Başbakan Kiryakos Miçotakis, Çarşamba günü Maksiyos Köşkü'nde Portekiz Başbakanı Luís Montenegro ile yaptığı görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, Venezuela'da meydana gelen depremlerde hayatını kaybeden Portekiz vatandaşları ve Portekiz kökenli Venezuelalılar için Portekiz halkına başsağlığı diledi.
Yunanistan Başbakanı, Yunanistan ve Portekiz'in Avrupa'nın iki zıt ucunda, sırasıyla Akdeniz ve Atlantik'te yer almasına rağmen, iki ülkeyi ayırandan çok birleştiren şeyler olduğunu söyledi. İki ülkenin güçlü küresel diasporalara ve demokratik geleneklere sahip denizci ülkeler olduğunu vurguladı.
Miçotakis, "İkili ilişkilerimiz, bugün teyit etme fırsatı bulduğumuz gibi, gerçekten mükemmel durumda. Ekonomik ve ticari ilişkilerimizi daha da güçlendirmek için hâlâ önemli bir potansiyel var. Ayrıca savunma alanında işbirliğimizi artırma ve Portekiz'in çok önemli ilerleme kaydettiği savunma sanayiinde sinerjiler yaratma fırsatları da bulunuyor. Jeopolitik gerçeklik daha güçlü bir savunma temeli inşa etmemizi gerektirdiği için bu alanlarda birlikte çalışma konusunda anlaştık" dedi.
Son NATO zirvesinde de netleştiği gibi, Avrupa'nın kolektif güvenliği için çok daha büyük bir sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirten Miçotakis, "Bu, daha fazla yatırım, daha büyük ortak savunma üretimi ve artırılmış operasyonel hazırlık anlamına geliyor. Avrupa Konseyi'nde de tartıştığımız gibi, Avrupa Birliği Antlaşması'nın 42.7. Maddesi kapsamındaki Karşılıklı Yardım Maddesi'nin fiilen uygulamaya konulması anlamına geliyor" ifadelerini kullandı.
Miçotakis, Montenegro ile sivil koruma konularını da ele aldıklarını belirtti.
Başbakan, "İki ülkemiz yıllardır iklim krizinin ön saflarında yer alıyor. Bu kriz artık sadece Avrupa Güneyi'ni değil, tüm Avrupa'yı etkiliyor. Portekiz geçen yıl ve bir ölçüde bu yıl da büyük orman yangınları ve aşırı hava olaylarıyla sınandı. Ne yazık ki biz Yunanistan'da bu ağır bedeli çok iyi biliyoruz" dedi.
"Bu nedenle önleme, izleme ve hızlı müdahale konusunda ortak kapasitemizi geliştirmemiz gerekiyor. Avrupa rescEU mekanizmasına büyük güvenim var. Geçen yıl Portekiz'i çok zorlu orman yangınları sırasında desteklemiştik. Yarın sizin yardımınıza ihtiyaç duyabiliriz. Örneğin yeni yangın söndürme uçaklarının ortak tedariki konusunda ilerleyebiliyor olmamız, Avrupa dayanışmasının sivil koruma alanında nasıl işleyebileceğinin bir kanıtıdır" diye konuştu.
Miçotakis ayrıca göç konusunu da ele aldıklarını belirterek, "Dış sınırların korunmasının, kaçakçılık şebekelerinin suç faaliyetleriyle mücadele, etkili bir geri dönüş politikası ve üye devletlerin gerçek ihtiyaçlarını karşılayan yasal yollarla el ele gitmesi gerektiği konusunda hemfikiriz" dedi. Portekiz'in Frontex operasyonlarına uzun süredir yaptığı katkı ve Yunanistan'ın sınır koruma çabalarına verdiği destek için teşekkür etti.
"Avrupa'nın bugün yeni bir gerçeklikle karşı karşıya olduğuna şüphe yok" diyen Miçotakis, "Avrupa aynı anda savunmasını güçlendirmeye, yeşil ve dijital dönüşümü hızlandırmaya, dış sınırlarını korumaya ve elbette rekabet gücünü koruyup savunmaya çağrılıyor. Tüm bu zorluklar uygun finansman gerektiriyor ve dünün ihtiyaçları için tasarlanmış bir bütçeyle ilerleyemeyiz. Avrupa kamu mallarına, savunmaya, enerji güvenliğine ve kritik altyapıya yatırım için uygun araçlarla, hedeflerimize uygun cesur bir yaklaşıma ihtiyacımız var" ifadelerini kullandı.
Başbakan, "Pozisyonumuz basit: Avrupa daha azla daha fazlasını yapamaz. Bu yeni talepleri karşılamasını istiyorsak, gerekli kaynakları sağlamalıyız. Aynı zamanda uyum ve Ortak Tarım Politikası'nın güçlü sütunlarını korumalıyız. Ancak bu tartışma, Avrupa'nın en güçlü ekonomilerinin ortak pazardan, tek pazardan en çok faydalananlar olduğu gerçeğini göz ardı ediyor. Bu nedenle, ortak Avrupa bütçesiyle ilgili kararlara bunun yansıması adil olacaktır" dedi. Miçotakis ayrıca üye devletleri yeni AB gelir kaynakları konusunda daha iddialı tartışmalar yürütmeye çağırdı.
İki lider Orta Doğu, Ukrayna ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeleri de ele aldı. Miçotakis, Hürmüz Boğazı'nda yeniden tırmanan gerilimin küresel petrol fiyatlarını ve enflasyonist baskıları artırma riski taşıdığı uyarısında bulundu. Yunanistan'ın seyrüsefer özgürlüğüne bağlılığını yineleyerek, stratejik su yolundan geçiş ücreti alınması önerisini reddetti. Ayrıca Yunanistan'ın Kızıldeniz'deki AB Aspides Operasyonu'na katılımını vurguladı.
Miçotakis, Portekiz'in 2027-2028 dönemi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi geçici üyeliğine seçilmesini kutlayarak, Yunanistan'ın 2025-2026 dönemi üyeliğinden edindiği deneyimi paylaşma teklifinde bulundu.
Basın toplantısında Miçotakis, Yunanistan ve Portekiz'in Avrupa borç krizinden nasıl çıktığını karşılaştırdı. Portekiz'in büyük siyasi partilerin gerekli reformları desteklemesi sayesinde yalnızca bir mali yardım programına ihtiyaç duyduğunu, Yunanistan'ın ise yıllarca süren siyasi bölünmelerin ardından üç kurtarma programı gerektirdiğini söyledi. Başbakan, her iki ülkenin de artık mali disipline güçlü bir bağlılık paylaştığını vurgulayarak, karşılıksız kamu harcamaları vaatlerine karşı uyardı. "Sadece popüler olmak için para dağıtmak kolay olurdu" diyen Miçotakis, "Ancak büyük fedakarlıklarla elde ettiğimiz her şeyin sonuçları dramatik olurdu" ifadelerini kullandı.
