Yeni emekli olan kamyon şoförü Pavlos Beleyiannis, şezlongunda uzanmış, kollarını başının üzerine atmış, ayaklarını kumda ileri geri sürterken torunlarının en sevdiği koyda yüzmelerini izliyor. Geçen ay koyun ağzına ilk kez bir yüzer bariyer kuruldu. Çocuklar suya dalıp oynaşırken bu bariyerin ötesine geçmiyor.
'Tanrıya şükür, onları koruyacak bir şey var,' diyor Beleyiannis. 'Ben çocukken bu denizlerde böyle tehlikeler yoktu.'
Geçtiğimiz yaza kadar Eğriboz Adası'nı (Evia) Yunan anakarasından ayıran kuzey Eğriboz Körfezi'ndeki tehlikelerin sadece mor denizanalarından ibaret olduğu düşünülüyordu. Geçen yıl bu denizanaları Atina'nın 130 kilometre kuzeyindeki Halkida'da yüzücülere adeta saldırınca eczaneler gece gündüz çalışmak zorunda kalmıştı.
İklim krizi nedeniyle bölgeye gelen zehirli balon balıkları çok daha farklı bir tehdit oluşturuyor. Kemik, metal ve tahta blokları ısırıp parçalayabilen bu balıklar için Yunanistan Kızılhaçı eşi benzeri görülmemiş bir adım atarak halka uyarı yayınladı. Uyarıda, sahip olduğu 'gaga benzeri çenelerle' ciddi yaralar ve ağır kanamalara yol açabileceği için ısırılma durumunda acil servise başvurulması gerektiği belirtildi.
Yetkililer, balığın organlarında ve etinde bulunan, panzehiri olmayan ölümcül bir nörotoksin (tetrodotoksin) nedeniyle bu türün kesinlikle tüketilmemesi gerektiğini vurguluyor. Bilinen hiçbir avcısı bulunmayan bu istilacı tür, 'lezzetli etini yemeye cesaret eden' insanları bile öldürebiliyor.
Bariyerin kurulumunu yöneten Halkida Belediye Başkan Yardımcısı Antonis Spanos, 'Görevimiz ve birincil önceliğimiz vatandaşlarımızın güvenliği olmak zorunda. Önlem almak, telafiden iyidir,' dedi. 40 yaşındaki enerjik Spanos, kararlı ve proaktif bir yerel siyasetçi kuşağının temsilcisi olarak, yetkililerin aylar boyunca fon sağlama ve en koruyucu bariyerin kurulması için ihaleye çıkma sürecinden geçtiğini, sistemin devlet genel laboratuvarı tarafından onaylandığını söyledi.
Spanos, 'Körfez çevresindeki koylara iki buçuk kilometrelik bu ağ kurulacak. Geçen yıl denizanalarıyla durum kötüydü ama şimdi bir taşla iki kuş vurduk. Artık balon balıkları da gelirse onlara karşı da hazır olacağız,' dedi. Belediye binasındaki telefonların sürekli çaldığını belirten Spanos, 'Tam bu sabah bir kadın aradı ve torunlarıyla yüzmeye ancak bariyer kurulduktan sonra güvende hissedeceğini söyledi,' ifadelerini kullandı.
Halkida bu konuda yalnız değil. 63 yaşındaki dalış okulu sahibi Nikos Hulieris, diğer belediyelerin de onu takip etmesiyle, kısa süre önce ekibiyle birlikte hızlı bir şişme botla körfezdeki diğer sahillerin açıklarında daha fazla yüzer bariyeri deniz tabanına sabitliyordu.
'40 yılı aşkın süredir dalış yapıyorum ve bu işi yapacağım günün geleceğini hiç düşünmemiştim,' diyen Hulieris, 'Deniz sıcaklıkları kesinlikle arttı ve bu da şu anda gördüklerimiz için daha elverişli bir ortam yarattı' diye konuştu.
Önümüzdeki haftalarda bölgeye Atina'dan kamyonlarla tahmini 7 kilometrelik yüzer bariyer daha teslim edilecek. Hulieris, 'Hiçbir şeyin o ağdan geçebileceğini sanmıyorum, balon balığının dişleri bile. Ağ çok sıkı dokunmuş ve çok dayanıklı. Aynı noktayı uzun süre ısırıp yırtmaları gerekir, bunu yapacaklarını sanmıyorum,' dedi.
Lagocephalus sceleratus türünün bu kadar çoğalması, yetkililerin tüm doğu Akdeniz'in bu su haşeresinin kurbanı olduğunu söylemesine neden oluyor. Torpido şeklindeki bu balık, tıpkı Asya-Pasifik bölgesine özgü aslan balığı gibi, bilim insanlarına göre Akdeniz'in ısınan suları tarafından cezbedildi ve Kızıldeniz'den Süveyş Kanalı yoluyla Akdeniz havzasına girdi.
Kıbrıs'taki balıkçılar, yenmeyen bu davetsiz misafirin avlarını ve ağlarını yok ettiğini ilk bildirenler oldu. 2024 yılında Kıbrıs makamları, hükümet destekli bir yok etme programı kapsamında popülasyonu azaltmak için mali teşvikler getirdi ve bu program sayesinde kıyı sularından 103 tondan fazla gümüş yanaklı balon balığı çıkarıldı.
Adanın balıkçılık sorumlusu Katerina Georgiou, türün yayılmasını 'dikkat çekici uyum yeteneğine' bağlıyor. Yerel yayın kuruluşu Sigma'ya yaptığı açıklamada, bir nüfus sayımı yapılmadığı takdirde 'genel stok veya gelecekteki nüfus eğilimleri hakkında güvenilir sonuçlar çıkarmanın imkansız olduğunu' belirtti. Georgiou, balon balığının varlığının geçici bir olgu değil, göz ardı edilemeyecek yeni bir gerçeklik olduğunu sözlerine ekledi.
