştirmeden tuttu.
Kuruluşa göre hükümetin 2026'da mali hedeflerini aşması bekleniyor. Ağustos ayına kadar açıklanan aylık veriler, devlet bütçesinin hedefin yaklaşık 1,1 milyar euro üzerinde seyrettiğini gösteriyor. Bunda güçlü turizm gelirleri etkili oldu. Bu gelirler, katma değer vergisi (KDV) gelirlerini artırıyor. İşsizliğin daha da gerilemesi ve vergi uyumunu güçlendiren reformların etkisi de katkı sağladı. Bu reformlar, gelir vergisinden elde edilen gelirleri de yükseltiyor.
Kuruluş artık bu yıl genel hükümet bütçesinin GSYH'nin %0,8'i kadar fazla vereceğini öngörüyor. Faiz hariç bütçe fazlası ise GSYH'nin %3,8'i olacak. Bu, hükümetin ilk hedefinden yaklaşık bir yüzde puan daha yüksek bir performans anlamına geliyor. Yine de harcamalar bütçe tahminlerinin üzerinde seyrediyor. Son ek açıklamalar da bu yıldan itibaren ulusal kaynaklarla finanse edilen yatırımların artacağına işaret ediyor.
S&P, gelecekteki bütçe sonuçlarına ilişkin tahminlerini de yukarı yönlü revize etti. Yunanistan'ın yeni dış ve jeopolitik sarsıntılara rağmen mali hedefleri aşma geçmişi, hükümetin genel olarak bütçe fazlası vermeye devam edeceğini gösteriyor. Kuruluş, 2027-2029 döneminde bu fazlaların ortalama GSYH'nin %0,2'si düzeyinde olacağını ve faiz hariç fazlanın %3,2'ye ulaşacağını tahmin ediyor.
Mali disiplin, kamu borcunu da azaltıyor. Derecelendirme kuruluşu şöyle diyor: “Mali disiplinin sürmesi beklentimiz ve sürdürülebilir nominal GSYH büyümesi, nakit varlıklar düşüldükten sonra Yunanistan genel hükümet borcunun yıl sonunda GSYH'nin %123'üne gerileyeceği tahminimizi destekliyor. Bu, 2019 sonuna göre 40 yüzde puanlık bir iyileşme anlamına geliyor. Bu oranın ayrıca 2029 sonunda GSYH'nin %107'sine daha da düşeceğini öngörüyoruz.”
Ekonomik faaliyet, zorlu dış ortama rağmen dirençli kalmayı sürdürüyor ve büyümenin itici gücü yatırımlar. Gerçek GSYH artışı 2026'nın ikinci çeyreğinde istikrarlı kaldı. Yıllık büyüme hızı %1,9 oldu. Bu, ilk çeyrekteki yaklaşık %2'lik oranın hemen altında. Bu durum, ABD-İran savaşının patlak vermesinin ardından yavaşlamanın sınırlı kaldığını gösteriyor. Büyümeyi turizm ve yatırım faaliyeti yönlendiriyor. Yatırımları özellikle, AB'nin finanse ettiği Kurtarma ve Dayanıklılık Aracı (RRF) projesinin son aşamaya girmesi destekliyor. Yunanistan, son iki RRF ödeme talebini 29 Eylül 2026'da sundu. Bu talepler Avrupa Komisyonu'nun değerlendirmesi beklenirken, 376 kilometre taşı ve hedefin tamamlandığını ve beş yıllık plan süresince Yunanistan'a tahsis edilen 35,95 milyar euronun tamamının ödenebileceğini gösteriyordu.
Gelir seviyeleri kademeli olarak Avrupa ortalamalarına yaklaşıyor. Planlanan yatırımların toplamı hâlâ güçlü ve kalkınma beklentilerini destekliyor. AB'nin finanse ettiği RRF tamamlansa da Yunanistan'ın, daha önce ikinci öncelik olarak görülen diğer Avrupa fonlarına giderek daha fazla odaklanmasını bekliyoruz. Ayrıca yetkililerin sabit sermaye yatırımlarına yönelik ek mali kazanımlara öncelik vermesi muhtemel olduğundan, kamu yatırımlarına ayrılan ulusal kaynakların artmasını da bekliyoruz. İş gücü piyasasındaki iyileşmenin sürmesiyle birlikte, Yunan ekonomisinin 2027-2029 döneminde ortalama yıllık %2,1 hızla büyümesini öngörüyoruz. Bu, 2029'da kişi başına GSYH'nin 35.100 dolara ulaşması ve AB ortalamasının yaklaşık %55'ine denk gelmesi anlamına geliyor. 2019'da bu oran %47 idi.
Kurumsal ve ekonomik profil
Ekonomik faaliyet, mevcut Orta Doğu savaşının yarattığı enerji şokuna karşı dirençli kalmayı sürdürüyor. Güçlü planlanmış yatırım toplamı, 2026-2029 dönemi için ortalama %2,1'lik büyüme tahminimizi destekliyor.
Temmuz 2027'ye kadar yapılması gereken milletvekili seçimleri, iktidardaki hükümetin Meclis'teki mutlak çoğunluğunu kaybetmesine yol açabilir. Yine de kamu maliyesinin sürdürülebilirliği ve GSYH büyümesinin desteklenmesi gibi temel politika hedeflerinde partiler arasında uzlaşı olduğunu düşünüyoruz.
Yunanistan, nüfusun yaşlanması ve iklim bozulması nedeniyle ciddi uzun vadeli zorluklarla karşı karşıya.
Yunanistan'ın notu “BBB/A-2” olarak teyit edildi: Durağan görünüm
Ekonomik faaliyet, güçlü turizm gelirleri ve yatırım faaliyeti sayesinde sürüyor. Orta Doğu'daki savaşın yarattığı enerji şokuna rağmen büyüme bu yıl devam etti. İlk yarıda yıllık ortalama büyüme %1,9 oldu ve bu, önceki yıllarla benzer düzeyde. Turizmdeki çok güçlü performans ile RRF projeleriyle bağlantılı yatırımların hızlanması ve mal ihracatındaki güçlü sonuçlar, hanehalkı tüketimine binen enerji şokunun yükünü dengeliyor gibi görünüyor. Haziran ayına kadar gelen yolcu sayısı %14,7 arttı. Mevsimsel düzeltilmiş işsizlik oranı ağustosta %7,4'e geriledi. Bu, son 18 yılın en düşük seviyesi. Bu tablo, enerji şokunun ötesinde hanehalklarının önceki yıllara kıyasla daha sağlam bir zeminde olduğunu gösteriyor ve bu da büyümeyi destekleyecek.
Geniş tabanlı bir ekonomik büyüme bekliyoruz ve bu büyüme, destekleyici bir mali duruşa dayanacak. Kamu bütçesinin genişlediği ölçüde hükümetin yatırım programına yönelik kredilerinin artmaya devam etmesi nedeniyle yatırım faaliyetinde büyük bir yavaşlama beklemiyoruz. Ayrıca RRF ödemeleri 2026 sonunda tamamlansa da projelere yapılan harcamalar 2027 ve 2028'de de sürecek. Bu özellikle kredilerle finanse edilen ve özel sektör katılımı içeren projeler için geçerli. Ardından AB'nin diğer fonlarının daha fazla kullanılmasını bekliyoruz. Yunanistan, AB'de kişi başına GSYH'si üçüncü en düşük ülke olduğu için bu kaynakların önemli bir alıcısı olmaya devam edecek.
Yapısal aksaklıklar, Yunanistan'ın potansiyelini hâlâ sınırlıyor. Art arda gelen Yunan hükümetleri, ekonomik ve mali dinamiklerini dönüştüren ve her ikisini de önemli ölçüde daha sürdürülebilir bir zemine oturtan yapısal reformlar uyguladı. Ancak ülke, ekonomik potansiyelini tam olarak kullanmasının önünde hâlâ önemli engellerle karşı karşıya. Bankacılık sektörü ve iş gücü piyasası başarıyla reforma tabi tutulmuş olsa da ürün piyasalarındaki reformlar daha sınırlı kaldı. Yolsuzluk algısı gibi diğer alanlardaki ilerleme de benzer şekilde sınırlı.
Yunanistan'ın nüfusunun küçülmesi ve yaşlanması uzun vadeli bir sorun. Nüfus, 2011'deki en yüksek düzeyinden %6'dan fazla azaldı. Bunun nedeni, önceki on yıllarda doğumların çökmesi ile ülkenin borç krizini izleyen göç dalgası. Yunanistan artık AB'nin en yaşlı dördüncü ülkesi. Avrupa Komisyonu, 2050'ye kadar 65 yaş üstü kişilerin nüfustaki oranının AB'deki tüm ülkeler arasında en yüksek olacağını tahmin ediyor. Bu olumsuz bağımlı nüfus oranının uzun vadeli ekonomik büyümeyi baskılaması muhtemel. Olumlu tarafta ise önceki Yunan hükümetleri, devletin bu demografik değişime karşı mali maruziyetini sınırlamak için önemli önlemler aldı. Bu önlemler özellikle Yunan borç krizinden sonra emeklilik sistemindeki reformlarla hayata geçirildi. Daha yeni vergi reformları, bazı çok çocuklu aileler için gelir vergisini düşürdü. Ancak bu değişikliğin, düşük doğum oranında gerçek bir artışa katkı sağlayıp sağlamayacağı henüz net değil.
Milletvekili seçimleri Temmuz 2027'ye kadar yapılmalı. Bugünkü anketlere göre iktidardaki merkez sağ Yeni Demokrasi (ΝΔ) partisi Meclis'teki mutlak çoğunluğunu kaybedebilir, ancak koalisyon yoluyla iktidarda kalabilir. Yeni Demokrasi'nin desteği, Haziran 2023'teki erken seçimleri kazandığı zamandan bu yana azaldı. O seçimde Meclis'te mutlak çoğunluğu güvence altına almaya yetecek oyu toplamıştı. Yine de anketler, Yeni Demokrasi'nin ülkenin en popüler partisi olmayı sürdürdüğünü gösteriyor. Bu da bir sonraki seçimlerden sonra da birinci parti olabileceğine işaret ediyor, ancak büyük ihtimalle koalisyon kurması gerekecek. Yunanistan'daki partilerin çoğu artık kamu maliyesinin sürdürülebilirliği ve ekonomik faaliyetin desteklenmesi dahil temel politika konularında hemfikir olduğundan, seçimlerden sonra politika yönünde önemli bir sapma beklemiyoruz.
